نام علمی: SAXIFRAGA X URBIUM

خانواده: SAXIFRAGACEAE - ساكسيفراگاسه

بومی منطقه: شمال آفریقا

نام های دیگر: Gold Variegated London Pride, Robertsoniana Saxifrage

نور محیط: خیلی زیاد

آبیاری و رطوبت: کمی مرطوب

دمای ایده آل محیط: 10 درجه سانتیگراد

خاک و تغذیه: خاک باغچه با زهکشی بالا

این گیاه جزئی از خانواده ساکسی فراگراست و همیشه سبز است. برگ های بیضوی و به رنگ سبز

 مات است و به صورت روزت قرار می گیرد. گل آذین این گیاه به صورت یک ساقه ی افراشته از وسط

روزت برگی ایجاد می شود و گل های کوچک با رنگ های صورتی و سفید بر روی آن ایجاد می گردد.

 برگ ها به صورت قاشقی هستند.

این گیاه تقریبا نسبت به تمامی انواع خاک مقاوم است. می توان این گیاه در باغچه و یا گلدان نگهداری

 نمود.

این گیاه به آرامی رشد می کند و گسترش می یابد. حتی بر روی زمین های سنگی نیز رشد خوبی

دارد.

بیماری خاصی متوجه این گیاه نیست.

برای تکثیر این گیاه بایستی ریشه و غدد ریشه ای آن را تقسیم نمود. این گیاه عقیم است و بذر تولید

 نمی کند. بهتر است پس از اینکه گل ها تشکیل شدند و گل ها از بین رفتند ساقه ی گل آذین را قطع

 کنید.

پیچک سه رنگ - DWARF MORNING GLORY


نام علمی : CONVOLVULUS TRICOLOR

خانواده : CONVOLVULACEAE - کانولوولاسه - پيچک

بومی منطقه : مدیترانه، شمال آفریقا و جنوب اروپا

نام های دیگر : نیلوفر صحرایی ، شکوه صبح ،سحر آبی



این گیاه از جنس Convolvulus در خانواده CONVOLVULACEA میباشد و تا کنون 250 گونه از جنس

پیچک

در سراسر جهان شناخته شده که بیشتر آن ها بومی اسیا ، اروپا و آمریکای شمالی هستند.

این گیاه برگ‌هایی سبزرنگ و انبوه دارد که فرم آنها از باریک تا بیضی شکل متفاوت است و بر سر آن‌ها

گل‌های زیبایی به شکل شیپور به عرض 3 تا 7 سانتی‌متر می‌شکفد.

رنگ بخش بیرونی این گل‌ها ارغوانی، آبی تیره و وسط آنها سفید درخشان و گلویی throat آنها زرد

 روشن

است. ارتفاع این گونه تا 30 سانتی‌متر و گستردگی آن 20 تا 45 سانتی‌متر می شود .

گل می‌دهد. کولیتوار “Royal Ensign" این گیاه گل‌های آبی پررنگی دارد که وسط آنها

سفید و زرد است.

بهترین محل پرورش

بهترین محل پرورش؛ شرایط آفتاب کامل با خاک معمولی با زهکشی خوب است هرچند این گیاهان

  سایه سبک را نیز تحمل می کند.

روش پرورش

برای زودترین گل‌دهی 6 هفته قبل از آخرین یخبندان دانه‌ها را بنشانید. شب تا صبح دانه را

  خیسانده، بعد آن را در گلدان‌های توربی مجزا در عمق 6 میلی‌متری بکارید.

Dwarf morning glorg از دانه‌ای که پس از آخرین یخبندان مستقیما در باغ کاشته شده

 باشد هم به راحتی رشد و پرورش می‌یابد. نشا‌های باریک را با فاصله 20 سانتی‌متر از

 یکدیگر بکارید. دور این گیاهان جوان قیم بگذارید تا از ساقه‌های آن‌ها محافظت کنند. در

 دوره‌های زمانی خشک آنها را آبیاری کنید. برای طولانی کردن فصل گل‌دهی، گل‌های

 پژمرده را بچینید.

کاربرد در فضای سبز

این گل‌ را در نزدیکی‌ قسمت جلویی بسترها و مرزهای گل یا در باغ‌های کانتینری بکارید. اگر به حالت

 آبشاری از جعبه‌های گل جلو پنجره و سبدهای معلق آویزان باشد جذابیت خاصی پیدا می‌کند.

نام علمی : HIPPEASTRUM PAPILIO

خانواده : AMARYLLIDACEAE - آماريلياسه

بومی منطقه : آمریکای جنوبی و مرکزی

نام های دیگر : گل شیپوری, آماریلیس سبز, هیپستروم پاپیلیو, Ravenna



این گل زیبا که با نام آماریلیس پروانه ای در اغلب کشور ها شناخته میشود با ترکیب

رنگی بسیار زیبا با پایه سبز و سفید و زرشکی، گونه ای از جنس Hippeastrum در

خانواده Amaryllidaceae (نرگسیان) بومی آمریکای جنوبی و مرکزی است و بیشتر

در جنگل های استوایی سواحل اقیانوس اطلس در جنوب برزیل یافت میشود.

آماریلیس پروانه ای گونه ای حفاظت شده میباشد که توزیع آن در مناطق بومی خود

در سالیان اخیر کاهش چشمگیری داشته است به طوریکه مساحت تحت پوشش آن

از 476000 مایل مربع فقط به 38600 مایل مربع کاهش یافته و اغلب توسط مزارع نیشکر

و قهوه و بعد از آن توسط شهرنشینی از بین رفته است.

آماریلیس دارای برگ های باریک و بلند میباشد که طول آن به 3 فوت (0.9 متر) و عرض آن

به 3 اینچ (7.5 سانتی متر) میتواند برسد. شکوفه گل آماریلیس در گلخانه در اواخر زمستان

تا اوایل بهار ظاهر میشود و گل بالغ تا 6 اینچ (15 سانتی متر) طول دارد.


نگهداری :

آماریلیس نیاز به آفتاب کامل با سایه جزئی دارد و خاک مرطوب و غنی شامل مخلوط خاک

2 قسمت پیت ، 2 قسمت خاک لوم و یک قسمت ماسه خاک مطلوب این گیاه است.

آماریلیس را پس از کاشت و در طول رشد به خوبی آبیاری نمایید و یک بار در ماه با کود با

غلظت متوسط تغذیه نمایید.



تکثیر :

تکثیر آماریلیس از طریق تقسیم و یا کاشت دانه است. بذر تازه در 21 تا 30 روز بعد از کاشت،

رشد خواهد کرد.               

آماریلیس را هر ماه با کود کامل تغذیه کنید

  گل های آماریلیس پروانه‏ای دارای ترکیب رنگ بسیار زیبایی است و به رنگ های سفید، سبز، قرمز،

زرشکی و ... ظاهر می شود.

خاک مناسب برای رشد و پرورش این گیاه مخلوطی از یک قسمت خاک باغچه، یک قسمت خاکبرگ

کاملا پوسیده، یک قسمت کمپوست و کمی ماسه است. آماریلیس گیاهی آفتاب دوست است و

همچنین دمای مناسب برای نگهداری آن در حدود ۲۸ درجه سانتی گراد است بنابراین می توانید گلدان

 این گیاه را پشت پنجره های شرقی یا جنوبی آپارتمان قرار دهید.

محققان یک شرکت پرورش گل و گیاه در انگلیس موفق شدند اولین گل اطلسی کاملا سیاه را در دنیا

ایجاد کنند.  این گل اطلسی جدید که با به کارگیری از تکنیکهای طبیعی پرورش گیاه ایجاد شده است

  “مخمل سیاه” (Black Velvet) نام دارد.

این گل که کاملا به رنگ سیاه است را شرکت پرورش دهنده گل و گیاه Ball Colegrave در انگلیس

تولید کرده و قرار است از تابستان آینده به قیمت ۲ تا ۳ پوند به فروش برساند. این گیاه نادر که چهار

سال برای ایجاد آن وقت صرف شده است از بهار آینده برای اولین بار در باغهای انگلیس گل خواهند

داد.

گلهای اطلسی گیاهان بسیار رایج و محبوبی هستند که در طول ماههای بهار و تابستان به عنوان

گلهای زینتی در لبه نرده های بالکن منازل و در پارکهای عمومی خودنمایی می کنند. کارشناسان

معتقدند که این گونه جدید سیاه به دلیل کنتراستی که می تواند با سایر رنگها ایجاد کند با استقبال

باغداران مواجه می شود.

کارشناسان این شرکت پرورش گل و گیاه در این خصوص اظهار داشت: “این گل کاملا تک است. این

اولین گل اطلسی سیاه در دنیا است. ما این گل را با استفاده از متدهای سنتی و ترکیب رنگهایی از

این گل که درحال حاضر در بازار موجودند به دست یافتیم. ما فقط از متد گرده افشانی استفاده کردیم و

  به هیچ وجه این گیاه حاصل متدهای اصلاح ژنتیکی نیست. این گل در کنار گلهای زرد، سفید و

صورتی ترکیب بسیار زیبایی ایجاد می کند.”

براساس گزارش دیلی میل، این کارشناسان افزودند: “رنگ سیاه تاکنون در گل اطلسی وجود نداشته

 است. مردم ایده گل سیاه را دوست دارند چرا که این گلها بسیار جالب و متفاوت هستند.”

پنستمون هتروفیلوس - Bunchleaf Penstemon

نام علمی :Penstemon Isophyllus

خانواده : بارهنگ - Plantaginaceae

بومی منطقه : کالیفرنیا و شمال نوادا

نام های دیگر: foothill beardtongue,Beard Tongue

پنستمون (Penstemon) گیاهی زینتی و گل دار از خانواده بارهنگ و بومی آمریکاست. برگ های این گیاه

 به اشکال متفاوت و گل آن به شکل لوله ای دهان باز و به رنگ های آبی، بنفش و قرمز است.خاک

مناسب برای رشد و پرورش این گیاه مخلوطی از دو قسمت خاکبرگ کاملا پوسیده، یک قسمت خاک

باغچه و کمی ماسه است. گلدان این گیاه را در تابستان هفته ای یک بار و در زمستان هر پانزده روز یک

بار آبیاری کنید و در فواصل بین آبیاری ها اجازه دهید سطح خاک خشک شود.

پنستمون هتروفیلوس گونه ای شناخته شده از گیاهان زینتی مناطق با شرایط آب و هوایی گوناگون

جهان از جنس Penstemon در خانواده Plantaginaceae بومی کالیفرنیا و رشته کوه بزرگ ساحلی و

کوهپایه های شمال سیرا نوادا در ایالات متحده می باشد.

یکی از اسامی آن "گل گاو زبان هندی" است. این گیاه که معمولا به عنوان یک گیاه زینتی تکثیر میشود

یک گیاه با رشد آهسته در ماه های زمستان و متوسط در بهار و تابستان است.

این گیاه در بسیاری از انواع زیستگاه های محلی از علفزار ها تا جنگل های انبوه یافت میشود. این گیاه

چند ساله در تولید ساقه راست ، قوی است و به راحتی بیش از یک متر در ارتفاع رشد میکند.

برگ های آنها در شکل و شمایل متغیر هستند و ممکن است نزدیک به ۱۰ سانتی متر طول داشته

باشند.

گل آذین آن که از تولید چندین گل دهان باز لوله ای شکل تشکیل شده تا ۴ سانتی متر طول دارد. رنگ

این گل ممکن است از سایه آبی مایل به بنفش تا نزدیک به قرمز باشد که از فروردین تا تیر نمایان

میشود.

دامنه عمر پنستمون میتواند تا حدود (۳۰ سال) باشد. این گیاه به طور گسترده در تپه های خشک و

همچنین محدوده ساحل یافت میشوند.

خاک قلیایی و خاک رس با PH بین ۶ تا ۷/۵ پیشنهاد میشود.

درجه حرارت متوسط محیط در فصول سرد و گرم سال در محدوده ۵ تا ۲۵ در جه سانتیگراد میباشد.

بارش در مناطق بومی این گیاه در حدود ۱۲ تا ۳۰ اینچ می باشد. این گیاه در مناطق با شرایط بومی خود

 بسیار پایدار است و تقریباً هیچ نیازی به نگهداری و رسیدگی مخصوص ندارد.

پنستمون را پشت پنجره های آفتاب گیر قرار دهید

مکان نگهداری پنستمون باید دارای نور کامل و درجه حرارت ۱۵درجه سانتی گراد باشد بنابراین گلدان این

 گیاه را پشت پنجره های آفتاب گیر در ضلع جنوبی و یا شرقی آپارتمان قرار دهید. تکثیر این گیاه از طریق

بذر در بهار و پاییز و یا تهیه قلمه از ساقه هایی که گل نمی دهد در تابستان انجام می شود.

از شمار کارهایی که با فرا رسیدن بهار همه ساله مرسوم است کاشت انواع گل های این فصل است.

همیشه بهار، بنفشه، میمون، مینای چمنی، پامچال، نرگس و لاله گزینه های مناسبی هستند چرا که

 سرمای زمستان را به خوبی تحمل می کنند و می توان آنها را تا چند روز دیگر در فضای باز هم کاشت.

گل همیشه بهار:

گیاه همیشه بهار با گل هایی درشت و رنگ هایی زرد و نارنجی برای تزیین باغچه های بهاری تان بسیار

 مناسب است. بهتر است در مهر ماه بذر آن را بکارید در غیر این صورت چنانچه در منطقه ای سرد ساکن

 هستید اوایل بهار این کار را انجام دهید. برحسب زمان کاشت بذر و آب و هوای منطقه گیاهان از اواخر

زمستان تا بهار به گل می نشینند. بذر آن پس از ۱۰ روز جوانه می زند. شما می توانید از نشای آماده

این گل زیبا برای کاشت در منزلتان استفاده کنید.

 بنفشه:

در انگلیس به این گل زیبا MOONFACE می گویند یعنی گیاهی که همچون صورت ماه است. بنفشه یکی

 از گیاهان معروف باغچه است که در فصل بهار به حداکثر گل دهی می رسد و انواع آن به سرما مقاومند.

 بذر آن را باید در مرداد ماه بکارید. نوعی بنفشه با نام بنفشه ۴ فصل در پی به نژادی به دست آمده که

 در تمامی فصول سال گل می دهد. نشا آماده این گل اکنون در بازار منتظر شماست.

 میمون:

کاشت این گل نیز مانند بنفشه است و گل آن به صورتی زیبا می روید. به زودی خوشه ای از گل های

رنگی روی این گیاه تیره ظاهر می شود که زیبایی و طراوات خاصی به فضای منزل شما خواهد بخشید.

نشای این گل نیز هم اکنون برای فروش عرضه شده است، بخرید و در باغچه منزلتان بکارید.

مینای چمنی:

این گل به رنگ های مختلف سفید، سرخ و ابلق وجود دارد. بذر آن را باید در ماه های مرداد و شهریور

بکارید تا بتوانید از میانه اسفند تا اواخر بهار از زیبایی گل هایش بهره مند شوید. چنانچه در منزل خود

محیطی را به کار کاشت چمن اختصاص داده اید می توانید چند نقطه از وسط یا حاشیه آن را با مینای

چمنی تزیین کنید. از خاطر نبرید که این گل به محلی آفتابی و تا حدودی سایه دار عادت دارد.

پامچال:

هنگامی که پامچال گل می دهد نوید بهار را با خود می آورد و به حق نام آن را گل نوروز نهاده اند.

بذرهای پامچال را باید روی سطح خاک بپاشید تا نور به آنها برسد و جوانه بزند و به محض جوانه زدن آنها

 را در گلدان های کوچک بکارید و تا حد امکان در جای خنک نگهداری کنید، در غیر این صورت به نزدیک

ترین گل فروشی بروید و یک گلدان زیبای پامچال بخرید و سر سفره هفت سین بنشانید.

نرگس:

نرگس یکی از گیاهان پیازی محبوب و معطر است. پیاز آن را می توان درماه های مهر و آبان در فضای

بیرون کاشت. البته درمناطق سردتر باید این کار در آخر زمستان صورت گیرد. به اندازه ۳ برابر طول پیاز،

زمین را گود کنید و پیاز را بکارید. نرگس به سرما مقاوم است و همزمان با آغاز سال نو، گل های زیبای آن

 می شکفند. نرگس شیراز را می توانید در یک بطری آب هم پرورش دهید. به این ترتیب یک بطری زیبا

برای تزیین خانه بهاری تان تدارک ببینید.

 لاله:

این گیاه نیز توسط پیاز تکثیر می شود. در اوایل مهر ماه پیازهای لاله را به فواصل ۲ سانتی متری و در

عمق ده سانتی متر بکارید و برای جلوگیری از یخ زدن روی آنها را با برگ خشک بپوشانید. پیازها در

فروردین و اردیبهشت به گل لاله بدل می شوند که در زیبایی بی نظیرند.

این گیاه با نام علمی Jasminum polyanthum به خانواده Oleaceae و راسته Lamiales تعلق دارد و بومی

 کشور چین است. یاسمن گیاهی بالارونده و همیشه سبز یا نیمه برگ-ریز (بنابر شرایط محیطی)است

و گلهای معطر و فراوان آن در اواخر زمستان و اوایل بهار شکوفا می‌شوند و منظره‌ای بسیار دلنشین ایجاد

 می‌کند. گلدهی در طی تابستان نیز می‌تواند ادامه داشته باشد. غنچه‌های گل صورتی- قرمز کم رنگ

و گلها سفید رنگ، با 5 عدد گلبرگ و به قطر 2 سانتیمتر می‌باشند. عطر گلها در طی شب بیشتر است.

یاسمن قدرت رویشی فراوانی دارد و شاخه‌های آن در صورت شرایط مساعد و وجود قیم تا 6 متر رشد

می‌کنند و در محیط باز برای پوشاندن دیوارهایی که منظره‌ای جالب ندارند استفاده می‌شود. البته برای

 رسیدن به حد نهایی ارتفاع خود به 5-10 سال زمان نیاز دارد. به همین دلیل در صورت نگهداری آن در

گلدان می‌بایست شاخسار را به شدت هرس نمود تا مناسب نگهداری در گلدان گردد. میوه‌ها در صورت

 تشکیل شدن سیاره رنگ هستند. از دیگر نامهای آن می‌توان به Many-flowered Jasmine, White

Jasmine,Chinese Jasmine Plant , و Pink Jasmine اشاره کرد.

یاسمن یکی از زیباترین گل‌های معطر در جهان است که شامل گونه گاردنیا جاسمینویدز است. این گونه بعضی

 مواقع به جای گاردنیا فلوریدا به کار می‌رود.

دیگر نامها :

گل یاس، درخت یاس، گل لیلی، یاسمون، یاسمن، ظیان، گل هاشم، سجلاط، سمن، یاس گلدانی،

شرخات.

آبیاری:

به حجم آبی متوسط و میانه احتیاج دارد که آن را باید به صورت منظم و مرتب در اختیار گیاه قرار داد و نیاز

 آبی آن در طی دوران گلدهی بیشتر است. در فصلهای گرم خاک را مرطوب نگهدارید اما در فصلهای سرد

 اجازه دهید تا خاک سطح گلدان تا حدودی خشک شود و سپس گیاه را آب دهید. اگر به این گیاه بیش

از اندازه آب داده شود (بخصوص در طی زمستان) برگها کمرنگ می‌شوند و می‌ریزند. این گیاه در فصول

 گرم نیاز به رطوبت هوا دارد تا گرمای هوا را بتواند تحمل کند در غیر اینصورت گلها و برگها در اثر خشکی

 هوا پژمرده می‌شوند و در صورت ادامه یافتن چنین شرایطی گلها قبل از بازشدن قهوه‌ای می‌شوند

و می‌ریزند. از طرفی بهتر است که گلها خیس نشوند. بنابراین زیر گلدانی بزرگی را تا لبه از سنگریزه‌های

 درشت پر کنید و تا نیمه دیواره آب بریزید. گلدان را بر روی سنگریزه‌ها قرار دهید. تبخیر شدن تدریجی آب

 به دلیل گرمای هوا، رطوبت مورد نیاز برگسار گیاه را تامین خواهد کرد.

دما:

گیاه یاسمن برای گلدهی نیاز به دیدن سرما fبه مدت 6 هفته در اواخر پاییز و اوایل زمستان دارد تا بتواند

 در اواخر زمستان- اوایل بهار گل دهد. یکی از دلایل گلدهی کم این گیاه بر طرف نشدن نیاز سرمایی

 آن است. بنابراین در فصل پاییز گلدان را به فضای باز و مکانی نیمه سایه و یا اتاقی سرد و روشن با دمای

 16-4 درجه سانتیگراد منتقل کنید تا نیاز سرمایی آن برطرف شود و غنچه‌های گل شکل گیرند. اگر

هوا سردتر از این شود برگها سیاه خواهند شد و می‌ریزند. در طی فصل رشد نیز دمای 24-16 درجه

 سانتیگراد برای رشد یاسمن مناسب است. گلدان گیاه را در معرض هوای گرم وسایل حرارتی داخل

 منزل قرار ندهید.

نور:

مکانی روشن را دوست دارد و برای گلدهی به نور نیاز دارد و حداقل روزی 4 ساعت نور مستقیم آفتاب

 برای آن ضروری است. نور کم موجب کاهش شکل‌گیری گلها و عدم شکوفایی آنان می‌شود. در ظهرهای

 بسیار گرم تابستان مراقب خشک شدن خاک گیاه باشید و گیاه را از اشعه شدید آفتاب محافظت

کنید. اگر خاک خشک باشد و نور شدید ظهر تابستان نیز به گیاه بتابد برگها چروکیده و قهوه‌ای خواهند

 شد.

خاک:

به خاکی با زهکش مناسب، غنی، سبک و مرطوب احتیاج دارد. اگر برگهای جوان ریز و رنگپریده هستند

و گلها نیز اندک، گیاه از کمبود مواد غذایی رنج می‌برد. هر دو هفته یکبار می‌توان از کودهای مخصوص

 گیاهان خانگی البته با نصف غلظت اقدام کنید. این گیاه را در فصل بهار و بعد از اتمام گلدهی کود ندهید

 زیرا در این قطع زمانی گیاه به استراحت رفته است و عمل هرس را باید برای آن انجام داد. زمانی

که ریشه‌های گیاه از منافذ زیرین گلدان بیرون آمد می‌توانید گلدان را عوض کنید و در فصل بهار این کار

 را انجام دهید.

تکثیر:

با استفاده از قلمه ساقه می‌توان این گیاه را تکثیر کرد که در این روش در اوایل تابستان قلمه‌هایی به طول

 10 سانتیمتر گرفته می‌شود و بستری مرطوب کاشته می‌شوند. خوابانیدن شاخسار نیز بسیار ساده

 است تنها کافی است که ساقه گیاه را خم کرد و قسمتی از آنرا زیر خاک کنید و روی آن خاک بریزید تا

در طی یک ماده ریشه بدهد. بعد از آن می‌توان این شاخه را از گیاه مادری جدا کرد و به عنوان گیاهی

 مستقل کاشت. بعد از کاشت در گلدان، نوک ساقه اصلی را بزنید تا ساقه‌های جانبی رشد کند و گیاه

 حالتی بوته‌ای بیابد. گلدهی گیاهان جدید ممکن است از سال دوم شروع شود. از دیگر روشهای تکثیر

 یاسمین می‌توان به کاشت بذر و یا جدا کردن پاجوشها از گیاه مادری در فصل بهار اشاره کرد.

آفات و بیماری:

آفات و بیماری خاصی این گیاه را تهدید نمی‌کند. از آفات احتمالی آن می‌توان به شته، شپشکهای

 گیاهی و شپشک آرد آلود اشاره کرد. وجود این آفات موجب کاهش قدرت رشد گیاه، زرد شدن برگه

 بخصوص برگهای جوان و کاهش گلدهی و ریزش غنچه‌های گل می‌شود.همچنین به دلیل تولید ماده

 چسبناک عسلک برگها چسبنده خواهند شد.

هرس:

انجام عمل هرس بلافاصله بعد از مقطع گلدهی باید صورت گیرد. اگر هرس را انجام ندهید گیاهی خواهید

 داشت که در قسمت پایین بدون برگ خواهد بود و گلدهی خوبی نیز نخواهد داشت. بعد از گلدهی

در بهار، از اواسط بهار تا اوایل تابستان 70٪ طول شاخه‌هایی که گل داده بودند را کوتاه کنید. از اواسط

 تابستان به بعد عمل هرس را انجام ندهید زیرا در این زمان است که غنچه‌های گل تشکیل می‌شوند.

نوع قیم برای گدانهای یاسمن:

 ساقه‌های یاسمن می‌توانند بسیار بلند شوند و می‌توان برای زیباتر کردن گلدان و مهار رشد آنان از قیم

 استفاده کرد. یکی از قیمها که برای گلدانهای یاسمین متداول است، قیمی به شکل یک نیم حلقه است

 که دو طرف انتهایی ان در خاک گلدان فرو می روند و شاخسار گیاه بر روی آن قرار گرفته و توسط سیم ی

ا نوار پلاستیکی ثابت می‌شوند.

خواص :

۱- از گل‌های گونه‌های معطر آن در عطرسازی استفاده می‌کنند. شاخه‌های جوان یاس دارای مغز چوبی

نرمی است و ممکن است آنها را توخالی کرد و از آنها فلوت ساخت، یا جهت ساختن پیپ از آنها استفاده

نمود، ولی شاخه‌های مسن آن دارای مغز سختی است و در منبت کاری بکار رود.

۲- تحقیق‌ها نشان می‌دهد، بوی شیرین گل یاسمن به اندازهٔ والیوم آرامش بخش است و بدون هیچ

عارضهٔ جانبی اعصاب را تسکین می‌دهد.

۳- آزمایش‌ها نشان داده که وجود این رایحه در قفس شلوغ موش‌های آزمایشگاهی باعث می‌شود که

موش‌ها فعالیت‌ خود را کاهش داده و در کنج قفس آرام بنشینند.

بخش‌های مورد استفاده ی یاسمن : میوه

ویژگی‌های یاسمن :

دگرگون‌ساز، ضد باکتری، ضد قارچ، ضد ورم، منقبض کننده، مسهل صفرا، تب‌بر، کاهش دهنده فشارخون،

 خنک کننده، تقویت ‌کننده معده

کاربرد داخلی یاسمن :

آبسه، خون آلود بودن ادرار، آماس مثانه، هذیان، انسداد هیجانی، تب، سردرد، هپاتیت، افزایش دهنده فشارخون،

 بی‌خوابی، تحریک‌پذیری، یرقان، تنبلی کبد، خون دماغ، خون‌ریزی مقعد، ناآرامی، زخم‌های درونی، عفونت

 ادراری

نحوه کاربرد داخلی یاسمن :

چای، تنتور، کپسول.

یاسمن گرما را از بدن زدوده و باعث آرام شدن هیجانات تحریک پذیر می‌شود. این گیاه باعث از بین رفتن

 رطوبت بدن و خنک شدن خون می‌شود و لذا خون‌ریزی را بند می‌آورد.

کاربرد موضعی یاسمن :

آبسه، کبودی، زخم، تحریک‌پذیری، رگ به رگ شدن اندام‌ها، تورم

نحوه کاربرد موضعی یاسمن :

مرهم کبودی، رگ به رگ شدن اندام‌ها، آبسه و زخم است. وقتی گیاه یاسمن به صورت موضعی به کار رود،

 باعث کاهش تورم و خون مردگی ناشی از ضربه می‌گردد. روغن اساسی گیاه یاسمن در تهیه عطر به کار

 می‌رود. بوی این گل باعث آرامش قلب می‌گردد.

کاربرد یاسمن در آشپزی:

میوه گیاه یاسمن در کشور تایلند برای رنگ کردن غذا به کار می‌رود. از روغن اساسی آن نیز برای طعم دادن

 به چای استفاده می‌شود.

طبع یاسمن : تلخ، سرد، خشک

ترکیبات شیمیایی یاسمن :

فلاونوئیدها (کروسین، کلوروژنیک، گاردنین)، ایریدوئیدها، سیتروسترول، اسید اورسولیک، مانیتول، تانین‌ها.

نکات لازم هنگام مصرف یاسمن :

روغن اساسی این گیاه را به صورت داخلی استفاده نکنید.

صابون گیاهی یاسمن برای پوستهای خشک، چرب وحساس:

این صابون تمیز کننده گرفته شده ازیاسمن برای انواع پوستها:خشک،چرب و حساس بکار برده

میشود.ترکیبات این صابون گل یاسمن ،گلیسیرین و روغنهای گیاهی است.

خواص گل یاسمن به طور خلاصه:

۱. طبع آن گرم و خشک است.

۲. جهت رفع لکه‌های سیاه پوست و چروک صورت یاسمن را به صورت ضماد بگذارند.

۳. دمکرده گل آن شادی‌آور است.

۴. جهت تسکین سردرد و تقویت دماغ گل آن را ببویند.

۵. جهت رفع بلغم، سودا و زرداب از دمکرده گل آن استفاده شود.

۶. دمکرده گل آن برای افزایش نیروی جنسی مفید می‌باشد.

۷. جهت کرم معده و روده از دمکرده گل آن بنوشند.

۸. جهت دندان درد با جوشانده گل آن مزمزه کنند.

۹. مزمزه با جوشانده گل آن باعث استحکام لثه و از بین رفتن زخم‌های دهان می‌گردد.

۱۰. دمکرده گل آن برای فلج، لقوه، خواب رفتن اعضاء و درد مفاصل مفید است.

۱۱. این گیاه مدر و قاعده‌آور است.

۱۲. ضماد آن بر آلت تناسلی مرد باعث نعوظ می‌شود.

۱۳. این گیاه برای گرم مزاجان مضر است باید با بنفشه بخورند.

۱۴. جهت درمان قارچ‌های پوستی که بصورت حلقه‌ای روی پوست دیده می‌شود از جوشانده ریشه

یاسمن بصورت شستشو استفاده شود.

۱۵. جهت ناراحتی‌های کلیه از دمکرده گل این گیاه میل شود.

۱۶. جهت درمان کمردرد یک گرم گل یاسمن را با نیم گرم حنظل سبز در ۲۰ گرم آب جوشانده پس

از سردشدن با ۲۸ گرم عسل مخلوط نموده میل کنند.

۱۷. جهت درمان رماتیسم و مفاصل از خیسانده یاسمن به محل بمالند.

۱۸. جهت بزرگ شدن آلت با روغن یاسمن ماساژ داده و یا از ضماد گیاه یاسمن استفاده کنند.

۱۹. برطرف کننده بیماری استسقاء می‌‌باشد.

۲۰. مصرف زیاد یاسمن باعث فلج و تشنج می‌شود.

نام علمی: Brunfelsia pauciflora

نام انگلیسی: Yesterday, Today And Tomorrow

گیاهی است از خانواده ی گوجه فرنگی «سولاناسه»، گل های آن با ۵ گلبرگ و ۵ کاسبرگ در بهار و تابستان

 ظاهر می شوند. در طول فصل چند بار به گل می نشینند، پس از خشک شدن گل ها در اولین گل دهی

 میتوان با سرمادهی گیاه را به گل دهی دوم برد، گل ها از سال دوم به بعد کیفیت بهتری دارند، بعد از اتمام

 دوران گل دهی جوانه های انتهایی را قطع کنید تا بوته حالت پرپشت و توپی به خود گرفته و برای سال آینده

 آماده گردد.

نیازها:

نور :

نیم سایه را بهتر از نور کامل دوست دارد، تا قبل از گل دهی نیم سایه، نیم آفتاب را بهتر و بیشتر دوست دارد

، ولی بعد از گل دهی به نور بیشتری محتاج است.

دما:

درجه حرارت را در بهار و تابستان حدود ۲۰ درجه تنظیم کنید، بعد از اولین گل دهی درجه حرارت را تقلیل

دهید و به ۱۳ درجه برسانید، این کاهش درجه حرارت گیاه را تشویق به گل دهی مجدد می کند، بعد از گل

 دهی دوم درجه حرارت را باز هم کاهش و به ۹ درجه برسانید، این کاهش درجه حرارت دوم باعث سفت

 شدن ساقه های سبز علفی می شود.

تحریک گلدهی با استفاده از دما:

آبیاری :

در بهار و تابستان هفته ای دوبار آبیاری نمایید و در پائیز و زمستان اجازه دهید خاک های سطحی گلدان

در حد فاصل بین دو آبیاری خشک شود و سپس آبیاری کنید.

بخصوص در زمان گلدهی به آبیاری منظم نیاز دارد. تشنگی گیاه موجب قهوه ای شدن گلها و ریزش

آنها خواهد شد و در صورت ادامه چنین شرایطی برگها نیز می‌ریزند. آبیاری بیش از اندازه موجب

افتادگی شاخسار به سمت پایین و پوسیدگی ریشه می‌شود. خشکی هوا موجب خشک شدن برگها

می شود بنابراین در ماه‌های گرم سال غبارپاشی را فراموش نکنید تا رطوبت اطراف برگسار بالا رود

. همچنین می‌توانید در یک زیرگلدانی بزرگتر و تا لبه زیر گلدانی سنگ ریزه بریزید و تا ارتفاع نیمه دیوار

آب بریزید و گلدان را بر روی سنگریزه‌ها قرار دهید. آب داخل زیرگلدانی به تدریج تبخیر می‌شود و رطوبت هوا

را تامین می‌کند. مراقب باشید تا ته گلدان با آب درون زیرگلدانی در تماس نباشد. در پاییز و زمستان

اجازه دهید سطح خاک گلدان خشک شود و سپس گیاه را با حجم کتری از آب آبیاری کنید تا گیاه

دوران استراحت خود را طی کند.

رطوبت:

در بهار و تابستان به رطوبت زیادتری احتیاج دارد، اما بعد از گل دهی اول غبارپاشی را قطع کنید و جهت تأمین

 رطوبت پایدار به زیر گلدانی سنگریزه دار آب اضافه کنید، ولی اجازه ندهید ته گلدان با آب در ارتباط باشد.

تغذیه :

در بهار با زرد شدن برگ ها کود ازت دار را طبق دستور به گیاه بدهید، هر ماه با کودهای کمکی مخصوص

 گلهای زینتی طبق دستور و نصف میزان توصیه شده از طرف فروشنده تغذیه نمایید.

خاک مناسب:

مخلوطی از یک قسمت لوم و دو قسمت پیت خاک مناسبی برای این گیاه است.

این گیاه خاک اسیدی و غنی با زهکش مناسب را ترجیح می‌دهد. اگر خاک اسیدی نباشد به دلیل کبود

عنصر آهن برگهای آن زرد و رنگ پریده خواهد شد. بنابراین در مخلوط خاکی این گیاه حتما از پیت (که خاک

را تا حدودی اسیدی می‌کند) استفاده کنید و از سولفات آهن نیز در برنامه‌های کوددهی این گیاه استفاده

 کنید. در فصل رشد، هر ماه یک مربته با کودهای استاندارد مخصوص گیاهان زنیتی آن را تغذیه کنید. اگر

در کوددهی زیاده‌روی شود گیاه فقط رشد رویشی خواهد داشت و گل نمی‌دهد. اگر می‌خواهید که گلدان

را عوض کنید این عمل را بعد از اتمام فصل گلدهی و در فصل پاییز و بعد از انجام عمل هرس انجام دهید.

تعویض گلدان :

در پائیز با تمام شدن دوران گلدهی پس از هرس سبک گلدان را با یک اندازه بزرگتر تعویض کنید.

تمیز نمودن برگ ها :

از مواد براق کننده ی شیمیایی استفاده نکنید، از غبارپاشی با آب سبک به جز در زمستان و زمانی که گیاه

 در حال گل دادن است استفاده نمایید.

تکثیر :

انتخاب قلمه و ریشه دار نمودن آنها در تابستان از شاخه هایی که چوب آنها سخت شده است.

برونفلزیا را می‌توان با کمک قلمه چوب نیمه سخت و یا قلمه انتهایی ساقه تکثیر کرد. قلمه را به طول 10-

8 سانتیمتر تهیه کنید و آنرا در محیط کاشتی حاوی دو حجم مساوی از شن و پیت موس بکارید. برای نگهداری

 رطوبت بر روی یک کیسه پلاستیکی شفاف چند سوراخ ایجاد کنید و آنرا بر روی محیط کاشت بکشید. دما

 را در حد 21 تنظیم کنید. ریشه دهی قلمه ها 4 هفته طول می‌کشد.

عوارض و درمان:

سطح زیرین برگ ها مملو از تار عنبکوت است:

کنه ریز قرمز عامل آن است، با پارچه یا اسفنج مرطوب سطح زیرین برگ ها را تمیز نموده و هر دو هفته یکبار

 با سم کنه کش طبق دستور گیاه را سمپاشی کنید.

کپک خاکستری روی برگ ها و ساقه ها مشاهده میشود و رشد گیاه متوقف است :

آبیاری بیش از اندازه انجام شده است، در فاصله بین دو آبیاری اول اجازه دهید سطح خاک گلدان خشک

 شود.

تابستان است و برگ ها رنگ پریده و به طرف پائین خم می شوند:

نور زیاد است، گیاه را به سایه منتقل کنید، اگر علایم در زمستان مشاهده گردد، مربوط به کمبود نور است،

 در این حالت گیاه را به محل پرنورتری منتقل کنید.

برگ ها سیاه می شوند:

مواد براق کننده عامل آن است، از آنها استفاده نکنید.

برگ ها خشک می شود:

هوا خیلی گرم و خشک است، گیاه را به محل خنک تر با جریان ملایم هوا منتقل کنید، در زیر گلدانی حاوی

 سنگریزه آب بریزید.

برگ ها در زمستان قهوه ای شده و سقوط می کنند:

هوا خیلی گرم است، گیاه را به محل سردتر با جریان ملایم هوا منتقل کنید، غبارپاشی را فراموش نکنید.

شاخه ها رشد سریع دارند، ولی از گل خبری نیست: تغذیه زیاد از اندازه انجام شده است، هر ماه یکبار و

با نصف میزان توصیه شده از طرف فروشنده گیاه را تغذیه کنید.

تابستان است و گیاه خود را انداخته است :

آبیاری بیش از اندازه عامل آن است، آب زیر گلدانی را خارج و در فاصله بین دو آبیاری اجازه دهید سطح

خاک خشک شود. سپس آبیاری کنید، زهکش را بازدید نمایید، تشنگی مفرط هم همین علائم را ایجاد

می کند.

در بهار شاخه ها دراز و منحرف هستند:

گیاه احتیاج به هرس بهاره دارد، شاخه ها را حدود ۱۵ سانتیمتر قطع کنید.

برگ ها در بهار رنگ پریده هستند:

کمبود ازت عامل آن است، با کود ازت دار و نصف میزان توصیه شده از طرف فروشنده هر ماه یکبار گیاه را تغذیه

 کنید.

گلها قهوه ای شده و میریزند، سپس برگ ها سقوط می کنند:

گیاه خیلی تشنه است، گلدان ها را برای مدت ۱۵ دقیقه درون تشت و یا سطل پر از آب قرار دهید و سپس

 خارج کنید، در تابستان سطح خاک را همیشه مرطوب نگه دارید، در دمای بالا غبارپاشی را فراموش نکنید

، در هنگام غبارپاشی مواظب باشید گلها خیس نشوند، گیاه را به محل کم نورتری منتقل کنید.

قلمه گیری:

از انتهای شاخه های سالم و رسیده قلمه هایی با دو جفت برگ انتخاب و یک جفت برگ پائینی را حذف

و درون گلدانها با مخلوطی از شن و خاک برگ طوری کاشت نمایید که سطح زیرین جفت بالایی برگ باقیمانده

 در سطح خاک قرار گیرد، گلدان ها را آبیاری کنید و با چادر پلاستیکی بپوشانید و هر روز ۵ دقیقه چادر

 را بردارید، بهترین درجه حرارت برای ریشه دار شدن قلمه ها ۲۰ درجه سانتیگراد برای مدت ۲۰ روز است.

آفات و بیماری:

شته از جمله آفات این گیاه است که شیره آنرا مکیده و موجب ضعف و گلدهی ضعیف آن می‌شود. برگهای

 جوان زرد و بدشکل می‌شوند و به دلیل تولید ماده چسبناک عسلک از شته‌ها ، برگسار چسبناک می‌شوند.

 کنه تار عنکبوتی باعث زرد و ریزش برگها و ضعف گیاه و کاهش گلدهی می‌شود و در زیر سطح برگها نیز

تار عنکبوت بسته می‌شود. از بیماریها می‌توان به کپک خاکستری اشاره کرد که بر روی برگها و ساقه‌

گیاه مشاهده می شود و رشد گیاه را کاهش می‌دهد. وجود آبیاری بیش از اندازه این بیماری را

تحریک می‌کند. در صورت لزوم استفاده از سموم قارچکش زمانی که هنوز غنچه‌های گل کوچک هستند

این عمل را انجام دهید.

جنسی از تیره کاناسه ها Cannacees و دارای اقسام و جورهای متعدد است . این گل که دارای برگهای پهن

زیبا گاهی سبز و گاهی مایل به ارغوانی و بوته قوی و بلند با گلهای متعدد به رنگهای مختلف میباشد برای

حاشیه کاری و تشکیل تپه گلها یا تک کاری میان تپه گل یا چمن زار قابل توجه است . کاشتن اقسام اصلی

و اولیة این گل امروز تقریبأ متروک شده و فقط آنها را یا نزد اشخاصی که مجموعه ای از اقسام مختلف آن را

دارند یا در گلکاریهای درجه دوم و سوم میتوان دید . بوتة گل اختر پُر پُشت به بلندی 70 تا 120 سانتیمتر با

برگهای خیلی پهن سبز یا سبز مایل به ارغوانی است که از میان آن ساقه های متعدد که منتهی به چندین

گل درشت یا خیلی درشت به رنگهای قرمز ، سفید ، زرد ، ابلق ، زردآلوئی ، زرد طلائی ، خال خال یا راه راه

 میشود بیرون میآید . از دو رگ گیری بین اقسام قدیمی اقسام و جورهای جدیدی بدست آمده که از لحاظ

کوتاهی قد بزرگی و پهنی گلها و رنگهای متنوع آن خیلی جالب میباشد . مثلا جورهای Roi Humbert و The

President از زیباترین جورهای این گل میباشند چون گیاه اختر طاقت سرمای زمستان را در مناطق سرد و

معتدل ندارد بمجرد شروع اولین سرما و یخبندان بوته های آنرا سرما زده برگها در حالت سبزی پلاسیده و

خراب میشوند ، همان زمان باید ساقه های آنرا از سطح زمین بریده ریشه های بوته را که ساقه زیر زمینی

گوشتی است از خاک بیرون آورده دو سه روز آنها را در محل سایه و هواگیر در معرض هوا قرار داد تا رطوبت

زیادی خود را از دست بدهند ، سپس آنها را در زیر زمین یا انبار خشک و گرمی که محفوظ از یخ زدن باشد

زیر ماسه خشک بگذارند.

گیاهی دایمی  است که برگهای سبز بزرگ و ساقه‌های طویل و بدون انشعاب دارد. طول برگها ممکن است

به ۴۰ تا ۵۰ سانتی‌متر برسد. رنگ برگها اغلب سبز است ولی گونه‌هایی با برگهای ارغوانی و شبیه به زرد

و مسی‌رنگ نیز عرضه شده‌اند. برگها  جزء قسمت زینتی گیاه بوده و به عنوان گیاه فضاپرکن و نقطه تاکید در

 وسط فضای سبز یا به عنوان دیوار پرچین در اطراف کرت‌ها میتوان از آن استفاده کرد.

گلها خوشه‌ای و رنگهای مختلف مانند زرد و نارنجی وقرمز و گاهی دورنگ هستند. میوه‌ها گلوله مانند و

سفت و سخت است و حالتی شبیه گرز دارد. به همین دلیل به این گیاه  Indian shot هم گفته‌اند.

(گلوله‌های سرخ‌پوستان).

روش کاشت و تکثیر :

پیازها را با توجه به زمان گل دهی به چهار دسته تقسیم می کند: پیاز بهاره، پیاز تابستانه، پیاز پائیزه و

زمستانه.  زمان کاشت پیاز بهاره، اواخر پائیز و اوایل زمستان است که در فصل بهار می توان

شاهد گل دادن آن بود. نرگس، لاله و سنبل از این دسته از گل های پیازی بهاره هستند. دسته دوم، پیاز

تابستانه است، زمان کاشت آنها فصل بهار است و می توان در تابستان گل دادن آنها را شاهد بود. گلایل،

سوسن، مریم، اختر، کوکب و گل شیپوری در این گروه قرار دارند. دسته سوم این گل ها مانند آلاله، زعفران

پیاز پائیزه دارند. فصل کاشت آنها اوایل تابستان است و در پائیزه گل می دهند. پیاز زمستانه را نیز در فصل

پائیز می کارند تا زمستان گل بدهد مانند زعفران زینتی.  اوائل بهار این ریشه ها را پس از تقسیم کردن ،

هر قسمت را که دارای چشمة جای جوانه باشد در محل اصلی میکارند و به این وسیله به ازدیاد آن کمک

میکنند .

علاوه بر تقسیم ریزومها که در بهار قبل از کاشت انجام میشود. حداقل طول ریزوم باید ۵ تا ۷ سانتیمتر باشند

 و چند جوانه روی آن وجود داشته باشد. بذرها نیز کشت میشوند. بذرها را قبل از کاشت یک روز در آب نیم

گرم خیس میدهند و در دمای ۲۰ درجه سانتیگراد کشت میشوند. گیاهان حاصل از بذرها (دانهال) معمولا به

 چهار سال زمان برای گلدهی نیاز دارند. رقمهای اصلاح شده‌ای اخیرا به بازار ارائه شده‌اند که در شش ماه

و کمتر میتوانند به گل بروند.

نگهداری پیاز:

هر کدام از گل های پیازدار دوره استراحت معینی دارند. دوره استراحت این گیاهان از زمان زرد و پژمرده شدن

 برگ هایشان شروع می شود که در این زمان لازم است به تدریج آبیاری آنها را کم کرده و پس از خشک

شدن کامل، به آن آب نداد. در سال اول، پس از خشک شدن کامل برگ ها پیاز اصلی، دیگر مواد غذایی ندارد

بنابراین احتیاج به یک دوره استراحت برای تولید پیازچه های فرعی دارد. به این ترتیب بدون آن که آن را از خاک

 خارج کنند در محیط بیرون از خانه قرار داده و سطح خاک آن را با ماسه بپوشانند تا فضای داخل خاک کاملاً

تاریک شود و پیاز جوانه نزند. رطوبت لازم را نیز از باران دریافت خواهد کرد لذا نیاز به آبیاری ندارد. در مواقعی

که محل نگه داری این دسته از گل ها، باغچه باشد باید پس از خشک شدن برگ ها، روی پیاز را به وسیله

برگ های پوسیده باغچه یا ماسه پوشانده تا در مقابل سرما محافظت شوند. دوره استراحت برخی پیازها

مانند پیاز لاله متفاوت است. شرایط نگهداری پیاز لاله به این ترتیب است که پس از زرد و خشک شدن برگ

 ها، در اوایل مهرماه، پیازچه های آن را جدا کرده و در یک سبد بیرون از خانه قرار داده تا رطوبت آن تبخیر

شود، سپس آن را در یک پاکت کاغذی قرار داده و در محیطی خشک که نور و رطوبت وجود نداشته باشد با

درجه حرارت ۴ تا ۹ درجه سانتی گراد مانند زیرزمین نگهداری کنید.

  نحوه کاشت:

عمق کاشت پیاز نیز باتوجه به سایز آن متفاوت است و بطور معمول عمق گودال را باید یک و نیم تا دو برابر

قطر پیاز در نظر گرفت،. در این صورت می توان از کودهای مایع که سه عنصر حیاتی برای گیاه یعنی پتاسیم،

فسفر و ازت (NPK) را داشته باشد استفاده کرد و به صورت مخلوط با آب روی برگ ها اسپری کرد. سایز گلدان

 با توجه به درشتی و ریزی پیاز متفاوت است. ته گلدان را مقداری سنگ درشت، خرده سفال یا پوکه معدنی

 ریخته تا آب ته گلدان جمع نشود و زهکشی مناسبی داشته باشد. بهتر است مقداری خرده زغال نیز روی

آن بریزید تا مانع از رشد قارچ و باکتری شود. روی زغال را مخلوطی از خاک برگ پوسیده، کود حیوانی پوسیده

و شن به نسبت مساوی ریخته تا نصف گلدان پر شود. پیاز را روی خاک قرارداده و روی آن باید مخلوط خاک

 باغچه، کود پوسیده و ماسه به نسبت مساوی ریخت و یک سانتی متر از لبه فوقانی گلدان را برای آبیاری

خالی گذاشت، سپس خاک اطراف پیاز را کمی فشار داده و آن را آبیاری کرد.  پیاز مرغوب قطری حدود ۱۲

سانتی متر دارد و هر چه پیاز قوی تر باشد، گل دهی آن نیز بهتر است بنابراین توصیه می شود غنچه گل پ

س از گل دهی پیازچه ها به مدت سه الی چهار سال قطع شود تا موادغذایی پیاز به غنچه نرسد و پیاز رشد

 کند.

آبیاری:

آبیاری گل های پیازی نیز باید به صورت منظم انجام شود تا سطح خاک همیشه مرطوب باشد. در مقابل،

آبیاری بیش از حد گلدان نیز باعث پر شدن فضای بین ذرات خاک شده در نتیجه خاک حالت باتلاقی و اسیدی

به خود می گیرد که باعث صدمه به ریشه گیاه شده و ریشه را می پوساند. هنگام خرید باید دقت شود، پیاز

زخمی، نرم، یخ زده، سیاه، پوسیده، پوک و چروکیده نباشد. پیاز خوب سالم، تمیز و پاک بوده و پوسته

موجود در سطح آن کامل و سالم است. قطر پیاز باید نه خیلی درشت و نه خیلی ریز باشد.

کاشت بذر :

                                                                  
کاشتن بذر اختر برای زیاد کردن آن چون به زمان زیادی در حدود چهار سال نیاز دارد تا بوته ها گل کند مگر

برای به دست آوردن جورهای تازه از آن عملی نیست . خاک ـ خاک زمین برای گل اختر باید قوی ، عمیق و

آفتاب رو باشد و غالبأ آنرا روی تپه گلهای بزرگی که فقط از این گل میسازند یا روی چمن بصورت تک تک

میکارند . 

نیازهای گیاهی:

به آب و نور فراوان نیاز دارد. مرغوبیت خاک مهم است و باید حاصلخیز و مرطوب باشد. در فصول رشد استفاده

از کودهای شیمیایی موجب بهتر شدن گلدهی و قوی و ضخیم شدن ریزوم‌ها میشود.

گلدهی:

اغلب طول مدت تابستان و تا اوایل یخ‌بندان را گلدهی میکند.

دما:

این گیاه بومی مناطق گرمسیر است ولی در مناطق معتدله هم به خوبی کشت میشود. در گیلان و مازندران

 به وفور به عنوان گیاه فضای سبز کاشته میشود و نیازی نیست که زمستانها ریزومها از زمین خارج کنند. ولی

 در تهران، کرج و شهرهای کوهستانی شمالغرب ایران بسته به جنس خاک و عمق کاشت باید مراقبت نمود

که ریزومها یخ نزنند. یعنی اگر ریزومها نزدیک سطح خاک باشند ممکن است در دماهای زیر منفی ۲۰درجه

یخ بزنند. لذا در چنین شهرهایی ریزومها را پس از زرد شدن برگها از زمین خارج کرده و در انبار زیر خاک یا پیت

 مرطوب در دمای ۵ تا ۱۰ درجه سانتیگراد نگهداری میکنند.

نگهداری و انبارداری ریزومهای گل اختر :

راحتترین و بهترین روش نگهداری و انبارداری ریزومهای گل اختر به این صورت است که ریزومها را از 20

سانتیمتری سطح خاک قطع کرده (بدلیل آسیب و بیماریهای قارچی ناشی از آن، بالاتر از ریزوم قطع میکنند)

و سپس یک گودال به عمق 70 سانتیمتر تا یک متر حفر کرده و داخل آن را ماسه میریزیم (ماسه قبلا با قارچ

کش مخلوط و خشک شده باشد) بعد ریزومها را داخل گودال میگذاریم باید توجه داشته باشیم گودال در محل

 آبگیر قرار نداشته باشد تا آب باران وارد آن نشود بهتر است روی آن را پلاستیک بکشیم.

در فصل بهار ریزومهای اختر را درآورده و بهتر است همان زمان ریزومها جدا شوند و سپس کاشته شوند.

(قسمتی از ریزوم اختر به همراه یک یا چند جوانه)

شناسنامه:

گل ماهور Scrophulariacea	:تیره
Verbascum Thapsus L.-V.schraderi G.F.Meyer	:نام لاتین
Shepherds club -Mullein	:نام انگلیسی
خرگوشک – بویون بلان	:نام فارسی
بزیر	:نام عربی

تاریخچه:

گل ماهور یا خرگوشک گیاهی است که به خاطر شباهت زیاد برگهایش به گوش خرگوش به آن داده شده

است در دوران بقراط حکیم گل ماهور را به خاطر خواص درمانی اش میشناختند و برای دردهای دستگاه

تنفسی از آن بهره میبردند در ادیسه اثر هومر ، "اولیس " برای آنکه فریب افسون " سیروس " را نخورد با

استفاده از این گیاه خود را محفوظ میداشته است و گفته میشود در قرون وسطی گدایان به خاطر جلب ترحم

مردم نیکوکار تن خود را نوعی آلاله می مالیدند تا زخمهای چرکینی پدید آید سپس با مالیدن ضماد برگ گل

ماهور روی زخم ، آن را مداوا میکردند زیرا تاثیرش روی دملها و زخمها غیر قابل تردید است.

شرح گیاه:

گیاهی است علفی، چند ساله ، پوشیده از کرکهای پنبه ای و دارای ساقه ضخیم به ارتفاع 3/0 تا 2 متر،

برگهای قاعده ساقه گیاه عموماً بزرگ بیضوی نوک تیز بادمبرگ دراز ولی برگهای طول ساقه مخصوصاً در

قسمت های فوقانی ، عاری از دمبرگ و در محل اتصال به ساقه، دارای بال مشخص در طول میان کره است.

ساقه زایای گیاه در قسمتهای انتهایی نیز منتهی به گل آذین درازی می شود که در طول آن گلهای فراوانی به

رنگ زرد روشن ، به پهنای متوسط 2 سانتی متر مجتمع می گردد. درون جام گل ، 5 پرچم به نحوی جای

گرفته است که 2 تای قدامی آنها دارای میله دراز به وضع مایل ولی 3 تای دیگر بطور محسوس دارای میله

کوتاه و پوشیده از کرکهای فشرده می باشد.

اکثر گونه های جنس ور باسکوم در طول رویش به مناطق آفتابی و خاکهای سبک شنی نیاز دارند. خاکهای

رسی و متراکم برای رویش این گیاهان مناسب نیست. این گیاهان در برابر سرما مقاوم هستند بطوریکه

برگهای طوقه ای قادر به تحمل درجه حرارتهای زیر صفر هستند. بذرها در دمای 8 تا 10 درجه سانتی گراد

بخوبی جوانه می زنند و برای رویش به مقادیر مناسبی رطوبت نیاز دارند.

در اواخر زمستان زمین را تسطح و بستر خاک را برای کشت گیاه آماده می کنند.

خرکوشک را می توان به هر گیاهی به تناوب کشت کرد. تکرار کشت گیاه در یک زمین پس از سه تا چهار

سال امکان پذیر است. زمان مناسب برای کاشت گیاه اواخر پائیز (آبان) یا اوایل بهار (فروردین) است فاصله

ردیفهای کاشت بین 50 تا 60 سانتی متر مناسب است عمق بذر در موقع کاشت باید 5/0 تا 1 سانتی متر

باشد.

روش کاشت:

کاشت گیاه توسط بذر به روش مستقیم صورت می گیرد خرگوشک در سطوح وسیع به طور ردیفی کشت

 می شود چنانچه بذرها در بهار کشت شود تیمار چینه سرمایی جهت تسریع در جوانه زنی ضرورت دارد.

پس از کاشت برای تراکم بخشیدن به لایه سطحی خاک انجام غلتک مناسبی سبب تسریع در جوانه

زنی بذرها می شود. بذرهای کشت شده در فصل پائیز پس از طی دوره سرما در اوایل بهار سبز می

شوند پس از سبز شدن بوته ها را در طول ردیفها به تعداد مناسب باید تنک کرد.

آماده سازی زمین:

در فصل پائیز هنگام آماده سازی خاک 40 تا 50 کیلوگرم در هکتار اکسید فسفر 70 تا 80 کیلوگرم در هکتار

 اکسید پتاس به عنوان مقادیر پایه باید به خاک اضافه شود. در اضافه کردن کودهای ازت به خاک باید دقت

 نمود. زیرا افزایش ازت سبب کاهش عملکرد گل می شود (توصیه شده در فصل بهار 30 تا 50 کیلوگرم در

هکتار ازت به صورت سرک در اختیار گیاهان قرار گیرد) پس از اضافه کردن کود شخم عمیقی زده شود. در

 اواخر زمستان زمین را تسطیح و بستر خاک را برای کشت گیاه آماده می کننند.

داشت:

رشدگیاه بسیار کند است و در سال اول رویش تنها برگهای طوقه ای تشکیل می شود. مبارزه با علفهای

 هرز ضروری است و در مرحله چهار تا هشت برگی انجام کولتیواتور مناسبی بین ردیفها سبب تسریع در

 رویش گیاهان می شود بوته های در طول ردیفها را باید تنک کرد که در هر متر طول ردیف چهار تا شش

گیاه باقی بماند.از آفات گیاه شته و لارو نوعی پروانه است که باید از آفت کش های مناسب استفاده کرد.

 

برداشت:

گلها معمولاً هنگام شب باز می شوند و به طرف ظهر بتدریج بسته شده ( به صورت پژمرده در می آیند)

 زمان مناسب برای جمع آوری گلها در یک روز آفتابی بین ساعت 9 تا 11 قبل از ظهر است. گلها را از

خرداد تا اوایل مرداد بتدریج می توان برداشت نمود. بهتر است گل (بدون کاسبرگ) برداشت شوند گلها را

در سایه و یا با استفاده از خشک کنهای الکتریکی در دمای 45 تا 50 درجه سانتی گراد می توان خشک

کرد. عملکرد گل تازه 5 تا 6 تن در هکتار است که از آن 5/0 تا 6/0 تن گل خشک بدست می آید. چنانچه

هدف از کشت خرگوشک استفاده از برگهای آن باشد از سال اول رویش می توان برگها را بتدریج برداشت

کرد. برگها را باید طوری برداشت نمود که باعث خشک شدن گیاه نشود لذا برگهایی که در محورهای

خارجی دایره ای شکل قرار دارند باید برداشت شوند. در سال دوم رویش تا قبل از به ساقه رفتن گیاه می

توان برگها را برداشت کرد. عملکرد برگ خشک 1 تا 5/1 تن در هکتار است. چنانچه هدف بذرگیری باشد

باید از برداشت گلها خودداری نمود. بذرها را در دو مرحله می توان برداشت نمود. در مرحله اول هنگامی

 که یک سوم بذرها رسیده اند باید ساقه های گل دهنده را قطع کرد و سپس خشک نمود. در مرحله دوم

پس از خشک شدن آنها را بوجاری و بذرها را پس از تمیز کردن بسته بندی نمود.

دامنه انتشار:

گلستان در 500 متری،مازندران : بین بابل و ساری در نزدیکی سواحل دریا، نوشهر، نزدیک نور در 700

متری گیلان : ایسپیلی ییلاق نواحی غربی اسالم بسمت خلخال (هروآباد) در 1250 تا 1900 متری بین

آستارا و اردبیل در گردنه حیران، نواحی مرکزی ایران ، شاهرود ، بسطام ، کوه ایز در 500 متری.

خواص داروئی:

گلهای گل ماهور یا خرگوشک دارای موسیلاژ فراوان بوده و داراتی اثر نرم کننده مجاری تنفسی است. از

سرشاخه های مخلصه بعنوان مقوی معده استفاده می شود.از دانه های کنجد روغن کنجد می گیرند و

به مصارف داروسازی و تغذیه می رسد.

گل ماهور یکی از قدیمی ترین گیاهان داروئی دنیا میباشد که از جوشانده و دم کرده آن برای

تسکین برونشیت ، دردهای سینه ، خلط سینه ، درمان بیماری آسم و بخصوص نوع سل و

ریوی که از علائم آنها سرفه های دردناک ناشی از گرفتگی ماهیچه هاست استفاده میشده

است .

امروزه نیزبه خاطر تاثیر بالائی که روی بیماریهای مختلف دستگاه تنفسی دارد برای این گیاه در صنایع

 داروئی اهمیت زیادی قادرند. گلهای آن نیز مسکن و آرام بخش هستند و مصرف چای آن به درمان

بیخوابی کمک می کند.

شیوه مصرف :

1-استفاده خوراکی:

گرم گل را در یک لیتر آب جوش یا شیر جوشان بریزید دم کرده را پیش از مصرف از پارچه ریز

بافتی بگذرانید . برای درمان عفونتهای ریوی ، تنگی نفس ، نفخ ریه روزی سه بار و هر بار یک

فنجان از این دم کرده را بین غذاها بنوشید.

چای پررنگ گل ماهور علاوه بر تسکین درد، خواب و آرامش نیز ایجاد می کند.

2-شربت:

25 گرم گل و 50 گرم شکر را در یک لیتر شیر بجوشانید ، صاف کنید و در موارد سرفه مزمن و هر

نوع ناراحتی ریوی یا سینه ای روزانه 6 قاشق از این شربت را بنوشید.

3-استعمال غیر خوراکی:

اگر چند برگ گل ماهور را در شیر بجوشانید له شده آن به صورت ضماد بر روی کورک و انواع

زخمهای جلدی قرار دهید ، تاثیر مفیدی میگذارد و نیز حمام آنها برای مداوای اولسرها و بواسیر

استفاده میشود.

موارد مصرف در زیبائی:

چند برگ تازه گل ماهور را در شیر بپزید و به صورت مرهم روی پوست قرار دهید .

بسیاری از ناراحتیهای خاص پوستهای خشک و شکننده با این مرهم برطرف میشوند. از

گلهای گل ماهور رنگ زردی بدست میاید که بانوان روم باستان از آن برای رنگ کردن موهای

خود از آن استفاده میکردند.

طریقه جمع آوری :

گل های این گیاه را باید در هوای آفتابی به صورت تدریجی که گیاه گل می دهد چید و فقط

کاسه و سیخک آن را بدون حقه گل جمع آوری کرد و گلبرگ ها نباید پلاسیده شوند و باید به

سرعت آنها را در خشک کن با حد اکثر دمای 60 درجه سانتیگراد خشک کرد که در این حال به رنگ زرد

روشن می مانند و بوی آنها عسلی است.

خواص دم کرده گل ماهور:

-خاصيت خلط آور دارد.-در برطرف کردن آسم و ناراحتي هاي تنفسي موثر است.

-التهاب ناي را درمان مي کند.-با استرس و بي خوابي مقابله مي کند.

-مصرف آن به افرادي که از ناراحتي گوارشي مانند بواسير، يبوست، اسهال و عفونت مثانه رنج مي برند،

 توصيه شده است.-خاصيت تسکين دهنده دارد و دردهاي شديد را معالجه مي کند.-در از بين بردن

 کرم هاي روده اي موثر است.-گزش حشرات و تاول را درمان مي کند.

-روغن آن عفونت هاي ميکروبي و بيماري ها را از بين مي برد.

-بي خوابي را برطرف مي کند.

-سرفه هاي مزمن، سرماخوردگي، آنفلوآنزا، برونشيت و سياه سرفه را درمان مي کند.-زگيل ها را از بين مي برد.

-عفونت ادراري را برطرف مي کند.-در معالجه تب يونجه موثر است.-براي تسکين گلودرد از اين گياه

استفاده کنيد.

 درمان ناراحتی ریه با گل ماهور:

 این گیاه به طور مرسوم برای درمان سرفه مورد استفاده قرار می گیرد.

* در کشور مکزیک از این گیاه به عنوان تسکین دهنده و درمان آسم، برونشیت، التهاب گلو و سرفه

استفاده می شود.

* استفاده دیگر از این گیاه شامل درمان عفونت های پوستی، التهاب، زخم، سوختگی، عفونت گوش،

نقرس و بواسیر نیز می باشد.

* یک قاشق غذا خوری برگ گل ماهور را در ۵۰۰ میلی لیتر آب دم کنید و پس از هر بار تخلیه روده ای و

برای درمان اسهال و یا خون ریزی روده ای، نصف پیمانه مصرف شود.

* اين گل براي درمان آسم، هر نوع ناراحتي تنفسي و ريوي مفيد است. کافي است دود ريشه سوزانده

شده آن را استنشاق کنيد.

* غر غره کردن با چاي گل ماهور گلودرد را برطرف مي کند.

* مصرف نصف ليوان براي اسهال و خون ريزي روده موثر است.

* براي درمان زخم هاي باز، ورم، التهاب و ورم تومور، پارچه آغشته به چاي گل ماهور روي آن قرار دهيد.

* چاي پررنگ گل ماهور علاوه بر تسکين درد، خواب و آرامش نيز ايجاد مي کند.

* روغن طبيعي آن مسکن موثر دردهايي چون دندان درد، سردرد، سرماخوردگي و سينوزيت است.

* روغن طبيعي آن با عفونت هاي مجاري ادراري، روده، سيستم دفع و کليه، عفونت هاي پوستي، گوش

و بيني مقابله مي کند.

* روغن اين گل که خاصيت ادرارآور دارد به دفع سموم، آب اضافه و چربي بدن کمک مي کند.

* روغن گل ماهور که خاصيت فراواني در ايجاد خلط دارد، با تخليه خلط جمع شده در ريه مجاري تنفسي،

ناراحتي تنفسي، آسم و برونشيت را تسکين مي دهد.

* روغن اين گياه با مقابله با عفونت هاي تب زا، قادر به کاهش تب بدن است.

* روغن آن گرفتگي عضلات، استرس، اضطراب، خشم، افسردگي و ناراحتي عصبي را تسکين مي دهد.

علاوه بر آن، روغن گل ماهور در کاهش فشار خون کمک مي کند.

*  این گیاه برخی انواع باکتری از جمله «استافیلوکوکوس» و «ای کولا» را از بین می برد.

* دارای خاصیت تسکین دهنده است، بنابراین دردهای شدید را آرام می کند.

* برای دفع کرم روده مفید است.

* خارش و سوزش ناشی از گزیدگی حشرات و تاول را تسکین می بخشد.

*ترکیبی از روغن زیتون و دم کرده آن، گوش درد را درمان می کند.

 

 

شب تاب :Purple Passion

نام علمی : Gynura Aurantiaca

خانواده : Asteraceae - گلستارگان

بومی منطقه : هندوستان

نام های دیگر: Purple Passion Vine , گینورا اورانتیاکا 

شب تاب گونه گیاهی آسیایی از جنس Gynura و خانواده کاسنی است. این گیاه بومی مناطق مرکزی آسیا

خصوصاً هند و اندونزی است. 

این گیاه زیبا دارای برگ هایی با پوشش خز مانند و پرزهای بنفش رنگ است که در هیچ یک از گیاهان زینتی

 دیگر مشاهده نمی گردد و تماشای ان از زاویه مخصوص با نور خورشید لذت بخش است. 

این گیاه در گلخانه های گرم رشدونمو می کند و رشد آن در نقاط آفتابی ساختمان به آسانی صورت

گرفته،گیاه به صورت پیچ درآمده وتا چند متر رشد و نمو می نماید. 

نگهداری ان ساده ودر صورت حذف هر شش ماه یکبار جوانه های انتهای گیاه حالت پرپشت بخود می گیرد .

گلهای ریز زرد رنگ ان کمی بدبوست و به محض مشاهده قبل از بازشدن باید حذف گردند. 

نگهداری آن ساده است. در صورت حذف جوانه های انتهای گیاه در هر شش ماه یکبار، گیاه حالت پرپشت

بخود می گیرد . گلهای ریز زرد رنگ آن کمی بدبوست و به محض مشاهده قبل از بازشدن باید حذف گردند. 

جهت نمایان شدن بهتر و بیشتر رنگها در برگ احتیاج به نور قوی دارد. پشت پنجره پر نور بهترین مکان است

 ولی باید مواظب اشعه مستقیم افتاب بود. 

در تابستان ابیاری روزانه و در زمستان هفته یکبار پیشنهاد می گردد.چنانچه درجه حرارت پایین تر از ۱۳ درجه

 است ابیاری را متوقف کنید .پس از ابیاری برگها را تکان دهید تا قطرات از روی برگها بریزند 

غبار پاشی هفته ای یکبار در تابستان رطوبت مورد نیاز را تامین می نماید .

به عمق ۲ الی ۵ سانتیمتر خاک گلدان را برداشته و کود ورمی کمپوست گیلدا را جایگزین نموده و با خاک

سطحی مخلوط کنید.

در صورت جابجایی گلدان معادل ۲۰% الی ۴۰% از حجم گلدان جدید را کود ورمی کمپوست گیلدا و الباقی را

با خاک معمولی مخلوط نمائید.

تکثیر آن به آسانی توسط قلمه ۳-۵ اینچی در خاک یا ورمیکولایت و یا حتی در یک لیوان آب امکانپذیر است 

این گونه با پوشش خزمانند بنفش رنگ خود در بین تمام گیاهان زینتی یك مورد استثنا است. گیاهی است

همیشه سبز و پردوام با برگ های شفاف و غالباً دندانه دار و گاهی نیز صاف كه به صورت نامنظمی بر روی

ساقه ها بروید. ساقه رونده و برگ های بزرگ و نوك تیز آن پوشیده از پرزهای متراكم بنفش و ارغوانی رنگی

است كه بنا بر زاویه دید بیننده رنگارنگ به چشم می خورند. از این رو به آن گیاه مخملی نیز می گویند. گل

هایش كه به شكل چند مجموعه پرتقالی رنگ پدیدار می شوند نیز نقش تزئینی دارند.

خوشه های گل

نارنجی - زرد آن در زمستان شكوفا می شوند و با گذشت زمان به رنگ ارغوانی درمی آیند.با كاشتن آن در

گلدان یا جام های شیشه ای آویزهای جالبی می توان ترتیب داد. ارتفاع ساقه های آن به ۲۰ سانتی متر یا

بیشتر می رسد. نسبت به سرما حساس است و كمترین دمای قابل تحمل آن ۱۶ درجه سانتی گراد است.

مخلوطی از خاك مرغوب و به خوبی زهكشی شده باغچه با شن و خاك برگ را می پسندد. نیاز به آب فراوان

و آبیاری مداوم دارد و بایستی مرتباً بر علیه حشرات انگل سمپاشی شود. به آسانی می توان آن را از راه

قلمه زدن با قلمه های چوب نرم یا نیمه رسیده در بهار یا تابستان تكثیر كرد.

فلفل زینتی

نام فارسی اصل: ندارد

نام فارسی رایج: فلفل زینتی

نام انگلیسی: Ornamental chillipeper

مشخصات:

گیاهان گلدانی فلفل زینتی را می توان در فصل تابستان، خارج از گلخانه نگاهداری کرد. گونه مذکور، یکساله

بوده و بومی نواحی گرم امریکا است. برگهای فلفل زینتی سبز نسبتا روشن و مستطیلی شکل می باشند.

کولتیوارهای گوناگون این گونه دارای میوه هایی به اشکال مختلف مستقیم یا آبشاری است. رنگ میوه های

یک بوته ممکن است قرمز، زرد و یا سبز باشد.

مراقبت:

این گیاه به نور متوسط تا زیاد، حرارت بالا، خاک همیشه خیس، رطوبت ۵ تا ۷۰ درصد و خاک قلیایی احتیاج

دارد.

کود:

کود مورد نیاز فلفل زینتی را نمی توان به میزان ۳ گرم در لیتر، هر دو هفته یکبار، از اردیبهشت تا شهریور،

مصرف نمود.

خاک:

مخلوطی از دو قسمت کود دامی پوسیده، یک قسمت خاک باغچه و ماسه برای پرورش این گیاه مناسب و

مطلوب می باشد.

ازدیاد:

برای تکثیر این گیاه، می توانید بذرها را در اواخر زمستان و اوایل بهار در طرف کم عمقی، حاوی کمپوست

مخصوص بذر بکارید و خاک را مرطوب نگاه داشته و روی آن را با شیشه یا پلاستیک بپوشانید. بعد از رشد

نشاءها آنها را به گلدان اصلی حاوی کمپوست گلدانی منتقل کنید.

عوارض و درمان:

اگر در طول مدت رشد این گیاه مشاهده کردید برگها پرپشت وسر حال هستند اما گل ظاهر نمیشود. گیاه را

به گلدان کوچکتری منتقل کنید زیرا کاپسیکوم دوست دارد ریشه‌هایش در هم باشند. احتمالا گلدان اصلی

خیلی بزرگ است. اگر نور محیط کافی نباشد میوه های فلفل زینتی زرد باقی می مانند و قرمز نمی شوند.

این گیاه نور مستقیم را به راحتی تحمل میکند. شاخه های دراز و بد شکل فلفل زینتی معرف هوای گرم

محیط گرم است. گلدان را به محل خنک تری برده و با آب فاقد املاح و کاملا ولرم غبار پاشی کنید. همچنینن

هوای خیلی گرم و یا آبیاری بیش از اندازه باعث زرد شدن تمام برگها و سقوط آنها میشود. اگر برگها پژمرده

شوند و سقوط نمایند باید گیاه رابه محل پر نورتری منتقل کنید. برگهای جدید گیاه در اثر فعالیت حشره آفت،

بد شکل و چسبناک میشوند. گیاه را با سم حشره کش نفوذی سمپاشی کنید. در صورتی که ببینید رشد

گیاه متوقف شده، بدانید هوا سرد است بنابراین باید گلدان رابه محل گرمتری ببرید. برگهای فلفل زینتی در

اثرهوای سرد یا صدمه مربوط به مواد براق کننده شیمیایی، ممکن است سیاه شوند. اگر هم با زردی برگها

مواجه شدید، فورا آبیاری کنید احتمالا گیاه تشنه است کنه ریز قرمز برگها را زرد وتار عنکبوتی میکند، سطح

زیرین برگها رابا اسفنج نرم تمیز کنید و یا هر دوهفته یکبار، باسم کنه کش، گیاه را سمپاشی نمایید.

زمان كاشت بذر :

كاربرد :

 نام علمی: Orchis mascula

▪ خانواده: ارکیده‌ها ـ Orchidaceae

▪ راسته: گیاهان گلدار ـ Asparagales

▪ رده: تک لپه‌ای‌ها ـ Monocotyledones

نام‌های دیگر آن:

خصیة الثعلب، سعلب، شاطریون، سحلب، ثعلب مصری، اركیده، اركید، سه‌برگ، سالپ، ونیله، تولكی،

كوكره، لومیری، اوركیس ماسكولا، سورقطون، كوكهری و گل دختر ملكه آفتاب می‌باشد.

ثعلب‌ گياهي‌ است‌ پايا و چندساله‌ و داراي‌ گلهاي‌ خوشه‌اي‌ و برگهاي‌ پهن‌،برگهاي‌ تحتانيش‌ به‌ نوك‌ باريك‌ و

تيزي‌ منتهي‌ مي‌شوند و برگهاي‌ فوقانيش‌ معمولاًداراي‌ لكه‌هايي‌ به‌ رنگ‌ قهوه‌اي‌ است‌. گلهايش‌ صورتي‌ يا

سفيد با خطوط‌ و نقاط‌بنفش‌ يا ارغواني‌ است‌. رنگ‌ پوسته‌ غدد زيرزميني‌ صورتي‌ و داخل‌ آن‌ سفيد

است‌.طعم‌ آن‌ كمي‌ شيرين‌، لزج‌ و كمي‌ تند است‌.

معمولاً محل رویش این گیاه داخل باغها و بیشه هاست و زمان گل دهی آن از اواخر فروردین تا اواخر خرداد

است.

این گیاه پیازی دارد كه پیاز آن مورد استفاده است.

گیاهی با گلهای آبی واژگون است. از پیازاین گیاه بعد از خشك و پودر كردن برای بستنی سازی استفاده می

شود زیرا این گیاه دارای مواد نشاسته ای می باشد.

معمولاً غده‌ ثعلب‌ در اوايل‌ تابستان‌ مي‌رسد.ثعلب‌ داراي‌ ئيدرات‌ كربن‌، قند، مقداري‌ موسيلاژ شبيه‌ باسورين‌،

آميدون‌ تغييرشكل‌ يافته‌، مواد پروتئيدي‌، و در آردي‌ كه‌ از فكول‌ غده‌ به‌نام‌ ثعلب‌ بدست‌ مي‌آيدمقدار زيادي‌ مواد

لعابي‌ (موسيلاژ) و ماده‌اي‌ شبيه‌ صمغ‌ غربي‌ و نشاسته‌ و مواد رنگي‌ و مقدار كمي‌ املاح‌ معدني‌ و مقدار

جزئي‌ اسانس‌ است‌ كه‌ پس‌ از خشك‌شدن‌ گياه‌ به‌صورت‌ كومارين‌ درمي‌آيد.

قسمت‌ مورد استفاده‌ ثعلب‌ غده‌هاي‌ زيرزميني‌ آن‌ است‌ كه‌ در تابستان‌ از زمين‌خارج‌ كرده‌ پس‌ از تميز كردن

‌ و در حالت‌ خام‌ به‌ نخ‌ كشيده‌ و مي‌خشكانند.

خواص‌ و اثرات‌ دارويي‌:

طبع‌ ثعلب‌ گرم‌ و مرطوب‌ است‌.

ثعلب‌ داراي‌ خواص مقوي‌ و مغذي‌، نرم‌ كننده‌ سينه‌، قابض‌، مفرح‌، خونساز، خلط‌آور،ضد سوداء، زيادكننده‌

اسپرم‌ و مقوي‌ قوه‌ باه‌، مقوي‌ نعوظ‌، مقوي‌ اعصاب‌ است‌.

 ثعلب‌ در موارد سرماخوردگي‌، رفع‌ حالات‌ تحريكي‌ و التهابي‌ سينه‌ يادستگاه‌ گوارشي‌، رفع‌ اخلاط‌ خوني‌،

 كزاز، رفع‌ نفريت‌، ورم‌ مثانه‌ و اسهالهاي‌ ساده‌،تشنج‌ يابس‌، تقويت‌ اعصاب‌، گرفتگي‌ صدا، رفع‌ خستگي‌ و

تجديد قواي‌ جسمي‌،تقويت‌ نيروي‌ جنسي‌، فلج‌، لقوه‌، لاغري‌، ورم‌ روده‌، انزال‌ زودرس‌، كم‌ خوني‌،كوفتگي‌

گوش‌، كودكان‌ ضعيف‌، تحريكات‌ خشن‌ سينه‌، درد عضلات‌ و حصبه‌ به‌كارمي‌رود.

ثعلب‌ محرك‌ شهوت‌، مقوي‌ نعوظ‌ و مولد مني‌ است‌. هم‌چنين‌ مقوي‌ اعصاب‌و رفع‌كننده‌ تشنجات‌ كزازي‌ شكل

‌ (رعشه‌) است‌.

اگر ثعلب‌ را با روغن‌ گل‌ سرخ‌ يا روغن‌ زيتون‌ مخلوط‌ كرده‌ و به‌صورت‌ خميردرآورده‌ و آهسته‌ به‌ موي‌ سر بمالند

 مانع‌ ريزش‌ مو و براي‌ تقويت‌ و رشد مو مفيداست‌.

از جوشانده‌ 18 تا 20 گرم‌ ثعلب‌ در يك‌ ليتر آب‌ جهت‌ درمان‌ ورم‌ كليه‌(نفريت‌)، ورم‌ مثانه‌، رفع‌ ورم‌ حاد روده‌ د

ر بيماري‌ حصبه‌ صبح‌ و ظهر و شب‌ يك‌استكان‌ تناول‌ نمايند.

شياف‌ برگ‌ آن‌ با زعفران‌ و كمي‌ مشك‌ قبل‌ از آميزش‌ جنسي‌ جهت‌ نازائي‌ به‌كارمي‌رود.

تاكنون بيست و پنج نوع از گياه ثعلب شناخته شده كه ده گونه آن در ايران مى رويد. گونه هاى مختلف آن در

 آذربايجان - كردستان - لرستان - خراسان - و ساحل درياى مازندران و نواحى البرز فراوان بوده و بطور خودرو

به عمل مى آيد. به عنوان يك گل زينتى نيز مى توان انواع آن را در باغچه ها پرورش داد.

براى تهيه آرد ثعلب:

 كافى است كه غده هاى زيرزمينى مرا شسته و بعد در آب جوش بخيسانند تا ورم نمايد، بعد خشك كرده و

آسيا نمايند. آرد من علاوه بر اينكه در مداوا و تغذيه به كار مى رود، همه ساله مقدار زيادى از آن صادر مى

شود و كارخانجات غذاسازى و داروسازى خريدار آن مى باشند.

آرد ثعلب براى رفع خستگى ، تجديد قوا و تقويت شهوت منافع زياد دارد، آرد من نرم كننده سينه و خلط آور

بوده و براى اين كار جوشانده يك درصد آن مصرف مى شود.

آرد آن خونساز بوده و مقوى اعصاب است . براى درمان كزاز، تشنج ، لقوه و فلج تجويز شده است . ماليدن آن

 بر سر مقوى مو بوده و از ريزش آن جلوگيرى مى كند. مقدار خوراك آن تا دو مثقال بوده و زياده روى در خوردن

 آن براى شكم خوب نيست .

۱. طبع آن گرم و مرطوب است.

۲. مقوی نیروی جنسی می‌باشد.

۳. در گذشته جهت تقویت كودكان همراه شیر به آن‌ها می‌دادند.

۴. جهت درمان رعشه (تشنج‌های كزازی) از ثعلب به صورت دمكرده می‌توان استفاده كرد.

۵. برای درمان سرماخوردگی و اخلاط خونی به صورت دمكرده استفاده شود.

۶. جهت درمان ورم كلیه و مثانه از دمكرده این گیاه می‌توان استفاده كرد.

۷. جهت جلوگیری از ریزش مو و تقویت موی سر ثعلب را با روغن زیتون و گل سرخ مخلوط نموده

 به پوست سر بمالند.

۸. برای رفع ورم حاد روده در رابطه با بیماری حصبه ۲ گرم ثعلب را در ۱۵۰ سی‌سی آب جوشانده

 بنوشند.

۹. جهت كم‌خونی از دمكرده ثعلب می‌توان استفاده كرد.

۱۰. برای جلوگیری از انزال زودرس از ثعلب استفاده كنند.

۱۱. افرادی كه لاغر هستند از ثعلب استفاده كنند مخصوصاً در تابستان عصرانه بستنی میل كنند.

۱۲. در گذشته جهت تقویت كودكان همراه شیر به آن‌ها می‌دادند.

۱۳. جهت ناراحتی‌های معده از دمكرده این گیاه می‌توان استفاده كرد.

۱۴. مقدار دمكرده این گیاه ۱۸ گرم در ۱۰۰۰ سی‌سی آب می‌باشد.

۱۵. تقویت كننده اعصاب می‌باشد.

۱۶. جهت درمان فلج و لقوه از ثعلب می‌توان استفاده كرد.

۱۷. از پودر ثعلب و گل پنیرك می‌توان مانند ژل جهت موی سر استفاده كرد. بدین صورت كه ۵۰ گرم

 ثعلب را با كمی روغن نارگیل و ۲۰ گرم گل پنیرك در یك لیتر آب جوشانده سپس صاف نموده

می‌گذاریم سرد شود این ژل برای مو مفید است.

۱۸. یك ژل دیگر جهت تقویت مو: ابتدا ۵۰ گرم سبوس برنج را در یك لیتر عرق گزنه جوشانده سپس

 صاف نموده آن گاه مجدداً ۵۰ گرم پودر ثعلب به محلول اضافه كرده و جوشانده صاف نموده

می‌گذاریم سرد شود از این ژل جهت آرایش و تقویت مو می‌توان استفاده كرد.

۱۹. مصرف زیاد ثعلب باعث سقط جنین می‌گردد.

۲۰. كسانی‌كه بیماری وریكوسل دارند كمتر مصرف كنند.

۲۱. مصرف زیاد ثعلب تارهای صوتی را از كار می‌اندازد.

بیشتر افراد با ثعلب به دلیل کاربرد آن در بستنی‌سازی آشنا هستند.

اگر در فصل بهار به نواحی شمالی کشور سفر کنیم، در دشت‌های کوهپایه‌ای این گونه گیاهی را با گل‌های

زیبایش خواهیم دید.

ثعلب خالدار گیاهی پایا، به اندازهٔ ۱۰ تا ۷۰ سانتیمتر، بدون کرک و دارای غده‌های زیرزمینی تخم مرغی

 شکل منقسم است. برگ‌ها به تعداد ۴ تا ۵ عدد در قاعدهٔ ساقه یا محور سنبلهٔ گل گسترده شده‌اند. برگ‌ها

 کشیده و طویل هستند که در ابتدا پهن‌اند و به سمت انتها باریک می‌شوند و به رنگ سبز تیره یا روشن

 همراه با لکه‌ها یا خال‌های قهوه‌ای دیده می‌شوند و در سطح فوقانی اندکی غبارآلود به نظر می‌رسند،

به‌ندرت فاقد لکه یا خال هستند.

ساقه به رنگ سبز یا بنفش مایل به قهوه‌ای است که در بخش بالایی فاقد برگ و در انتها دارای سنبلهٔ گل‌ها

 است. گل‌ها به رنگ سرخ، ارغوانی، بنفش یا ارغوانی مایل به صورتی و به‌ندرت سفید هستند. گل‌ها به

صورت مجتمع در سنبله‌ها قرار دارند، قبل از شکفتن وضع فشرده بر روی محور سنبله دارند ولی پس از

شکفتن تغییر شکل داده و ظاهری استوانه‌ای پیدا می‌کنند که در ابتدا حجیم‌اند و در انتها باریک می‌شوند.

 
تعداد گل‌ها معمولاً ۲۰ تا ۵۰ عدد در یک سنبله است. هرگل دارای ۳ گلبرگ است که شامل یک گلبرگ میانی

 و دو گلبرگ جانبی است و برگچه‌ها کوچکتر از گل‌ها هستند.

گاهی حالات غیرطبیعی گوناگونی نیز در اعضای این گونه به ویژه در فرم گل‌ها دیده می‌شود که تشخیص

این‌گونه را مشکل می‌سازد.

موسم گل در ماههای اردیبهشت تا تیر است. معمولاً در ارتفاعات بالا گل‌ها در ماه تیر ظاهر می‌شوند. گل‌ها

 به محض شکفتن بوی خوشی شبیه به عسل در فضا پراکنده می‌سازند ولی به زودی بوی آنها نامطبوع

می‌شود که برای جلب حشرات گرده‌افشان مؤثر است.

از حشراتی که جذب گل‌های ثعلب خالدار می‌شوند، به‌طورفراوان زنبورهای جنس بمبوس (Bombis) هستند

 که همیشه در اطراف این گیاه در رفت و آمد‌ند و نقش مهمی در گرده‌افشانی گل‌های آن دارند. زنبورهای

جنس اوسرا (Eucera) و سیتیروس (Psithyrus) نیز جلب گل‌های ثعلب خالدار می‌شوند.

این گیاه خاک‌های آهکی دارای خاکبرگ فراوان را ترجیح می‌دهد و در خاک‌های بسیار اسیدی نمی‌تواند رشد

 کند. در جاهای مرطوب، روشن و آفتاب‌گیر یا دارای سایهٔ اندک می‌روید.

ثعلب خالدار درجنگل ها، درختزارها، علفزارها، باغ‌ها، مرغزارها، کنار جاده‌ها و راه‌آهن، حاشیهٔ پرچین‌ها،

دیوارها و حصارها، کنار رودخانه‌ها، چاه‌ها، استخرها، آبریز‌ها و نیز باغچه‌های منازل مسکونی در مناطق

کوهپایه‌ای، دامنه‌های دشتی و ارتفاعات کوهستانی معمولاً تا ارتفاع ۲۰۰ متری دیده می‌شوند. از غده‌های

 زیرزمینی این گیاه ثعلب تهیه می‌کنند. برای این کار غده‌های این گیاه را پس از خارج کردن از زمین به خوبی

 با آب می‌شویند. سپس آنها را مدتی در آب داغ قرار می‌دهند تا بافت‌های آنها نرم شود و بعد آنها را خشک

 می‌کنند.

ترکیبات شیمیایی این گیاه شامل مواد لعابی شبیه با سورین، هیدرات‌های کربن و غیرمحلول در آب، آمیدون

 تغییر شکل یافته، مواد پروتیدی، قند، املاح معدنی نظیر کلروسدیم و فسفات کلسیم و نیز مقدار اندکی

 اسانس است که با خشک کردن گیاه به‌صورت کومارین تغییر شکل می‌یابد.

این گیاه علاوه بر ارزش غذایی دارای خواص درمانی قابل توجهی نیز هست که باعث آرامش عصبی، تسکین

سرماخوردگی، کاهش التهاب ریه، تأثیر در رفع مشکلات دستگاه هاضمه، بهبود نفریت، ورم مثانه،

اسها‌ل‌های معمولی، ورم روده و تب‌های تیفوئید می‌شود.

برای موارد مذکور باید ۵۰ تا ۱۰۰ گرم از این گیاه را در یک لیتر آب دم کرد تا نوعی ماده ژله مانند به دست

آیدسپس مصرف کرد. ثعلب را می‌توان با شیر یا کاکائو هم مخلوط و مصرف کرد. به‌طور کلی این گیاه برای

کودکان و کسانی که معدهٔ حساس دارند بسیار مفید است.

ثعلب خالدار در ایران تاکنون در استا‌ن‌های مازندران، گیلان، آذربایجان شرقی و غربی، جنوب استان اردبیل،

 نواحی شمالی استان تهران، قزوین و زنجان گزارش شده است.

گونه ثعلب خالدار دارای واریته‌های گوناگون در ایران است و در حال حاضر جمعیت به نسبت فراوانی در ایران

دارد و فعلاً هیچ خطری نسل آنها را تهدید نمی‌کند.

ثعلب خالدار در شمال وغرب آسیا، اروپا و شمال آفریقا پراکنده است.

ثعلب میمونی Orchis simia ثعلب میمونی گیاهی است علفی چندساله و غده دار به ارتفاع ۴۵ سانتی متر با برگ های مستطیلی  درخشان و گل هایی به رنگ سرخ بنفش به تعداد زیاد. كاسبرگ ها و گلبرگ ها با هم به شكل كلاهخود  درآمده اند و گلبرگ لابل از كاسبرگ هم بلندتر است. این گلبرگ در قاعده به بخش های جانبی نواری و یك بخش میانی تقسیم می شود كه قسمت میانی خود به دو شاخه دورشونده كه رو به بالا خمیده اند ختم می شود. بین این دو شاخه دندانه كوچكی به چشم می خورد. شكل خاص گلبرگ لابل با گلبرگ ها و كاسبرگ های كلاهخودمانند به این گل ظاهری شبیه به میمون داده است. این گل در دامنه های آهكی، در میان بوته زارها و درختان پربرگ تا ارتفاع ۱۳۰۰ متری در نواحی شمالی، شمال غرب و غرب ایران می روید.  ابرویی زنبوری Ophrys apifera جنس ابرویی در ایران ۹ گونه گیاه علفی دائمی دارد كه گونه های ابرویی تركمنی و ابرویی كردستانی انحصاری ایران است و مابقی علاوه بر ایران در آناتولی، قبرس، سوریه، لبنان، فلسطین، عراق، قفقاز، ماورای قفقاز و مناطق مدیترانه ای نیز می رویند. ابرویی زنبوری كه به خاطر شباهتش به زنبور به این نام خوانده می شود گیاهی محكم به ارتفاع ۵۰ سانتی  متر با گل های بزرگ و سرنیزه ای متعدد است. گلبرگ ها كوچك و مثلثی و گلبرگ لابل بزرگ و كاملاً برگشته است. این گلبرگ تخم مرغی شكل به سه قسمت تقسیم شده كه بخش های جانبی مثلثی و كرك دارند و بخش میانی مخملی و دارای نقشی یقه مانند بوده كه ناحیه ای به رنگ قرمز قهوه ای را دربرمی گیرد. این اركیده از اوایل فروردین تا خرداد گل می دهد و در مناطق كم ارتفاع و باز علفزارها و در میان درختان جنگلی شمال و غرب ایران می روید.  خربقی جنگلی Epipactis rechingeri جنس خربق در ایران شش گونه گیاه علفی چندساله دارد كه از این بین خربقی جنگلی انحصاری جنگل  های خزر است. مابقی خربق ها عبارتند از خربقی برگ ریز، باتلاقی، ایرانی، معمولی و خربقی. خربقی جنگلی گیاهی است راست قامت و محكم به ارتفاع ۷۰ سانتی متر كه نیمی از آن توسط گل های  فراوان تزئین می شود. این گل ها نسبتاً بزرگ بوده و به رنگ سبز زیتونی و كمی بنفش دیده می شود. گلبرگ هایش كوتاهتر از كاسبرگ هایند. لابل جلو آمده است و لبه پائینی آن نیم دایره و فنجانی شكل و حاوی شهد درخشنده ای به رنگ سبز تیره است. لب بالا به شكل مثلثی قلبی و به رنگ قرمز بنفش است. از اواخر مرداد تا اوایل مهر گل می دهد و در سایه درختان جنگلی به ویژه در ارتفاعات مناطق ساحلی تا ۲۲۰۰ متر و در بستری از زمین های آهكی مطبق در شمال ایران می روید.  گلسركردی Cephalanthera kurdica این جنس در ایران پنج گونه گیاه علفی چندساله دارد كه از این بین گلسر قفقازی بومی جنگل های خزر است. گلسر كردی گیاهی است مجلل به ارتفاع ۱۰ تا ۷۰ سانتی متر با گل های صورتی روشن كه قسمت زیادی از ساقه مستقیم و انعطاف پذیر آن را اشغال می كنند. تراكم گل ها متغیر است و برگ های ساقه كوچك اند. گلبرگ لابل به صورت مشخصی به دو قسمت لب بالا (صورتی كم رنگ) و لب پایین (مایل به سفید) تقسیم  می شود. ساقه زیرزمینی به عمق زمین فرو می رود و دارای ریشه های نسبتاً گوشتی است. در خرداد به  گل می نشیند و در نواحی كم ارتفاع تر از اوایل فروردین تا اردیبهشت گل می دهد. در بوته زارهای جنگل های بلوط غرب ایران در بستری آهكی و مطبق تا ارتفاع ۲۱۰۰ متری پیدا می شود.

سنبل آبی

نام علمی: Eichhornia crassipes  

                                     

گلهای آبی رنگی شبیه گلهای سنبل پیازی تولید میکند. نسبت به سرما حساس است و زمستانهای ملایم

 را هم تحمل نمیکند.

اين گياه در نواحي گرمسير ميرويد غالبا گياه زينتي است و در خالك هم كشت مي­شود ! معمولا اين گياه در

 گلخانه ها و باغها و نواحي گرمسيري خوب رشد ميكند اين گياه در اثر نور شديد گل ميدهد و روي يكي از

 گلبرگهاي ان معمولا لكه  اي تيره رنگ ديده ميشود اين گياه به حرارت بالا احتياج دارد 28 تا 32 درجه براي

 رشد خوب آن كافيست.

خاصیت بزرگ این گیاه که به تازگی روی آن تحقیقاتی انجام میشود تصفیه آبهای آلوده است. این گیاه از

 جمله ماکروفیتهای آبی به شمار میرود که میتوانند در تصفیه پساب‌های صنعتی مورد استفاده قرار گیرند.­

از طرف دیگر گیاه سنبل آبی در مناطق گرمسیری روی آبهای راکد به شدت رشد میکند و در برخی مناطق

 مانند استرالیا به دلیل پوشاندن سطح وسیعی از رودخانه‌ها و باتلاقها ایجاد مشکلات زیست محیطی (مانند

 ایجاد مشکل در زندگی ماهیها و  گیاهان آبی دیگر) نموده‌است. این گیاه چنان سطح آب را میپوشاند که

 حتی رفت و آمد قایقها هم دچار مشکل میشود.

سنبل آبی از دشمنان شناخته شده گیاهان است. این گیاه از جنوب امریکا می آید. اما امروزه انسانها این

 گیاه را در سراسر نواحی استوایی پراکنده کرده اند . سنبل آبی با رشد زیاد در شرایط گرم ، یک پوشش

 کامل در رودخانه های با سرعت کم و دریاچه‏ها ایجاد می کند. اشکال حیات در زیر این پوشش برای زنده

 ماندن می جنگند (به سختی تلاش می کنند.)

استفاده تزیینی از سنبل آبی:

در حیاطهایی که دارای حوض هستند میتواند سنبل را در کنار گیاهان آبزی دیگری مانند نیلوفر آبی و همچنین

 گیاهان کنار-آب-زی مانند جگن‌ و نخل مرداب نگهداری کرده و ترکیب زیبایی از آنها به وجود آورد.

تغذیه گیاه:
این گیاه مواد غذایی را به صورت محلول از آب جذب میکند و استفاده از کودهای کامل مایع به صورت دوز

 مصرفی یک در هزار و ماهانه حداقل یکبار برای این گیاه مناسب است.

ازدیاد:
تکثیر گیاه به وسیله گیاهچه‌های جدیدی که در انتهای استولونها تشکیل میشود انجام میشود.

بنفشه معطر گیاهی است وحشی (خودرو)، چند ساله و دارای گلهای بسیار معطر به رنگ بنفش تیره که در

بهار ظاهر می شود. ریشه گیاه دونده، طویل و بر خلاف گل، بد بو است. برگ های این گیاه کوچک، متناوب است.

بنفشه معطر گونه گیاه گلدار از جنس ویولا(Viola) در خانواده Violaceae بومی اروپا و آسیا است ، اما در

شمال آمریکا و استرالیا نیز فراوان است. این گیاه با عناوین مختلفی چون بنفشه شیرین، بنفشه انگلیسی

 یا بنفش باغی در جهان شناخته میشود.

با ویژگی های زیر می توان بنفشه معطر را از سایر انواع بنفشه تشخیص داد:

• گل های بنفشه معطر، بوی خوش دارند.

• گل ها به طور طبیعی بنفش تیره یا سفید رنگند.

• تمام برگ ها و گل ها درون تیه (روزت rosette ) قاعده گیاه قرار دارند.

• خامه گل قلاب دار است و به زواید مدور ختم نمی شود.

• ساقه های برگ ها پرزی رو به پائین دارند.

• گیاه از طریق ساقه های خزنده خود انتشار پیدا می کند.

بنفشه معطر گياهي است وحشي چند ساله داراي گلهاي بسيار معطر به رنگ بنفش تيره كه در بهار ظاهر

مي شود ريشة آن دوندة طويل و برخلاف گل آن بدبو مي باشد گياه خيلي كوچك است برگهاي آن متناوب مي

 باشد تكثير آن باتقسيم بوته پس از خاتمة گل دادن در پاييز و يا با كاشت بذر در خزانه و انتقال نهال كوچك آن

در بهار در زمين اصلي مي باشد. اين گياه در آب و هواي معتدل و نقاط سايه دار اغلب مناطق دنيا مي رويد

درايران در اغلب نواحي معتدل به طور خودرو ديده مي شود در دامنه هاي البرز ، كندوان ، كرج ، هرزويل ،

دامنه هاي مرطوب راه عمارلو، كبوتر چاك و رودبار شناسايي شده است از گل و ريشه و در برخي موارد از

برگ و تخم اين گياه نيز در طب سنتي به عنوان دارو استفاده مي شود.

تركيبات شيميايي

در ريشة بنفشه معطر گلوكوزيد و متيل ساليسيلات يافت مي شود از ريشة بنفشه يك آلكالوئيد به نام

ويولين و يك گلوكوزيد به نام ويولاكوئرسيترين كه احتمالاً مشابه روتين است و يك ساپونين به دست مي آيد

در ريشه ها و غنچه ها و برگهاي بنفشه تركيب متيل ساليسلات در شكل گلوكوزيد وجود دارد.

ويولين پس از اين كه از ريشه بنفشه استخراج شد به شكل گردي است سفيد رنگ باطعم و تلخ وتند كه در

آب كم حل مي شود ولي در الكل حل نمي شود و قي آور است .

بنفشه داراي مقدار كمي اسانس با بوي مطبوع است و برگ آن نيز داراي مقدار كمي آنتوسيانين مي باشد.

در هند از بنفشه به عنوان معرق و براي كاهش تب استفاده مي شود از گل بنفشه به عنوان نرم كننده و در

موارد اختلالات صفراوي و ناراحتي هاي ريه ها مصرف مي شود از گل بنفشه شربتي درست مي كنند كه

براي رفع ناراحتي هاي بچه ها مفيد است و از ريشة آن به عنوان قي آور استفاده مي شود.

بنفشه از نظر طبيعت طبق راي حكماي طب سنتي سرد و مرطوب است و از نظر خواص معتقدند كه مسهل

صفرا مي باشد و عطش ، حدت خون، تبهاي گرم و خفقان را تسكين مي دهد اگر در اين موارد با ماء الشعير

و آلو خورده شود اثر آن بيشتر است و براي نزله ، زكام ، سرفه و سرماخوردگي و ناراحتي هاي معده وكبد و

طحال و درد كليه چه از طريق خوردن و چه از طريق ريختن و ماليدن دم كردة آن روي عضر و يا استفاده از ضماد

آن نافع است .

بوييدن گل تازة بنفشه خواب آور است اگر هر روز 15-8 گرم از گل خشك آن به طور گرد مخلوط با آب سرد تا

چند روز خورده شود براي رفع اسهال صفراوي نافع است و اگر 15 گرم ساييده گل آن با 25 گرم شير خشت و 25

 گرم شكر سرخ خورده شود ، مسهل سريع العملي است . ريختن چند قطره از دم كردة بنفشه در بيني براي

باز كردن تنفس و رفع خشونت سينه و زكام خيلي نافع است . اگر دم كردة آن را با گل بابونه روي سر بريزند

رفع سردرد مي كنداسراف در خوردن آن موجب ضعف و باعث سنگيني معده و آشفتگي حال مي شود و در

اين قبيل موارد بايد انيسون خورد مقدار خوراك از جرم گل خشك يا برگ بنفشه حداكثر تا 25 گرم و در دم كرده

ها تا 50 گرم است . گل بنفشه را در موقع تهيه نبايد زياد جوش داد زيرا اثر آن كاسته مي شود و دم كردة آن

هميشه بهتر است معمولاً با شكر سرخ خورده مي شود و اگر با آلو و عناب وتمبر هندي و شاتره و هليله

خورده شود مسهل قويي مي باشد خوردن آب برگ بنفشه كه با ثلث آن شكر مخلوط شود براي عارضه خروج

مقعد اطفال مفيد است ريشه بنفشه قي آور است .

روش تهيه شربت بنفشه :

گل بنفشه تاره 100 گرم ، آب مقطر به اندازة كافي و قند 380 گرم . گلها را از بن

سبز آن جدا كرده و مدت 12 ساعت در 200 گرم آب جوش دم كنند و از پارچه تميزي با فشار ردّ كنند و صاف

كنند و صاف شده را بگذارند ته نشين شود و صاف روي آن را بردارند و با شكر سرخ مخلوط كرده در حمام ماريه

قند را در آن حل كنند اين شربت خلط آور و كمي مليّن است و مقدار خوراك از آن 40-20 گرم مي باشد.

تيزان بنفشه :

گل بنفشه خشك پاك كرده 8 گرم ، آب 1000 گرم . اين دو را مخلوط كنند و بگذارند خوب خيس بخورد و صاف

كنند ويا دم كرده و صاف كنند و فنجان فنجان در روز بياشامند خلط آور و مليّن است .

براي تهية مسهل اطفال 16 گرم گل بنفشه رادر 500 گرم آب دم مي كنند، مسهل خوبي است.

شربت تركيبي خوشمزة بنفشه كه كودكان باميل مي خورندو مسهل سودا و بلغم است :

 زنجبيل 11گرم ، مصطكي 11 گرم ، قرنفل 11 گرم ، قاقله 11 گرم ، گل سرخ 11 گرم ، بسفايج 19 گرم ، سنا

مكّي 19 گرم ، سقمونيا 19 گرم ، تربد سفيد كه تراشيده باشد و با روغن بادام چرب شده باشد 8 گرم ، گل

بنفشه 8 گرم ، شربت بنفشه 70 گرم ، شربت نيلوفر 70 گرم،شربت گل گاوزبان 70 گرم ، ترنجبين 100 گرم،

شيرخشت 100 گرم، آب آلوبخارا 150 گرم، آب تمرهندي 150 گرم ، و مشك 5/3 گرم . ابتدا سقمونيا و گل

بنفشه را مخلوط كرده و خوب نرم بسايند و با ساير اجزاء جامد ياد شده كه خوب كوبيده و بيخته شده اند

مخلوط نمايند.بعد ترنجبين و شير خشت را درگلاب حل و صاف نموده و با شربتها و 400 گرم قند مخلوط كرده

قوام بياورند و بعد ساير داروهاي كوبيده و ساييده شده و بيخته را در آن بريزند و خوب به هم بزنند تا كاملاً

مخلوط شود مقدار مصرف از اين شربت 20-10 گرم هر بار است .

روش تهيه جوشاندة تركيبي بنفشه كه براي نرم كردن سينه و به عنوان خلط آور قوي مصرف مي

شود :

گل بنفشه ، گل خطمي ، گل پنيرك ، گل شقايق ، گل رجل القط ، پاي خر ، بوصير را به نسبت مساوي

مخلوط كرده و دم كرده اي بر مبناي 5 گرم از مخلوط فوق در هزار گرم آب جوش تهيه و پس از صاف كردن ،

فنجان فنجان مصرف كنند.

. بنفشه معطر گیاهی دارویی نیز میباشد که از دیرباز در طب سنتی هند کاربرد داشته است. در افسانه های یونانیان باستان بنفشه معطر به عنوان نماد باروری و عشق بوده و آن را در ساخت معجون عشق استفاده می کردند. در استان گیلان در کف جنگل های دارای نور کافی و حاشیه جاده ها و شیب های تند حاشیه جاده های جنگلی رشد می نماید و در اوایل بهار با گل های معطر و زیبای خود، جلوه یی باشکوه  به مناطق جنگلی می دهد. بنفشه معطر، در بسیاری از نواحی ایران مخصوصاً در کوهستانها و در سایه درختان می روید. در نواحی شمالی ایران ، منطقه البرز هرزویل، دامنه های مرطوب راه عمارلو، کبوتر چاک، رودبار  به چشم می خورد. بنفشه معطر دارای برگ های قلبی شکل اغلب با قسمت پایین تنوری با کمی لبه های دندانه دار به رنگ سبز تیره و سطح صاف و گاهی پرزدار می باشد. ریشه های این گیاه خزنده هستند. دارای 5 گلبرگ که بسته به نوع خاک و نور گل ها ممکن است از ارغوانی سیر یا آبی یا سفید مایل به صورتی و یا حتی زرد باشد. گل ها از مارس تا ژوئن ظاهر میشوند. این گیاه علفی چندساله فاقد ساقه های مشخص است و بلندی آن به 3 تا 12 سانتی متر  میرسد. ساقه های آن خزنده سطحی است که در انتها ایجاد ریشه می نماید. در کناره دمبرگ آن جوانه‌های جانبی ظاهر می گردد نمو آنها غالباً ایجاد گیاه جدا گانه ای می نماید که با گیاه اصلی همواره در ارتباط است میوه اش پوشینه ، کروی ، پوشیده از کرک و محتوی دانه‌هائی به رنگ زرد با لکه سفید رنگ است.   از اختصاصات گیاه آن است که در تابستان گلهائی عاری از گلبرگ در بین دمبرگهای آن  ظاهر می شودکه همیشه به حالت مخفی در آن باقی می ماند. مواد مؤثره: گلها و برگهاي بنفشه معطر حاوي اسانس، ساليسيليك‌ اسيد، متيل استر، بتانيتر و پروپيونيك اسيد، ساپونين ، پولين و برخی آلکالوئید ها و فلاونویید ها مي باشد. مهمترين ماده موثر گياه بنفشه معطر گروه مواد پپتيدي گياهي سيـكلوتايـدها (Cyclotides)، از جمـله سيـكلوويولاسين (Cycloviolacin) مي باشد محیط مناسب رشد این گیاه، اماکن آفتابی با سایه جزئی و مرطوب میباشد. غالباً نواحی  اعم از دشتها و یا جنگلها و یا دامنه های کم ارتفاع و حتی در ارتفاعات زیاد مخصوصاً زیر سایه درختان و بالای تخته سنگها برای پرورش آن بهترین زمین اراضی سبک ، خاک برگ دار و رسی – آهکی است. وجود برگهای تجزیه شده گیاهان که در طی سالها موجبات پیدایش نوعی کود گیاهی را فراهم آورده اند برای پرورش بنفشه بسیار مناسب است اگر در زمین زراعتی اکسید آهن  وجود داشته باشد برگ و گلهای آن رنگ نسبتاً تیره و زیباتر پیدا می کنند. بنفشه معطر به سرما مقاوم می باشد. بوی مطبوع ای گیاه، بی تردید یکی از علل محبوبیت آن در طول نسل ها دنیاست و هم اکنون  در تولید بسیاری از رایحه و عطر لوازم آرایشی و بهداشتی استفاده می شود. فرانسوی ها نیز برای تولید شربت بنفشه که از عصاره آن ساخته میشود استفاده میکنند. برای تهیه ی شربت بنفشه تنها ۵۰ گرم از گل های خشک شده ی بنفشه را در یک لیتر  آب سرد به مدت ۱۵ تا ۲۰ دقیقه بجوشانید و پس از صاف کردن با عسل شیرین کنید و روزی ۳ تا ۴ فنجان بعد از هر  وعده ی غذایی بنوشید.   خواص دارویی: مصرف جوشانده ی بنفشه ی معطر برای درمان اگزما، خارش پوستی، روماتیسم و سرفه های مزمن مفید است. همچنین غرغره ی این جوشانده برای رفع برفک دهان، آنژین و ورم گلو و التهاب  لثه مفید می باشد و شستشوی پوست برای رفع ناراحتی های پوستی و آبریزش بینی با این جوشانده موثر است.  نوشیدن شربت بنفشه برای درمان برونشیت، سیاه سرفه، میگرن و سردرد،  سینه پهلو، تب، سرفه، چشم درد، درد کلیه، ورم لثه و زکام مفید است. ضماد برگ های این گیاه بر روی التهاب و ورم و برای جوش خوردن زخم ها مفید  می باشد. مطالعات گسترده انجام شده نوين اثرات بارزسيكلوتايدهاي موجود در بنفشه معطر را به عنوان ضد كانسرهاي مختلف، از جمله كانسر معده، كانسر روده، كانسر مقعد، كانسر پستان، كانسر زبان، كانسر رحم، كانسر مفاصل و كانسر گلو به اثبات  رسانده است پژوهش هاي جديد مؤيد تاثير ضد سرطاني برخی مواد مؤثره بنفشه از طريق اختلال در تشكيل ديواره سلولي ياخته هاي سرطاني مي باشد برای تهیه ی جوشانده ی بنفشه ۲۰ تا ۲۵ گرم پودر خشک بنفشه را در نیم لیتر آب سرد  ریخته و به مدت ۵ تا ۱۰ دقیقه بجوشانید. سپس مایع به دست آمده را صاف کرده و روزانه سه فنجان بنوشید. بنفشه را می توان به راحتی از طریق قلمه ریشه یا دانه کشت نمود. قبل از کاشت بنفشه زمین را به عمق 30 تا 40 سانتی متر و 3 تا 4 بار قبل از این کاشت شخم می زنند و به زمین کود حیوانی که به آرامی تجزیه گردند اضافه می نمایند در صورت لزوم می توان از کودهای شیمیایی نیز استفاده نمود. روش کاشت:‌ برای کاشت بنفشه قطعات با انشعابات ریشه دار ساقه های جانبی گیاه را در ماههای بهمن و اسفند از گیاه جدا نموده و بر روی قطعات آماده زمین که به عرض 2 متر انتخاب می گردند می کارند تا در فواصل بین آنها بتوان مقداری آب جهت آبیاری نگهداری نمود. بعلاوه فاصله قطعات ریشه دار مذکور را طوری ترتیب می دهند که هر  یک لااقل 25 تا 30 سانتی متر از دیگری فاصله داشته باشد. گاهی نیز این عمل را بنحوی انجام می‌دهند که گیاهان کاشته شده  در امتداد خطوطی به فواصل 50 سانتی متر کاشته شوند و فاصله هر قطعه کاشته شده از دیگری 15 تا 25 سانتر متر باشد. داشت: در زراعت بنفشه همواره باید تلاش نمود که زمین زراعتی به حالت مرطوب و کم و بیش  سایه دار نگهداری شود تا گیاهان جوان حاصل بخوبی بتوانند به رشد و نمو خود ادامه دهند. آبیاری پایه های کاشته شده  مخصوصاً در سال اول ضروری است. مبارزه با علفهای هرز باید مورد توجه قرار گیرد. در نواحی آفتابگیر برای ایجاد سایبان جهت پرورش گیاه معمولاً بوته های مفیدی در مزرعه پرورش می دهند تا در پناه آنها، بنفشه بخوبی رشد کند . برداشت: برداشت محصول از سال دوم قابل قبول بوده و می تواند به مدت 4 سال ادامه داشته باشد لذا موقعی باید به برداشت اقدام نمودکه گلها به مرحله شگفتن کامل نرسیده باشند در این زمان فقط گلهای گیاه را آن هم زمانی که رطوبت به همراه نداشته باشد می چینند و هیچ زمانی برای خشک کردن در معرض گرمای خورشید قرار نمی دهند زیرا رنگ و بوی آنرا از بین می برد و بهترین روش برای خشک کردن استفاده از دستگاههای خشک کن در درجه حرارت 40  تا 50 درجه می باشد گلهای خشک شده را معمولاً در جعبه های مسدود و در محلی دور از نور و در مکان خشک نگهداری می کنند تا مشخصات طبیعی گلها باقی بماند از هر هکتار زمین زراعتی که تمام شرایط کشت در آن در نظر گرفته شده باشد در سال دوم می توان 3 تا 4 تن گل بنفشه از آن برداشت نمود. به علت داشتن مقدار زیادی مواد صابونی مصرف بیش از اندازه ی این گیاه سبب تهوع و استفراغ می شود.

نام گل: گل عسلی (آلیسوم)

خانواده: Liliaceae

 نام علمی: Allium Christophii

گیاه پیازی به بلندی ۴۰ - ۱۵ و گستردگی ۲۰ - ۱۵ سانتیمتر، دارای برگهای نواری شکل و سبز خاکستری

 که نوک آنها آویزان است.

گلهای ستارهای شکل و بنفش مایل به ارغوانی رنگ آن در گلآذین چتری و کروی در تابستان ظاهر

 میشوند.

این گیاه دارای گل های زیبا در رنگ های مختلف بوده و به راحتی می توان آن را در فضای آپارتمان پرورش

 داد.

بهترین فصل برای کاشت گیاه آلیوم پائیز است. قبل از کاشت، گلدان ها را از خاک مرطوب و سبک پر کرده

 و بذرها را در عمق ۱۵ سانتی متری خاک بکارید. حداقل فاصله کاشت میان بذرها باید ۲۰ سانتی متر

باشد.

آبیاری این گیاه باید بطور منظم و حداقل هر دو روز یک بار انجام شود.

زهکشی خاک باید بخوبی انجام شود. ایجاد دو یا سه سوراخ در کف گلدان و استفاده از یک زیر گلدانی

بزرگ به زهکشی بهتر خاک کمک می کند.

هرگز گلدان ها را در معرض نور مستقیم خورشید قرار ندهید.

گل آلیوم از انواع گیاهان یکساله بوده و تکثیر آن از طریق بذر و قلمه زدن امکان پذیر است.

نیازها:

به مکان آفتابی، فضای سبز و خاک با زهکش خوب نیاز دارد و حداقل دمای قابل تحمل آن ۵- درجه

سانتیگراد میباشد.

هنگام کاشت هر سه عدد پیاز گیاه را در یک گودال در عمق ۲۵ سانتیمتر میکارند. فاصله کاشت نیز ۲۵

 سانتیمتر مناسب است.

 ازدیاد:

از طریق کاشت بذر در پائیز و تقسیم گیاه در بهار امکانپذیر است.

گیاه آلیوم از انواع گیاهان زیبا و از خانواده گل های پیازی است.

نام لاتین:	Vinca minor
تیپ رویشی:	نشاء يک ساله
وضعیت خزان:	----------
سرعت رشد:	سريع
ارتفاع:	3/0 متر
قطر تاج:	4/0 متر
نیاز نوری:	نيم سايه - سايه
نیاز آبی:	متوسط
معیار زیبایی:	گل
زمان ظهور معیار زیبایی:	اواسط تابستان تا اواسط پاييز
قابلیت هرس:	-----------
مقاومتهای اکولوژیک:	مقاوم به گرما و کم آبی
خاک مناسب:	هر نوع خاک
کاربرد در فضای سبز:	کاشت در پارکها، باغهای صخره ای، چمن کاريها، ميادين و بولوارها
وضعیت سازگاری با شرایط اکولوژیک موجود:       خوب   پریوش گیاهی است گرمسیری چند ساله حساس به گرما که می‏توان با فراهم کردن شرایط مناسب آن را به مدت طولانی نگهداری کرد‏. در باغچه به عنوان گل حاشیه‏ای در بهار کشت می‏شود و در پاییز در اثر سرما از بین می‏رود‏. دارای برگ‏های کشیده‏، بیضی شکل‏، براق و به رنگ سبز تیره می‏باشد‏. و رگبرگ‏های آن رنگ روشن داشته که به تشخیص آن کمک می‏کند‏. گل۴ها دارای ۵ گلبرگ به رنگ‏های سفید‏، صورتی‏، قرمز و ارغوانی است‏. گلدهی‏: مدت گلدهی آن در باغچه به نسبت طولانی بوده و از اواسط اردیبهشت تا شروع سرما گل می‏دهد‏. نیازها‏: پریوش به گرما و خشکی مقاوم است و اگر هوا خنک شود به تدریج برگ‏ها زرد می‏شوند‏. در صورتی که در گلخانه نگهداری شود بوته آن بزرگ شده و هر سال گل زیادی می‏دهد‏. تکثیر: بذر ان در اواخر زمستان تا اوایل بهار در دمای ۱۵ تا ۱۸ درجه سانتی گراد کشت می‏شود و در اردیبهشت پس از رفع خطر یخبندان نشا منتقل می‏شود‏. از طریق قلمه نیز در اواخر زمستان یا اواسط بهار قابل تکثیر است‏.   خواص گل پروانش (پریوش) به معنی رام vincare نام انگلیسی این گیاه است.در مازندران به گل پریوش معروف است. این گیاه یكی از اجزای همیشگی شربت عشق – معجونی خوفناك از تركیب كوبیده ی گیاه پروانش (گل تلگرافی) با كرم خاكی و آبرون كبیر- بوده است. خواص درمانی گیاه: از نظر پزشكی پروانش یا گل تلگرافی یك قابض شفابخش است. برگهای تازه ی آن را بر روی  زخم میمالند و یا در حفره بینی فرو میكنند و خونریزی را بند می آورند پمادی از برگهای كوبیده  آن برای بواسیر بسیار مفید است.   هنوز هم این گیاه را به عنوان قابض مصرف میكنند و چای آن را برای درمان خونریزیهای شدید  ماهانه خانمها و همچنین خونریزی لثه تجویز مینمایند. پروانش همچنین تا حدودی مثل یك  مسكن عمل میكند و برای رفع نگرانیهای عصبی مصرف میشود . پروانش ماداگاسكار یا پروانش گل سرخ یك داروی سنتی آفریقایی برای درمان دیابت یا مرض  قند میباشد. در سال 1950 هنگامی كه پژوهشگران به دنبال پیدا كردن خواص ضد بیماری قند   گیاه بودند كشف كردند كه این گیاه بر روی گویچه های سفی خون عمل كرده و از رشد سرطان جلوگیری میكند .

خانواده: Compositae 

نام علمی: Bellis perennis

گیاهی است دائمی و کند رشد که اغلب به صورت دو ساله پرورش داده میشود. گلها در رنگهای سفید و

صورتی کمرنگ تا تیره در فصل بهار ظاهر میشوند.

حداکثر بلندی و گستردگی آن به ۲۰ - ۱۵سانتیمتر میرسد.

 دارای کلا پرک کوچک ولی مضاعف است.

نیازها:

مکان آفتابی یا نیم سایه، خاک سبک با زهکشی بسیار خوب، گلهای پژمرده را مرتباً میچینند. حداقل

دمای قابل تحمل آن ۱۵- درجه سانتیگراد است. 

ازدیاد:

از طریق کاشت بذر در اوایل تابستان در ۶ میلیمتری عمق خاک امکانپذیر است. نشاها را در آخر تابستان

 میتوان به باغچه منتقل نموده و به فاصله ۱۵ سانتیمتر از یکدیگر کاشت.

نحوه ازدیاد و کاشت : 

 در کرج بذر آن را در مرداد کاه در بستری آماده کشت شده می کارند و در مهر و آبان در محل اصلی نشاء کاری می شود که نظیر گل بنفشه ،مینا چمنی زمستان را در زیر برف باقی مانده و در اوایل فصل بهار رشد و نمو خود را شروع می کند.همچنین در بهار و یا پاییز از پاجوش های آن که به طور فراوان می باشد جدا کرده و در بستر اصلی کشت می نمایندو در این صورت گیاه از طریق تقسیم بوته نیز تکثیر می شود.فاصله کاشت بوته ها از هم در بستر اصلی هر 10 سانتی متر یک بوته است.

خاک:

مینا چمنی خاکهای خوب سبک و نقاط آفتابی و سایه آفتاب را ترجیح می دهد.ولی در خاکهای زیاد

مرطوب ریشه ها می پوسد و در نتیجه در سرما از بین می رود،در این صورت برای محافظت از سرما،در

حاشیه ها توسط پوشش سبکی از شاخه های کوچک آن را می پوشانند.

کاربرد :

مینا چمنی برای حاشیه باغچه ها،تپه ها،باندها گلکاری،در کنار نهر ها،نقاط مردابی و سراشیبی برای

کشت در گلدان و تزئین چمن به کار می برند.انواع پر پر و گل درشت آن در گلدان در ایام بهار برای پشت

پنجره ها نیز منا سب است.این گل توأم با بنفشه جلوه بسیار زیبایی را در اوایل بهار خواهد

داشت.همچنین فرش منا سبی برای لاله های زرد رنگ یا سفید به شمار می رود.

نام علمی: Lathyrus odoratus

گیاه یك ساله و نسبتا سریع الرشد و بالارونده كه دارای تندریل (اندام پیچك مانند كه به بالارفتن گیاه كمك

 می كند) می باشد. گلهای معطر آن در واریته های مختلف در رنگهای صورتی، آبی، ارغوانی و سفید از

بهار تا اوایل پاییز ظاهر می شوند. این گونه واریته ها كوتاه قد و غیربالارونده نیز دارد. حداكثر بلندی واریته

 های بالارونده به ۳ متر می رسد.

نیازها: مكان كاملا روشن، خاك غنی از هوموس، حاصلخیز و دارای زهكش خوب، جهت بالارفتن نیاز به

تكیه گاه دارد، گلهای خشك آن باید مرتبا چیده شوند. حداقل دمای قابل تحمل آن ۱۵- درجه سانتیگراد

است.

ازدیاد: از طریق كاشت بذر در فصل بهار امكان پذیر است.

نوع گیاه: علفی یک ساله و چند ساله

ارتفاع: ارتفاع نخود گل 300-180 سانتی متر است و دارای گل های صورتی مایل به ارغوانی و سفید با

رگه های صورتی می باشد.


از لحاظ اکولوژیکی: این گیاه به تمام خاک ها مقاوم بوده و نیاز به رطوبت کافی دارد.


تکثیر: تکثیر این گیاه از طریق کاشت بذور و تهیه قلمه امکان پذیر است.

كشت آن از قدیم الایام مرسوم بوده و نسبت به سرما مقاوم است و بذر آنرا در پاییز نیز می‌توان كاشت

وكشت پاییزه آن نتیجه بهتر می دهد. گل نخود در اردیبهشت و تیر ماه گل می‌دهد.

نام گل: گل اشرفی
 Coreopsis
تیره:آفتابگردان Asteraceae

Calliopsis از طریق بذرافشانی مستقیم به راحتی پرورش یافته و به توجه اندکی احتیاج دارد. بریدن این

 گیاه از یک سوم آن در اواسط یا اواخر تابستان می‌تواند به طولانی‌شدن فصل گل‌دهی کمک کند.

شرح ویژگی

Calliposis یک‌ساله‌ای است بادوام، رنگارنگ و با رشد سریع. ساقه‌های نازک (wiry)، برگ‌های سبز و

باریک و گل‌های مروارید مانند ((daisy-type تکی یا دوتایی به پهنای 5/2 تا 5 سانتی‌متر دارند. این گل‌ها

ممکن است که تماما زرد یا نارنجی هم باشند. این گیاهان می‌توانند از اواسط تابستان تا یخبندان گل

بدهند.

ارتفاع و گستردگی

این گیاه بستگی به رقم آن داشته و به طور متوسط ارتفاعی درحدود 60 تا 90 سانتی‌متر دارد،

گستردگی آن نیز به 30 سانتی‌متر می‌رسد.

شیوه پرورش

Calliopsis از بذوری که اوایل تا اواسط بهار مستقیما در خاک باغ کاشته شده به‌ سرعت می‌روید.

همین‌طور می‌توانید حدود 6 هفته قبل از آخرین زمان یخبندان در فضای بسته دانه آن ‌را در عمق 3

میلی‌متری بکارید. این گیاهان را حول و حوش زمان آخرین یخبندان بیرون ببرید. نشاها یا جوانه‌های

باریک را در فاصله 20 سانتی‌متر از همدیگر قراردهید. در خاک اطراف گیاهان جوان رقم های بلند قیم

قراردهید تا از ساقه‌ها در حین رشد محافظت و به آنها کمک کنند.

کاربرد در فضای سبز

برای این‌که بتوانید به سرعت و با مراقبت آسان به بسترها و مرزها رنگ بیفزایید، به اشرفی اعتماد کنید.

در باغ‌های چمنی (meadow gardens) هم زیبایی شگفت‌انگیزی دارد. برای ایجاد ترکیب‌های تازه و با

طراوت تعدادی از این گیاه را در باغ‌ گل‌های شاخه بریده پرورش دهید.

راهنمای کاشت گل اشرفی

از گلهای یکساله ای است که به واسطه طول مدت گلریزان ازگل های قابل توجـه می باشد.

و انواع متنوعی دارد به همین خاطر برای تزئین تپه گلها و حاشیه ها خیلی مناسب است.

 طرز کاشت :

خزانه کاری : بذر آن را می توان شهریور ماه و مهرماه در زیر

خزانـه کاشت.

نشا کاری : اوایل فروردین ماه می توان آن را نشا کاری کرد.

آب وهوا : این گیـاه بـه رطوبت معمولـی با آبیاری منظم و محل

خاک : به خاک خشک با زهکشی مناسب نیاز دارد.

زمان گل دهی : بستـه به نوع گل وشرایط محیط ، گلریـزان

این گل در تمام تابستان ادامه دارد.

هیدرانژا از خانواده ساکسیفراژه است که معمولاً گل آن از بهار تا تابستان ظاهر می شود و چنانچه به

خوبی از آن مواظبت شود تا شش هفته گل ها روی بوته باقی می مانند.

گل های هیدرانژا به حدی درشت و پرپشت می شوند که گاهی اوقات احتیاج به قیم دارند. گل های آن به

 رنگ سفید، ارغوانی و صورتی است و رنگ آبی درصورتی تشکیل می شود که درجه اسیدیته خاک بالا

 رود، یعنی پی اچ آن کم شود.

وقتی خاک هموسی آن دارای درجه پی اچ حدود شش بشود، رنگ صورتی گل به رنگ آبی تبدیل می

شود.

همچنین می توان قبل از باز شدن شکوفه ها مقدار نصف قاشق چایخوری پودر آلوم در آب مخلوط کرده و

به تدریج به گلدان داد، در این صورت گلها پس از باز شدن به رنگ آبی ظاهر می شوند.

یکی از عوامل مهم در نگهداری و دوام گل درجه حرارت محیط است. در گرمای زیاد، گل ها خیلی زود

رسیده و پژمرده می شوند و چنانچه درجه حرارت محیط حدود ۲۰ درجه باقی بماند، گل ها مدت زیادی

دوام می آورند.

عامل دوم رطوبت سطح خاک است که نباید سطح خاک درتمام مدت گل دهی خشک شود، زیرا سطح

برگ های هیدرانژا تعریق فراوان دارد، لذا باید خاک آن مرطوب باشد.

پس از خاتمه دوره گل دهی، ساقه ها را از نیمه قطع می کنند و بوته را در هوای آزاد می کارند و مقداری

 شاخ و برگ درختان را روی آن انباشته می کنند که از سرما محفوظ بماند.

باید توجه داشت که این گیاه در خاک آهکی رشد خوبی نداشته و بهتر است در خاک اسیدی کاشته

شود. در هر صورت گل های قرمز و صورتی آن در خاک نسبتاً قلیایی پرورش می یابند.

محبوب ترین گونه های هیدرانژا، واریته های ماکروفیلاهورتانزیا است که مورد توجه بسیاری از گل

دوستان است این گونه دارای رنگ های بسیار متنوعی است.

 نگهداری

 درجه حرارت؛ درجه حرارت محیط اطراف هیدرانژا در زمستان نباید کمتر از ۶ درجه باشد.

 نور؛ نور فراوان به دور از تابش مستقیم آفتاب در تابستان برای این گیاه بسیار مناسب است.

 آبیاری؛ در فصل رشد باید همیشه سطح گلدان مرطوب باشد.

در دمای ۲۱ درجه گل ها زود رسیده و پلاسیده می شوند. حرارت مناسب برای هیدرانژا ۱۵ـ۱۶ درجه

است. و خاک سطح گلدان نباید هیچ گاه خشک شود. پس از خاتمه دوره گل دهی، ساقه ها را تا نیمه

قطع کرده و گلدان آن را تغییر داده و در محیط آزاد قرار می دهند و آبیاری و کود آن را ادامه می دهند. در

زمستان گیاه را در محلی با دمای حدود ۱۲ درجه قرار داده و مقدار آب را کم می کنند و در بهار به محل

روشن با حرارت ۱۵ درجه انتقال داده و مرتب آبیاری می کنند.

گل هیدرانژا از انواع گیاهان زیبا با گل های صورتی و سفید است که براحتی می توان آن را در فضای

آپارتمان پرورش داد. برای کاشت این گیاه در فصل زمستان باید دمای اتاق را طوری تنظیم کرد که از پنج

درجه سانتیگراد کمتر نباشد.

قبل از کاشت، گلدانی در اندازه متوسط انتخاب کرده و بذرها را در عمق ۱۲ سانتیمتری خاک بکارید. خاک

 مرطوب غنی از ماسه و خاک برگ برای پرورش این گیاه توصیه می شود.

گلدان ها را در نورگیرترین قسمت آپارتمان و در معرض نور مستقیم خورشید قرار دهید. آبیاری گیاه باید

بطور منظم و حداقل دو بار در هفته انجام شود. قبل از آبیاری مجدد دقت کنید خاک گلدان مرطوب باشد.

مناسب ترین PH خاک شش است. توصیه می شود هر سه ماه یک بار خاک گیاه را با استفاده از

بارورکننده های گیاهی تقویت کنید.

تکثیر این گیاه از طریق بذر در فصل تابستان امکان پذیر است.

لیزیانتوس

Eustoma grandiflorum

Gentianaceae

60 سال پیش درژاپن وآمریکای شمالی یافت شد.در تابستان به گل می رود از حدود 30

سال پیش کار برای ایجاد تنوع در آن شروع شد در ابتدا فقط 5 برگ گل داشت اما امروزه تا

30 گلبرگ آن نیز دیده میشود.

داراي شکوفه هاي پررنگ رزي شکل است که اگر از آن مراقبت مطلوب بعمل بيايد، براي

مدت زماني در حدود 7 روز شاداب باقي خواهد ماند. بسياري از شکوفه هاي باز نشده که

داراي رنگ مي باشند به طور کامل باز خواهند شد. ممکن است شکوفه هاي کوچک تر

که بي رنگ هستند باز نشوند اما مي توانند از شکوفه هاي ديگر محافظت کنند.



خصوصیات گیاه شناسی :

یک دوره 6 تا 9 ماهه زمان لازم دارد تا به حالت گل دهی درآید و اگر شرایط مناسب برای

ابقای گل فراهم نباشد گیاه به گل نمی نشیند و به همان حالت رزت باقی می ماند وبرای

گلدهی نیاز به نور حدود 20 تا 30 هزار لوکس و 12 تا 13 ساعت نور دارد گیاهی است که

دمای کمتر از 7 درجه سانتی گراد را تحمل نمی کند . با بذر تکثیر می شود بذرهای گیاه

را در یک خاک نسبتاً سبک باPH 5 تا 5/5 کشت کرده بذرها فوق العاده ریز می

باشند .بنابراین در آبیاری گیاه مراقبت تقسیم تا جابجابی و شست و شوی بذرها

جلوگیری شود می توان مجموعه را در سبد کشت کرد و یا اگر در خاکی کشت می کنند

باید مواظب باشند تا بذرها شسته نشوند مقدار تیمارهای جوانه زنی مثل تیمار ژیبرلین

یا گذاشتن در یک محل با دمای 7 درجه سانتی گراد از راه هایی است که می توان

استفاده کرد برای بالا بردن سرعت جوانه زنی بذر ( به مدت 2 تا 3 هفته ) گیاهچه 4 برگی

حدود 2 ماه و نیم تا 4 ماه بسته به رقم های بعد از جوانه زنی شروع به گل دادن می

کند .

مهمترین دوره ی رشد گیاه زمانی است که از حالت رزت خارج می شودوحالت ساقه

راتشکیل می دهد این مرحله معمولاً بین 5 تا 7 اتفاق می افتد و برگها متقابل و 5 تا 7

جفت برگ و مرحله رزت تمام شده و گیاه وارد مرحله گلدهی می شود که برای آن دو

فاکتور عمده بیان می شود.

1- دمای بین 15 تا 18 درجه سانتی گراد

2- طول روز 12 تا 14 ساعت بعد از این دوره دیگر حساسیت به طول روز ندارد بعد از

تشکیل ساقه گل دهنده هر بوته گل بین 10تا20 شاخه گل بوجود می آورد ، وچون هر

شاخه گل تعدادی گلچه دارد و تک گلچه مناسب نیست و باید بصورت خوشه برداشته

شود زمان برداشت این گل زمانی است که 2 گلچه باز شده داشته باشد در ارقام زیر

سرعت رشد و شکوفایی گل سریع و زیاد است و در ارقام بنفش برداشت باید زمانی

باشد که مقدار شکوفه های باز شده بیشتر باشد.

مواد غذایی :خاک مناسب برای این گل خاکی با بافت متوسط می باشد یعنی نه خیلی

متراکم وسنگین و نه سبک ومقداری مواد آلی دارد اگرتقسیم کشت آن درگلخانه است

افزودن مواد غذایی از دوره بعدازخارج شدن ازرشد رزتی را

پیشنهاد می کنیم اما اگر در هوای آزاد ایران است تقریباً از برگ 4 به بعد امکان تغذیه وجود

دارد و کارکرد ماکروالمنت عناصر کم مصرف و پر مصرف برای آن استفاده می شود.

نیازها

نور:به تابش غیر مستقیم به مدت 12-13 ساعت نور احتیاج دارد

دما:دمای بین 15 تا 18 درجه سانتی گراد

آبیاری: بهتر است فواصل آبیاری با خشک شدن خاک سطحی گلدان همرا باشد

آفات و بیماریها:مهمترین آفت تریپس است.

نقش بنزیل ادنین در کیفیت بعد از برداشت گل شاخه بریده لیزیانتوس

لیزیانتوس یکی از گل های شاخه بریده است که مشکلات بعد از برداشت آن به کم شدن

کیفیت و کوتاه شدن عمر پس از برداشت گل منجر می شود. تأثیر بنزیل آدنین به صورت

پالس با 3 درصد ساکارز بر کیفیت پس از برداشت این گل مورد بررسی قرار گرفت. گل

های شاخه بریده با تیمارهای مختلف بنزیل آدنین (25، 50 و 75 میلی گرم در لیتر) برای

مدت زمان 24 ساعت پالس شدند. نتایج نشان داد که بنزیل آدنین پیری گل، تولید گاز

اتیلن و کم شدن وزن تازه را به تاخیر می اندازد. افزون بر این تیمار این گل ها با بنزیل

آدنین مقدار آنتوسیانین گل ها را افزایش و سبب کاهش زردی برگ ها گردید. در این

تحقیق مقدار 50 میلی گرم در لیتر بنزیل آدنین بیشترین اثر را داشت. همچنین نتایج

نشان داد که کنترل اتیلن برای طولانی کردن عمر گل شاخه بریده لیزیانتوس بسیار حائز

اهمیت است.

نام رایج: کلرو دندروم

نام علمی: Clerodendrom thomsoniae

 نام انگلیسی: Bleeding heart vine

خانواده: VERBENAACEAE

کلرودندروم یا گیاه بخت اگرچه نامی عجیب و غریب دارد ولی گیاهی است همیشه سبز که در

گل‌فروشی‌ها به راحتی یافت می‌شود. ارتفاع این گیاه در هوای آزاد حتی به ۵/۴ متر هم می‌رسد. این

گیاه گل‌هایی سفید می‌دهد که گلبرگ‌هایی به رنگ قرمز از میان آنها بیرون زده است. گل‌ها در فصل

بهار، به‌صورت دسته‌ای در انتهای شاخه‌ها ظاهر شده و تا آخر تابستان خودنمایی می‌کنند. این گیاه را

در بهار و تابستان می‌توان در خارج از اتاق نیز نگهداری کرد ولی در هوای خیلی سرد به برگ‌ها و

ساقه‌های آن لطمه وارد شده و باعث پوسیدگی آنها می‌شود.

این گیاه در زمستان رشد کندی داشته و آب کمی هم نیاز دارد. کلرو دندروم نسبت به مواد براق‌کننده

حساس است. نام این گیاه به یونانی درخت بخت یا درخت قسمت ترجمه می‌شود. 

 در بهار و تابستان در خانه هفته‌ای دو بار برگ‌های آن را غبارپاشی کنید. همچنین جهت تأمین رطوبت

پایدار به زیرگلدانی حاوی سنگریزه، آب اضافه کنید و دقت کنید که ته گلدان با آب در ارتباط نباشد.

 شرایط آب و هوایی:

 نور: این گیاه به نور کامل احتیاج دارد و آفتاب را به راحتی تحمل می‌کند؛پس هم در داخل خانه پرنور و

هم در خارج از خانه (در هوای مناسب) قابل نگهداری است.

 دما: از بهار تا پاییز درجه حرارت را در حدود ۲۰ درجه ثابت نگه دارید ولی از پاییز تا بهار آینده درجه

حرارت ۱۵ برای گیاه کافی است.

آب: از اواسط بهار تا اواخر تابستان هفته‌ای ۲ بار گیاه را آبیاری کنید. از اواخر تابستان تا اول زمستان

هفته‌ای یک‌بار کافی است. در زمستان هم تنها هنگام خشک‌شدن سطح خاک گیاه را آبیاری کنید. 
 
رطوبت: این گیاه به رطوبت شدید احتیاج دارد. شرایط رطوبتی گلخانه برای این گیاه ایده ال است. در

بهار و تابستان در خانه هفته‌ای دو بار برگ‌های آن را غبارپاشی کنید. همچنین جهت تأمین رطوبت پایدار

 به زیرگلدانی حاوی سنگریزه، آب اضافه کنید و دقت کنید که ته گلدان با آب در ارتباط نباشد.

تغذیه و پرورش:

 خاک: خاک موردنیاز این گیاه مخلوط لوم و شن است. برای تقویت خاک نیز از مواد غذایی مصنوعی

مایع یا جامد محلول در آب به‌صورت هفته‌ای یک‌بار و طبق دستور کارخانه سازنده، استفاده کنید. تغذیه

کمکی در فصل زمستان لزومی ندارد.

 تکثیر: ریشه‌دارکردن قلمه ساقه در تابستان

 تشخیص و درمان:

علامت: زیادشدن شاخ و برگ و ظاهرنشدن گل‌ها ممکن است به ۲علت باشد:

 نور کافی نیست.

 گیاه نیاز به تغذیه مصنوعی دارد 

 اقدامات لازم برای درمان: 

 انتقال به محل پر نورتر

 تغذیه‌کردن گیاه طبق دستور فوق

علامت:

سیاه‌شدن برگ‌ها، بی‌رنگ و شفاف‌شدن گل‌ها. علت ممکن است استفاده از براق‌کننده‌های شیمیایی؛

 خم‌شدن برگ‌ها و ساقه‌ها در بهار و تابستان خشک‌بودن هوا و تشنه‌بودن گیاه باشد. 

 اقدامات لازم برای درمان:

گلدان را به مدت ۱۵ دقیقه درون سطل یا تشت پر از آب گذاشته سپس خارج کنید. آبیاری را با آب بدون

املاح و ولرم انجام دهید.

این گیاه را در بهار و تابستان می‌توان در خارج از اتاق نیز نگهداری کرد ولی در هوای خیلی سرد به

برگ‌ها و ساقه‌های آن لطمه وارد شده و باعث پوسیدگی آنها می‌شود.

علامت:  ظاهرشدن تار عنکبوت در زیر برگ‌ها که دلیل آن کنه ریز قرمز است.

 اقدامات لازم برای درمان:

با پارچه یا اسفنج مرطوب سطح زیرین برگ‌ها را تمیز کرده یا هر ۲ هفته یک‌بار با سم کنه‌کش،

سمپاشی کنید؛ در ضمن تأمین رطوبت در کاهش آفت موثر است.

علامت: ظاهرنشدن گل‌ها در بهار و تابستان که دلیل آن نگاه داشتن گیاه در زمستان در هوای گرم

است.

ریزبودن برگ‌های گیاه و ظاهرنشدن گل‌ها. دلیل آن کمبود عناصر غذایی در فصل رشد است.

 اقدامات لازم برای درمان: 

 گیاه را تغذیه کنید.

 علامت: پوسیدن برگ‌ها در زمستان. دلیل آبیاری بیش از حد است.

 اقدامات لازم برای درمان: 

 در فاصله بین۲  آبیاری اجازه دهید سطح خاک خشک شود؛ سپس آبیاری کنید.

علامت: پروازکردن حشرات ریز اطراف گلدان.

 اقدامات لازم برای درمان:

سم‌پاشی با سم حشره‌کش هفته‌ای یک‌بار تا علائم برطرف شود.

 علامت: ظاهرشدن زخم‌های سفید پنبه‌ای‌شکل روی برگ‌ها و قاعده آنها که دلیل آن حشره آفت است.

 اقدامات لازم برای درمان:

 گیاه را با سم حشره‌کش نفوذی، طبق دستور سمپاشی کنید.

 نکته: در اواخر زمستان با قطع نوک شاخه‌ها، علاوه بر پاکوتاه‌کردن گیاه، به جوانه‌های جانبی اجازه رشد

 دهید تا بوته حالت پرپشت و توپی به خود بگیرد.

نام فارسي : گازانيا

نام علمي: Gazania chansonetle Sesies

نام انگليسي : Gazania , Treasure flower

خانواده: (‍ Compositeae (Astraceae

تیره: Asteraceae

منشاء گازانیا آفریقای جنوبی است و حدود 16 گونه دارد که همگی گیاهان علفی و دائمی هستند. در

مناطق معتدله می توان آن را بصوت چند ساله کشت کرد ولی در مناطق سرد بصورت یک ساله کشت

می شود. گل ها درخشان و به رنگ های نارنجی ، زرد، کرم و قرمز برنزی دیده می شود. گلبرگ ها اغلب

 در قاعده خود دارای هاله یا هاله هایی به رنگ تیره یا روشن از جمله سفید، آبی ، قهوه ای و یا سیاه

هستند. گل ها در روشنایی آفتاب باز شده و در هوای ابری و مه آلود و نیز در شب بسته می شوند.

رشد بوته بصورت طوقه ای است. برگ ها در سطح فوقانی تیره،صاف و براق و در عقب نمدی شکل و

سفید هستند. برای کشت در حاشیه و گلدان مناسب است. 

از اواخر بهار تا شروع یخبندان گل می دهد. نیاز به خاک خوب با زه کش مناسب دارد. نور کامل خورشید

و هوای گرم را هم می پسندد. از نظر مقاومت نیمه مقاوم و حساس است و اغلب دمای صفر یا زیر صفر

درجه سانتیگراد را به مدت کوتاهی می تواند تحمل کند. 

از طریق بذر و تقسیم بوته قابل افزایش است. بذر آن را در دی و بهمن در شاسی گرم یا گلخانه ای که

 دمای حدود 16درجه سانتیگراد داشته باشد کشت می کنند سپس به گلدان های کوچک 10

سانتیمتری منتقل می کنند و بعد از مقاوم سازی به زمین اصلی منتقل می کنند. مثل بیشتر چند ساله

 ها می توان بذر کاری را در تابستان انجام داد و نشاء را در اسفند یا فروردین منتقل کرد. 

در سال‏هاى اخير استفاده از گازانيا در باغچه‏ها، بيش از پيش مرسوم شده و خانواده‏ها علاقه زيادى به

اين گياه از خود نشان داده‏اند. شايد علاقه‏مندى خانواده‏ها به گازانيا به دليل گل‏هاى زيباى آن باشد كه در

 رنگ‏هاى مختلف روى ساقه‏هاى گل‏دهنده ظاهر مى‏شود. گل‏ها رنگ به رنگند و به فلس‏هاى ماهى

شباهت دارند. جالب اينكه هنگام شب و يا موقعى كه هوا ابرى است گل‏ها بسته مى‏مانند و فقط در

روزهاى آفتابى همزمان با طلوع خورشيد باز مى‏شوند. كوتاه بودن اين گياه برايش يك حُسن محسوب

مى‏شود زيرا مزاحمتى براى ساير گياهان باغچه ندارد، سرماى زمستان را به آسانى تحمل مى‏كند و

همه ساله در بهار با برگ‏هاى سبزرنگش به باغچه جذابيت مى‏بخشد. در تابستان به گل مى‏نشيند و

زمستان را استراحت مى‏كند.

روش تكثير: 

 كاشت بذر در درجه حرارت 20-18  درجه سانتيگراد در اواخر زمستان يا اوايل بهار يا قلمه پاشنه دار در

بهار .

ازدیاد گازانیا از طریق بذر زیر شاسی در فروردین ماه صورت می گیرد. و پس از رشد کافی به بستر اصلی

 منتقل می شود. ضمنا" یکی از گیاهانی است که معمولا" بعد از گیاهان پیازی و گیاهان دوساله که از

گل رفته اند مورد استفاده قرار  می­گیرد. گازانیا زمین های قابل نفوذ و غنی و همچنین نقاط گرم و آفتابی

 را می پسندد. ولی با وجود این قادر به تحمل اولین یخبندانهای زودرس می باشد. زمین های دارای

فسفر را ترجیح می دهد.

 نوع خاك:

_3/ 1 خاك باغچه  +_3/ 1 كود پوسيده دامي  +_3/ 1 ماسه

گازانیا به خاك پر قوت دارای زهكشی خوب و محل آفتابگیر و گرم نیازمند است.

 در خاك هاي نسبتاً سبك رشد خوبي دارد.

نيازهاي محيطي:

دما: 

 حداقل 0 درجه سانتيگراد نيمه مقاوم به سرما

اين گياه ازلحاظ اكولوژيكي به سرما مقاوم بوده، مكان هاي كاملاً آفتابي را مي پسندد .

نور:  كامل

گل‏های آن برای باز شدن شدت نور زيادي لازم دارند به طوري كه در غروب و صبح زود بسته هستند.

مكان آفتابی (درمكان سایه گلبرگها جمع شده و گلها بسته می شوند).

 آبياري: متوسط

به كم آبی مقاوم است.

آفات و بيماريها:

 گياهان در زمستان تحت شرايط گلخانه اي نگه داري مي شوند . ممكن است توسط كپك خاكستري و

شته ها مورد حمله قرار گيرند .

مراقبت‏هاى لازم‏

مانند ساير گل‏هاى باغچه به آن آب بدهيد. در روزهاى گرم تابستان همه روزه به آب احتياج دارد. هر سال

 يك بار با كود حيوانى خاك را حاصلخيز كنيد. با اينكه گازانيا يك گياه دايمى است اما بهتر است هر چهار

سال يك بار كاشت آن را تجديد كنيد.

كاربرد:

 این گل  برای حاشیه كاری مناسب است.

کاشت گازانیا در زمین های با مساحت زیاد منظره بدیعی را بوجود می آورد. در حاشیه باغچه ها، پلات

باند گل دهنده مخلوط روی تپه های آفتابگیر و روی بالکن ها و تراس و پشت پنجره جهت تزئین کشت می

 شوند.

يادمان باشد گازانيا يك گياه باغچه‏اى است بنابراين براى داخل ساختمان مناسب نيست. مى‏توانيد

بخشى از باغچه را به آن اختصاص دهيد و يا آن را روى رديف‏هاى منظم، در حاشيه باغچه بكاريد. موقعى

 كه نشاهاى گازانيا به صورت مجموعه در كنار يكديگر كاشته شوند جذابيت بيشترى پيدا مى‏كند.

سطح زير كشت :

20000مترمربع گلخانه و فضاي باز حدود 400000 گلدان

نام علمی‏:       SINNINGIA

خانواده‏: Gloxinia

این گل زیبا كه حرص فراوانی به مصرف كود دارد در رنگ و شكلهای زیبائی یافت میشود. چنانچه در فصل

گل آنرا خریداری كردید گلدان را در محل پر نور اما بدور از تابش آفتاب قرار داده حداقل هفته ای یكبار به آن

 كود بدهید . در صورت امكان بهتر خواهد بود همه روزه محلول رقیقی از كود مایع بخاك اضافه كنید تا نیاز

گیاه كاملا" برطرف شود . بهیچوچه برروی برگ و گلها آب نباشید . پس از اتمام گل ، گیاه را برابر آفتاب قرار

 داده بتدریج از میزان آب بكاهید تا برگها خشك شوند سپس ریشه های غده ای را از خاك بیرون آورده

لابلای پیت خشك تحت ۶ درجه سانتیگراد نگهداری نمائید . در بهمن ماه ریشه ها را در پیت مرطوب

گذاشته و در محل گرمی قرار دهید تا رشد آن آغاز شود . با ظهور جوانه ها گیاه را به گلدنی دیگر محتوی

خاك و پیت منتقل كرده همچنان گرم نگاه دارید .

پاشیدن آب برروی برگهای جوان اشكالی ندارد . تكثیر از راه پاجوش یا قلمه زدن برگ در خاك گرم صورت

میگیرد . ازدیاد گل حریص از طریق بذر امكان پذیر است .

نام علمي :Hydrangea macrophylla 

    خانواده: ساکسیفراژه

در حدود ۸۰ گونه گیاه درختچه ای و گاهی بالارونده در جنس هیدرانژآ دسته بندی می شوند كه در شمال

 و جنوب آمریكا، شرق آسیا تا جاوه پراكنده اند. در این بین گونه زیبای شبه درختچه ای گل ادریسی، فرم

 های رویشی و پرورشی بسیاری دارد كه در باغات و حیاط منازل شمال ایران به فراوانی كاشته می

 شود.این گیاه را به خاطر امکان کشت مصنوعی در زمستان به صورت میلیونی در گلدان ها می کارند.

 انواع پیش رس آنها در اسفندماه و گونه های دیرگل در اواخر خردادماه گل می دهد. این گلها که گویهای

درشت به رنگ های سفید وسرخ و قرمز را تشکیل می دهد معروف همگان است. پاره ای از گونه های

گل سرخ آن اگر در زمینهای اسیدی کاشته شوند رنگ گلهایشان به آبی تغییر رنگ می دهد. بنابراین نوع

گل آبی به خودی خود وجود ندارد و حاصل اثرات برخی محلول های شیمیایی است. برگ های گل

ادریسی تعریق بسیاری دارد پس همه روزه باید خاک گلدان را بررسی نموده و همواره بدان آب داده

شود. آب دادن مرتب و حرارت کمتر از 16 درجه ضامن بقای گیاه و دوام گلهای آن در آپارتمان است. پس از

تمام شدن گل می توان بوته گیاه را در هوای آزاد کاشت اما باید در زیر انبوه شاخ و برگ های درختان و در

 خاکی فاقد مواد آهکی صورت گیرد.

 در ضمن این گیاه را به خاطر امكان كشت مصنوعی در زمستان به صورت میلیونی در گلدان ها می

 كارند. انواع پیش رس آن در اسفند و انواع دیررس آن در اواخر خرداد گل می دهند. دارای برگ های تخم

 مرغی، دندانه دار و براق به رنگ سبز روشن است. گل های آن به شكل گوی های درشت متشكل از گل

 های ریز به رنگ سفید، صورتی و قرمز و حتی آبی پدیدار می شوند. رنگ گل ها بستگی به PH خاك

دارد. در خاك های اسیدی تاPH ۵.۵ گل ها به رنگ آبی یا ارغوانی درمی آیند. اما در خاك های قلیایی با

PH بالاتر از این حد گل ها به رنگ قرمز و صورتی درمی آیند. هر كپه گل تشكیل شده است از تعدادی گل

كوچك، ناواضح و بارور كه توسط تعداد بیشتری گل های واضح، بزرگتر و نابارور احاطه می شوند.

ادریسی نسبت به سرما مقاوم است و مكان آفتابی یا نیم سایه و خاك مرطوب و به خوبی زهكشی

شده را می پسندد. نیاز به آبیاری فراوان و مرتب دارد. پس از تمام شدن گل می توان بوته گیاه را در

هوای آزاد كاشت. این كار باید در زیر انبوه شاخ و برگ درختان و خاك غیرآهكی صورت گیرد. تكثیر آن از

طریق قلمه چوب نرم در تابستان امكان پذیر است. ارتفاع گل ادریسی به ۲-۵/۱ متر و گستردگی اش به

۵/۲-۲ متر می رسد.

نیازهای اکولوژیکی:

این گیاه مکان های آفتابی را پسندیده و نسبت به سایه، باد و سرما مقاوم است. به طوری که تا 15-

درجه سانتی گراد را تحمل می کند. ادریسی نسبت به اکثر خاک ها سازگار است.

ازدیاد:

تکثیر این گیاه به دو صورت امکان پذیر است: 1)در تابستان از سرشاخه های جوان قلمه چوب نرم

 تهیه کرده و این قلمه ها را زیر آبفشان یا در شاسی سرد ریشه دار می کنند. بعضی از ارقام به وسیله

قلمه های چوب سخت که در بهار گرفته می شودتکثیر کرد. 2) تکثیر این گیاه به وسیله کاشت بذر در

بهار در گلخانه نیز امکان پذیر است.

کاربرد:

از این گیاه برای تزئین حاشیه های دائمی و کاشت در وسط چمنکاری استفاده می شود. این گیاه فقط

در مناطق معتدل و مرطوب ایران در فضای آزاد قابل استفاده است.

توضیحات:

لازم به ذکر است که رنگ گل گیاه در خاک های اسیدی آبی رنگ و در خاک های قلیایی صورتی خواهد

بود.

نام علمی Myosotis alpestris

برای زیبا ساختن باغچه خانه ، گل فراموشم نکن با برگ های آبی همراه با زرد که بر روی ساقه و برگ

های کرک دار آن شکوفه می کند می تواند گزینه مناسبی باشد . این گل در سه رنگ : آبی ، سفید و

صورتی وجود دارد .

این گل ها بین گیاهان بلند قد و یا در ختان کوچکتر برگریز زمین را همچون یک فرش شگفت انگیز می

پوشانند و بهترین حالت کاشت آن در استخر های بزرگ و یا بین انبوهی از گیاهان باشد .

این گل ها را به عنوان نشان یک عشق راستین یا دوستی برای دیگران بفرستید .

افسانه  در مورد چگونگی نام گذاری این گل : 

باری در قرون وسطی یک شوالیه و معشوقه اش نزدیک رودخانه ای قدم می زدند . در دستان شوالیه

دسته گلی نیز بود . او ناگهان به دلیل وزن زیاد زره به داخل آب افتاد . بر اساس این افسانه همین طور که

 آب شوالیه را با خود می برد او دسته گل را به طرف دختر پرتاب کرد و فریاد زد : فراموشم نکن .

در این باره مسیحیان نیز افسانه ای مذهبی دارند که فرزند ، عیسی مسیح این گل ها را ساخت تا نسل

 های پس از او بتوانند او و مادرش مریم (درود بر او باد) را بببینند ، در حالی که حضرت عیسی در آغوش

مادرش است .

گلو کسینیا

مشخصات: اسم علمی این گیاه Gloxinia speciosa، از خانواده Gesneriaceae میباشد. این جنس

دارای ۲۰ گونه مختلف ازگیاهان علفی با ریشه های غده ای است. گونه مورد نظر که بیشتر به عنوان

گیاه گل در آپارتمانی استفاده می شود، بومی برزیل است و ارتفاع آن به ۲۰ تا ۲۵ سانتیمتر و گسترش

آن به ۳۰ سانتیمتر می رسد. گیاه گلوکسینیا تقریبا بدون ساقه با برگهای مستطیلی تخم مرغی، به

رنگ سبز تیره و آبدار و مخملی، میباشد. گلهای این گیاه بنفش یا ارغوانی بوده و از اواسط بهار تا اواخر

تابستان ظاهر می شوند.

گلوکســینیا یا ســی نــین ژیا از گــیاهان خــانــــواده ژسنــریاسه، دارای بــرگ های مخملی، گل های

شــفاف و براق ارغوانی و جز گیاهان گلخانه های گرم است و در فــصل تابســتان گل آن ظاهر می شود.

چنانچه گلدان غنچه دار آن را انتخاب کنیم، مدت دو ماه گل های آن زینت بخش آپارتمان خواهد بود.

گل های مخملی قیف مانند درشت آن هشت سانتیمتر قطر دارد و لبه های گل به رنگ سفید، زیبایی آن

 را دوچندان کرده است. تکثیر آن برای افراد مبتدی بسیار مشکل است ولی به تدریج ظرف چند سال

اشکالات برطرف می شود. گلوکسینیا احتیاج به آبیاری بسیار دقیق، تغذیه منظم و مرتب گلدان و هوای

مرطوب دارد.

مراقبت: گلوکسینیا به نور متوسط، گرمای زیاد، آبیاری فراوان، رطوبت محیطی ۵۰ تا ۹۰ درصد و خاک

کمی اسیدی احتیاج دارد.

کود: کود مورد نیاز این گیاه را می توان به میزان ۳ گرم در لیتر ، هر هفته یکبار، از اوائل بهار تا زمان گل

دهی، مصرف کرد.

خاک: مخلوطی از خاک برگ و ماسه به نسبت مساوی، خاک مطلوب گلوکسینیا است.

ازدیاد: وقتی این گیاه گل داد، باید به تدریج آب دادن را کم کنیم به طوری که هنگام زرد شدن برگها

 آبیاری کاملا قطع شده باشد. آنگاه غده ها را از خاک درآورده و درمحلی خشک و سرد نگه داری کنید.

 گلوکسنیا از طریق قلمه برگی، تقسیم بوته و کاشت بذر تکثیر می شود. روش کاشت بذر، بهترین روش

 می‌باشد. در روش قلمه گیری برگ‌دار اوایل تابستان ، برگها را با دقت ازگیاه جدا کنید. دمبرگها راباحفظ ۴

تا ۵ سانتیمتر از طول آن ، کوتاه کرده و در پودر هورمون ریشه زایی فرو ببرید. سپس در گلدانی باقطر

دهانه ۹ سانتیمتر حاوی کمپوست گلدانی با پایه پیت بکارید. روی قلمه ها رابا کیسه پلاستیکی شفاف

بپوشانید و آنها را دردمای ۲۰ درجه سانتیگراد و نورمناسب نگاه دارید ۴ تا ۶ هفته بعد ریشه دهی انجام

 می شود. همچنین می توانید برگ را روی بافت نرم و صاف برگ برگردانید سپس برشهای تمیزی میان

رگبرگهای اصلی ایجاد کنید سپس برگ را به حالت طبیعی برگردانید روی سطح خاک درسینی بذر

بخوابانید و خاک را مرطوب کنید. روی سینی را با کیسه پلاستیکی شفاف بپوشانید. ۴ تا ۶ هفته طول

می کشد تا ریشه دهی صورت بگیرد وآنگاه میتوانید گیاهچه را منتقل کنید. برای کاشت بذر نی، در

اواسط بهار، بذرها را به طور پراکنده در سینی بذر حاوی کمپوست بذر و قلمه بکارید . سپس با پوشش

پلاستیکی یا شیشه ای آن ار بپوشانید و در دمای ۲۱ درجه سانتیگراد نگاهداری کنید. پس از ۴ تا ۶

گیاهچه رشد میکنند. و بزرگ میشوند سپس هرجوانه را در گلدانی با قطر دهانه ۶ تا ۹ سانتیمتر، حاوی

کمپوست گلدانی با پایه پیت، بکارید دقت کنید که خاک همیشه مرطوب باشد و نور کافی به گیاه برسد.

برای کشت پیاز گلوکسینیا بهتر است پیاز را طوری در گلدان قرار دهیم که قسمت توخالی آن به طرف بالا

 قرار گیرد و در گلدان ۱۲ سانتیمتری که در کف آن شن ریخته شده و محتوی خاک خلنگ، خاک برگ و پوده

 و کود پوسیده حیوانی است، قرار داده و روی آن را دو سانتیمتر از این خاک ریخته و با انگشت فشار

دهیم. پس از مدتی جوانه گیاه از بالا و ریشه از پایین رشد می کند و این گلدانها در تابستان و پاییز

همان سال گل می دهند.

همـچنین می توان بذر آن را در ظروف کم عمق با درپوش نایلونی که حاوی ماسه و خاک برگ پوسیده

است، در خرداد ماه کاشته و در گلخانه گرم مرطوب یا هر محل مناسب دیگر قرار دهیم و به موقع به

گلدان های استکانی و گلدان بزرگتر منتقل کرده تا در بهار سال بعد به گل بنشیند.

درجه حرارت: درجه حرارت مناسب برای گلوکسینیا بالاتر از ۱۵ درجه است و در زمستان نباید در دمای

کمتر از ۱۵ درجه نگهداری شود.

 نور:محل پرنور آپارتمان برای این گیاه مناسب است و بهتر است دور از تابش مستقیم خورشید قرار

گیرد.

 رطوبت هوا:هوای اطراف این گیاه را به وسیله گیاهان سبز، بشقاب اسفنج و اسپری مرطوب نگهدارید.
                       

 مواظبت پس از اتمام گل دهی

آبیاری را پس از اتمام گل کمتر کنید و تغذیه یا کود مایع را قطع کنید و اجازه بدهید خاک گلدان کاملاً

خشک شود. در این موقع آن را در حرارت ده درجه نگهداری کرده و در بهار پیاز را در کود تازه به طوری

بکارید که سطح کود با سطح پیاز یکی باشد و قسمت خالی پیاز به طرف بالا قرار گیرد. گلدان را در محل

گرمی قرار داده و به ندرت آب دهید تا جوانه پیاز بالا بیاید. سپس طبق آنچه که گفته شد آن را پرورش

دهید تا به گل بنشیند. علاوه برکاشت بذر می توان قلمه برگی آن را نیز در اوایل تابستان در محل گرم و

مرطوب قلمه زد.

                   

گل نيلوفر آبي Nymphea L. جنسي از تيره نيلوفر آبي ها نمفاسه Nymphaceae

ميباشد .

اين جنس شامل 8 تا 10 گونه مختلف است كه همه آنها ماندني و روستائي ميباشند .

اين گياه در آب ميرويد و برگهايش بشكل قلب با گلهاي بزرگ سفيد ، صورتي يا زرد بسته

به اقسام آن كه روي آب شناور است .

اقسام جالب توجه اين گل عبارتند از :

1 ـ نيلوفر آبي سفيد N. alba : با گلهاي سفيد رنگ كه در مرداد و شهريور باز ميشود .

2 ـ نيلوفر آبي زرد N.lutea : با برگهاي بشكل قلب و گلهاي زرد .

3 ـ نيلوفر آبي پيگمه N. pygmaea : قسم پاكوتاه با گلهاي متعدد سفيد كه اصل آن

از چين آمده است .

4 ـ نيلوفر آبي معطر N. odorata : كه اصل آن از آمريكاي شمالي و گلهايش سفيد

است . از اين گونه يك جور به رنگ صورتي نيز وجود دارد .

5 ـ نيلوفر آبي صورتي سوئدي N. caspary : كه اصل آن از سوئد است .

۶ - نيلوفر آبي روشن معطر N.capensis : اصل اين گياه از آفريقا آمده است

و گلهاي معطر دارد . قطر سطح برگها حدود ۴۰ سانتيمترميباشد .

از انواع ديگر حدود ۲۰ نوع ديگر با گلهاي به رنگهاي متنوع و زيبا كشت ميشوند .

گل تمام اقسام نيلوفر آبي در مرداد و شهريور باز ميشوند .

دانه هاي بذر نيلوفر آبي را پس از رسيدن بلافاصله بايد در گلدانيكه كاملا آب را از خود

رد مينمايد كاشته زير آب گذاشت بطوريكه دوسانتيمتر آب روي آن را بگيرد .

زمستان گلدان را يا در گلخانه سرد ، يا در كف حوض عميق كه بيم يخ زدن نرود

ميگذارند ، پس از آنكه بوته ها سبز شد آنها را در گلدان ديگري نشاء ميكنند و سال دوم

يا سال سوم براي هميشه آنها را ته استخر يا حوض ميگذارند .

از اين گل بوسيله گشنگيري دورگِه هاي زيبائي بدست آمده كه گلهاي آنها صورتي ، قرمز

، زرد ، سفيد و مسي و گل كاسني است .

اگر استخر يا بركه اي كه در آن نيلوفر آبي ميكارند داراي لجن و يا گل و لاي باشد ميتوان

براي زياد كردن گل نيلوفر قطعه اي از ريشه آنرا به سنگي بسته به كف استخر بياندازند

كه از همانجا سبز شده و برگهايش روي آب ميآيد .

تمام اقسام نيلوفر آبي غير از نيلوفر پيگمه كه پاكوتاه است بايد در حوض يا استخر عميق

كاشته شوند . فقط نيلوفر آبي پيگمه را كنار آب ميكارند .

نكته قابل توجه در كاشتن اين گل آنست كه نبايد آنرا در آبهاي متحرك كاشت ، بلكه بايد

 هميشه در آبهاي راكد و آفتاب رو كه تابستان درجه حرارت آب به 20 تا 25 درجه

سانتيگراد ميرسد بكارند .

تكثير :

براي زياد كردن نيلوفر آبي كاشتن بذر آن امكان دارد ولي

چون كاشتن بذر نيلوفر تا گل دادن آن چهار سال طول ميكشد كمتر مبادرت به كاشتن بذر

مينمايند ، مگر در مواردي كه بخواهند جور تازه اي بدست آورند .

ساده ترين و آسانترين روش تكثير اين گل تقسيم ساقه هاي زير زميني آن در بهار ميباشد.

ویژگی قابل توجه گیاه «نیلوفر آبی» در دفع آلودگی

برآمدگى هاى میكروسكوپى بر روى برگ یك نیلوفر آبى، سطح مومسان آن را به سطحى ابرآب گریز

تبدیل مى كند كه به شدت دافع آب است. قطرات باران به آسانى در سراسر چنین سطحى غلتیده، هر

 گونه آلودگى را حذف مى كند.

محققان مواد مصنوعى خودتمیزشونده اى را تولید كرده اند كه « اثر نیلوفر آبى‏» هستند. این در حالى

 برخى از آنها مبتنى بر است كه دیگران، از خصوصیت متقابل یعنى ابرآب دوستى و واكنش هاى

شیمیایى كاتالیستى بهره مى گیرند.

محصولات آینده ممكن است دو ویژگى آ بدوستى و آ بگریزى را با یكدیگر تركیب كنند و یا از موادى با

قابلیت كلیدزنى استفاده كنند و به این شكل جریان مایعات را در اجزاى میكروسیالى كنترل كنند.

ویلیام بارتلات (كاشف و توسعه دهندة اثر نیلوفر آبى (از دانشگاه بُن آلمان، چشم اندازى از یك شهر

منهتن خودتمیزشونده را مطرح نموده است كه در آن یك باران كوچك، پنجره ها و دیوارهاى آسمان خراش

 ها را همانند یك نیلوفر آبى كاملاً تمیز مى كند.  در جایى دیگر، وى چادرها و سایبان هایى را معرفى

مى كند كه با استفاده از بافت هاى جدید و بدون مداخله ى انسان، تمیز و بدون لك باقى مى‏‏مانند.  البته

 او تنها شخصى نیست كه چنین چشم اندازهایى را مبتنى بر به كارگیرى اشیاى خودتمیزشونده )كه به

 ندرت نیاز به شستشو دارند( در آینده مطرح مى كند؛ در ژاپن فناورى هایى براى توسعة سطوح

خودگندزدا و ضد عفونى كننده براى حمام ها و بیمارستان ها وجود دارد.  میخاییل رابنر و رابرت كوهن از

 مؤسسه ى فناورى ماساچوست، فناورى هاى مشابهى را در ذهن خود مجسم مى كنند كه آینه هاى

حمام ها را تمیز و بدون بخار نگه داشته، مى توانند آزمایشگاه هاى روى یك تراشه میكروسیالى را كنترل

 كنند.  در چنین سیستم هایى سیالات از خلال معبرهاى میكروسكوپى عبور مى كنند . هم اكنون ما

پیراهن ها، بلوزها، دامن ها و شلوارهایى را در اختیار داریم كه سس گوجه فرنگى، خردل و قهوه را از

خود دور مى كنند.  یك انقلاب در زمینه سطوح خودتمیزشونده در راه است.

داستان مواد خودتمیزشونده با الهام گیرى Nelumbo  از نیلوفر آبىِ مقدس یا nucifera در طبیعت آغاز

 شده است؛ این نوع دائمى آبزى جذاب پرتلألؤ در مذاهب و فرهنگ هاى هند، میانمار، چین و ژاپن

جایگاه ویژه اى دارد. نیلوفر آبى به دلیل تمیزى و پاكى استثنایى خود مورد احترام است.  این گیاه در آب

 گل آلود مى روید؛ اما برگ هاى آن، پس از بیرون آمدن چند متر بالاتر از سطح آب قرار مى گیرد كه این امر

 از كثیفى آن جلوگیرى مى كند.  قطرات آبى كه بر روى یك برگ نیلوفر آبى قرار مى گیرند، تلألؤ عجیبى

دارند و آب باران آلودگى ها را به سادگى و راحت تر از هر گیاه دیگرى از آنها مى زداید.

ویژگى تمیزشوندگى استثنایى این گیاه، توجه بارتلات را به خود جلب كرده است. در دهه ى هفتاد

قابلیت هاى میكروسكوپ الكترونى روبشى، وى را مجذوب ساخت. این میكروسكوپ به صورت تجارى در

سال 1965 عرضه گردید و عكس هاى واضحى را از محدودة پایین تر از نانومتر ارائه داد. در چنین درجه اى

از بزرگ نمایى، یك لكه از آلودگى ها مى تواند تصویر را خراب كند، لذا تمیز بودن نمونه ها ضرورى است؛

اما بارتلات متوجه شد كه برخى از گیاهان ظاهراً هرگز نیاز به شستشو ندارند كه سردستة آنها نیلوفر

آبى است.

به عقیده ى بارتلات این اثر از تركیب دو خصوصیت در سطح برگ این گیاه (مومسانى این برگ و برامدگى

 هاى میكروسكوپى كه سطح آن را پوشانده اند و اندازه آنها چند میكرون است( ایجاد مى‏شود.

وى از فیزیك پایه دریافت كه تنها ویژگى مومسانى این برگ ها باعث آب گریز بودن آنها مى گردد. در چنین

 ماده اى قطرات آب به شكلى قرار مى گیرند كه كمترین سطح تماس را با سطح ماده داشته باشند . آب

 بر روى یك مادة آب دوست تر بر روى سطح ماده پخش مى شود تا سطح تماس، بیشینه شود. براى یك

 سطح آب دوست، زاویه ى تماس (زاویه اى كه از برخورد سطح قطره با ماده ایجاد مى شود( کوچك تر از

30 درجه است؛ در حالى كه زاویه ى تماس یك سطح آب گریز، بزرگ تر از 90 درجه است.

علاوه بر این وى كشف كرد كه برامدگى هاى بى شمارى این مسئله را تشدید كرده، موجب مى شوند

كه سطح این نیلوفر، اَبَرآب گریز باشد (یعنى زاویه ى تماس بیش از 150 درجه باشد (. قطرات آب

بر روى چنین سطحى به صورت قطرات كوچكِ تقریباً كروى درمى آیند كه سطح تماس بسیار كوچكى دارد

 و به سهولتِ یك بلبرینگ، بر روى سطح مى غلتند. آب همانند شخصى كه بر روى بسترى از میخ دراز

كشیده باشد، بر روى نوك برامدگى ها مى نشیند. هواى گیرافتاده بین آب و سطح برگ در فضاهاى

اطراف برامدگى ها، زاویه ى تماسى را افزایش مى دهد. این اثر به وسیله ى معادلة كاسى  باكستر (اى

 بى دى كاسى و اس باكستر در دهه ى چهل براى نخستین بار این معادله را ابداع كردند)- توجیه مى

شود.

بارتلات مشاهده كرد كه آلودگى و چرك به شكل مشابهى و تنها به وسیله ى نوك برامدگى هاى برگ

گیاه مذكور در تماس است. قطرات باران به آسانى چرك ر اتركرده، آن را از برگ به پایین مى غلتانند.

كشف ارتقاى تمیزشوندگى به وسیله ى برامدگى هاى میكروسكوپى، به شكل شگفت آورى پرتناقض

است. او مى گوید: «من دیده بودم كه در برامدگى ها و فرورفتگى هاى پیش بند مادرم، آلودگى و چرك

جمع مى شود و براى تمیز نگه داشتن اشیا باید این برامدگى هاى جذب كننده ى آلودگى را هموار كرد؛

اما بررسى هاى عمیق بر روى این نوع نیلوفر نشان داد كه این مطلب كاملاً درست نیست.»

ایجاد یك سطح ابرآب گریز بر روى یك شىء با استفاده از اثر نیلوفر آبى آسان نیست. خصوصیت یك ماده

ى آب گریز ذاتاً دافعه است؛ اما باید این سطح را كه دافعِ همه چیز است، بر روى این شىء چسباند و به

آن متصل كرد. با این حال، در اوایل دهه ى نود، بارتلات « قاشق عسل »  را ابداع نموده بود.  این قاشق

داراى یك سطح سیلیكونى زبر (داراى برامدگى هاى میكروسكوپى( بود و به عسل اجازه مى داد تا بدون

 اینكه چیزى در قاشق بماند، از آن جدا شود. سرانجام این محصول برخى از شركت هاى شیمیایى بزرگ

 را متقاعد كرد كه این راهكار، ارزشمند به شمار مى رود و توان تحقیقاتى آنها به زودى راه هاى بیشترى

 را براى به كارگیرى این اثر خواهد یافت . تاكنون مهم ترین كاربرد این محصول، رنگ نماى خارجى

 StoLotusan براى ساختمان هاست كه شركت چندملیتى آلمانى استو اى جى در سال 1999 آن را

معرفى كرد و یك موفقیت در  بزرگ بود «اثر نیلوفر آبى» هم اكنون در  بزرگ بود آلمان در عرصه ى ابزارهاى

 خانگى شناخته شده است.  در اكتبر سال گذشته، نشریه ى  Wirtschaftswocheآن را به عنوان یكى از

 50 اختراع برتر سال هاى اخیر در این كشور معرفى كرد.

نام علمي : Calycanthus occidentalis, C.floridus

خانواده : Calycanthaceae

نام انگليسي : California Allspice


مورفولوژي

درختچه‌اي است خزان پذير، بومي امريكاي شمالي، داراي برگهاي بزرگ و معطر به رنگ سبزتيره و گلهاي

قرمز ـ ارغواني و معطر با گلبرگهاي فراوان تسمه‌اي شكل، كه اواسط تا اواخر بهار ظاهر مي‌شوند. ميوه آن

 نيز جامي شكل و معطر است كه در طول زمستان روي گياه باقي مي‌ماند چوب آن داراي عطر مطبوعي

است. حداكثر بلندي اين درختچه 3 متر و حداكثر گستردگي آن 2 متر مي‌باشد.

در باغهای تهران کاشته می شود و نام علمی آن به علت پتالوئید بودن کاسبرگها و شباهت انها به

گلبرگ از دو واژه یونانی kaylx به معنای کاسه و Anthos به معنای گل مشتق شده است.گل های آن

سرخ جگری و پرپر می باشد و عطر آن شبیه بوی شراب است و چوب آن نیز دارای عطر مطبوعی است.

وضعیت برگ: خزان کننده با برگهای پهن با برگهای سبز تیره به طول 12 سانتی متر

ارتفاع: 5/2 متر

قطرتاج: 3متر

فرم تاج: بشکل گلدانی پهن شده

محل کاشت: آفتابی تا نیمه سایه

نوع خاک: خاک غنی ، زهکشی شده و مرطوب

مشخصات ویژه: علاوه بر گل سایر قسمتهای گیاه مانند ساقه و برگ معطر است.

گلدهی:گلها قرمز رنگ و معطر به قطر 5-4 سانتی متر که در خرداد ماه ظاهر می شود.

سایر گونه ها:Catalpa bignoniodes ( این گونه مقاوم به فضاهای آلوده به دود و دوده است).

موارد کاربرد: این گیاه در سطوح کوچک و بزرگ بعنوان درخت سایه افکن بصورت تک درخت یا در حاشیه

 های خیابانها و باندهای میانی بصورت ردیفی کاشته می شوند.

نيازها

نياز به محل آفتابي يا سايه ـ روشن و خاك عميق، حاصلخيز و مرطوب ولي با زهكشي خوب دارد. نسبت

 به سرما مقاوم است و تا دماي 15 ـ درجه سانتيگراد را تحمل مي‌كند. هرس اين درختچه گلدار بايد بعد

از پايان گلدهي صورت گيرد به اين ترتيب كه شاخه‌هاي ضعيف و خشك شده را حذف مي‌كنند، محل

برش بايد از محل انشعاب از شاخه اصلي يا از محل جوانه‌اي كه به سمت خارج است انجام شود.

كاربرد

براي كاشت در شيبهاي مرطوب، كنار آبروها و ميان چمنكاريهاي درون پاركهاي شهري و جنگلي و

همچنين باغچه‌هاي منازل مناسب است.

ازدياد

1ـ كاشت بذر در بهار (بذور در خاك سبك در شاسي سرد ريشه‌دار مي‌شوند)

2ـ خوابانيدن شاخه در بهار

3ـ گرفتن قلمه از شاخه‌هاي جوان در تابستان

کاشت بذر در اواخر فروردین و اوایل اردیبهشت ماه صورت می گیرد ، همچنین می توان از قلمه در خاک یا

ماسه استفاده کرد. علاوه بر موارد فوق می توان با پیوند نوع C.bignonioides”Nana” در ارتفاع 80/1 یا

بیشتر بر روی پایه C.speciosa نوع چتری ایجاد کرد.

گل شرابی از گیاهانی است كه در فصل مشخصی از سال گل‌های معطر تولید می‌كنند و عطر آنها در

فضای پارك می‌پیچد.

                  

خورشیدی

خانواده : Amaryllidaceae

مشخصات: اسم علمی گیاه خورشیدی Clivia miniata ، از خانواده Amaryllidaceae میباشد. این گونه

 بومی آفریقای جنوبی است. برگهای آن خطی یا نوار مانند به رنگ سبز تیره براق و به طول نیم متر می

 باشد ارتفاع این گیاه به حدود ۵۰ سانتی متر می رسد. ساقه گل دهنده در انتها در حدود ۱۰ تا ۲۰ عدد

 گل به رنگ نارنجی متمایل به قرمز از اوایل تا اواسط بهار می دهد . از اوایل پاییز باید به گیاه آب کمتری

داد تا این طول ساقه گل دهنده به ۱۵ سانتی متر برسد. سپس به میزان مناسب آب داده و آن را در

حرارت ۲۰ تا ۲۵ درجه سانتی گراد نگاه می داریم. بهتر است در مورد این گیاه برای آبیاری از آب مقطر

 استفاده شود. پس از گل دادن باید خاک گلدان را عوض کرد و این عمل در اردیبهشت و خرداد ماه صورت

می گیرید ولی می توان در بعضی سالها فقط قسمت سطحی خاک گلدان را تعویض نمود. اما باید

مواظب بودکه به ریشه های متورم و گوشتی آن آسیبی نرسد. اگر گل ها را نچینید می‌توانید. از گیاهان

 بذر گیری نمائید. معمولا حدود ۱۰ ماه طول می کشد که بذر های برسند.

در ایران دو نوع خورشیدی رایج است. نوع مرغوب‌تر عکس بالا که تعداد گلها در یک ساقه گلدهنده زیاد و

عرض برگها پهن است. (به این نوع اصطلاحا نوع هلندی می‌گویند) در مقابل نوع دیگر که تعداد گلها در

 یک ساقه گلدهنده کمتر و عرض برگها نیز باریک است. (به این نوع اصطلاحا خورشیدی ایرانی میگویند).

متاسفانه رنگ زرد خورشیدی در ایران کم‌یاب است.

گل خورشیدی کمی گران است‏.

شاید علت گران بودن آن این باشد که به کندی رشد می کند. در هر صورت به عنوان یک گیاه گلدانی

 بسیار مورد توجه آپارتمان نشینهاست. زمان گلدهی آن در طول فصل بهار است.مراقبتهای لازم خاک

 مخلوطی از خاک باغچه, ماسه و خاک برگ یا خاک جنگلی می تواند بستر مناسبی برای خورشیدی

 باشد.

نور

به نور کافی احتیاج دارد. گلدان را در فصل تابستان به خارج از اتاق برده و در محل سایه قرار دهید اما در

 فصل پاییز و زمستان باید به داخل خانه منتقل گشته و در محل نسبتا گرم و پر نور قرار بگیرد.

آبیاری

 درفصول سرد به آب کمتری نیاز دارد; همزمان با گرم شدن هوا مقدار آب را بیشتر کنید. بهتر است از

 اوائل بهار تا اوائل پاییز هر هفته یک بار سه گرم کودشیمیایی را همراه با آب به او بدهید تا خوب

 تقویت شود.

تعویض گلدان

 اگر گلدان برای خورشیدی کوچک شده باشد در خرداد ماه بعد از تمام شدن گلهایش می توان آن را به

 گلدان بزرگتری منتقل نمود.

ویژگی ظاهری

گیاه ریزوم دار و همیشه سبز با برگهای نواری شکل و نیمه افراشته به رنگ سبز تیره که مستقیما از

سطح زمین می رویند و طول آنها 40 تا 60 سانتیمتر است.

هر یک از ساقه های گیاه 10 تا 20 گل نارنجی یا قرمز رنگ در فصل بهار یا تابستان تولید می کند .

مراقبت

گیاه خورشیدی به نور کم تا معمولی، گرمای متوسط، خاک همیشه خیس، رطوبت هوای هوای ۵۰ تا

۷۰ درصد و خاک قلیایی احتیاج دارد.

کود

کود مورد نیاز این گیاه را میتوان به میزان ۳ گرم در لیتر هر هفته یکبار از فروردین تا شهریور، مورد

استفاده قرار داد.

خاک

 مخلوطی از خاک باغچه، ماسه و خاک برگ یا خاک جنگلی مرطوب، برای رشد آن مناسب است.

ازدیاد

 خورشیدی از طریق پاجوشهایی که مجاور پایه مادری، بین برگهای تسمه ای شکل، غده ها و ریشه ها

 به وحود آمده اند تکثیر می شود. اواخر تابستان که گلدهی به پایان رسیده است، گیاه را طوری از هم

جدا کنید که بتوانید به پاجوشها دسترسی داشته باشید. پاجوشهایی را که به اندازه کافی بزرگ شده

اند، با یک چاقوی تیز جدا کرده و به تنهایی در گلدانی با قطر دهانه ۱۱ تا ۱۳ سانتیمتر، حاوی کمپوست با

 پایه پیت قراردهید. هر پا جوش باید شامل حداقل سه یا چهار برگ بوده و طول آن حدود ۲۵ سانتیمتر

باشد. قلمه ها را در مای ۱۸ تا ۲۰ درجع سانتیگراد نگاه دارید و به طور منظم خیس و خشک بودن خاک

را کنترل کنید. زیرا آبیاری به موقع به ویژه در مراحل اولیه تکثیر، در سرعت ریشه دهی بسیار موثر است.

بیماریها و آفات

بیماریهای شبه ویروسی و لکه برگیهای باکتریایی و قارچی  بیماری‌ شایعی هستند. آفات مکنده و

شپشک‌های آردآلود نیز ممکن است به گیاه حمله کنند.

احتیاط پزشکی

خوردن قسمتهای مختلف گیاه میتواند منجر به شکم درد شود. شیره گیاه نیز ممکن است خارش

پوستی ایجاد بکند.

  مشخصات: اسم علمی گل یاقوت Browallia speciosa و از خانواده Solanaceae می باشد. گل یاقوت گیاهی است بومی کلمبیا. این جنس دارای شش گونه مختلف است که تمامی آنها یکساله می باشند این گیاه هم بصورت گلدانی و هم آویزی برای آپارتمان و یا در حاشیه گلکاری ها در خارج از منزل استفاده می شود. که معمولا برای به دست آوردن گیاه متراکم 4 تا 6 گیاه را در یک گلدان کشت می نمایند و باید شاخه های انتهایی را پنسمان نمود. تا شاخه های جانبی، زیادتر، تولید شود. برگهای برووالیا سبز، براق، نوک تیز و تخم مرغی شکل می باشند. گلها بنفش متمایل به آبی و عرض آنها در حدود 5 سانتی متر است که در اواخر بهار تا اواخر تابستان ظاهر می شوند گل یاقوت واریته ای دارد که در زمستان به گل می رسند و گلهای آن به رنگ آبی پر رنگ می باشد.

مراقبت: این گیاه به نور متوسط، گرمای معمولی، خاک همیشه خیس، رطوبت 50 تا 70 درصد و خاک قلیایی تا کمی اسیدی احتیاج دارد.

کود: کود مورد نیاز برووالیا را میتوان به میزان 2 گرم در لیتر هر دو هفته یک بار از فروردین تا شهریورماه، مورد استفاده قرار داد.

خاک: مخلوطی از دو قسمت کود حیوانی و یک قسمت خاک برگ با کمی ماسه، برای رشد این گیاه، مناسب می باشد. 

 ازدیاد: گل یاقوت را می توان به سادگی از طریق کاشت بذر تکثیر کرد. مشروط بر اینکه ، عمل کاشت ، به موقع و در اوایل سال، انجام شود. تا گیاه جدید رشد کرده و در همان سال گل دهد. اگربذرها در اوایل تا اواسط بهار کاشته شوند، در اواخر تابستان و یا اوایل پاییز همان سالها ظاهر شده و چند هفته دوام خواهند داشت. بذرها را به صورت پراکنده و نسبتا سطحی در سینی بذر یا گلدان کوچک و یا ظرف مسطح حاوی کمپوست مخصوص بذر وقلمه بکارید. خاک را مرطوب نگاه دارید و ظرف را با پلاستیک شفاف یا شیشه بپوشانید. گاهگاهی در پوش را بردارید تا از رطوبت بیش از اندازه که باعث فساد گیاه می شود، جلوگیری کنید. بذر را در دمای حدود 18 تا 20 درجه سانتیگراد، نور مناسب و کافی، ولی دور از تابش مستقیم خورشید نگاه دارید. زمانی که بلندی نشاء ها به 5/2 سانتیمتر رسید، آنها را بیرون بیاورید. در گلدانی با قطر دهانه 9 سانتیمتر، حاوی کمپوست گلدانی بکارید. زمانی که نشاء ها رشد کرده و گلدان را پر کردند می توانید هر دو نشاء را در گلدان بزرگتری با قطر دهانه 11 تا 13 سانتیمتر قرار دهید تا گیاه بالغ و کاملی به دست اورید.

 عید غدیر، عید ولایت و امامت بر همگان مبارک

گل ادونتوگلوسم ( Odontoglossum )، جنسی از خانواده اُركیده ( Orchidaceae ) میباشد كه ب

لندی گیاه در انواع آن به ۲۵ تا ۷۵ سانتیمتر می رسد . این نوع بعنوان مقاوم ترین نوع گل اُركیده جهت نگهداری در منزل شناخته شده است . زیرا استقامت قابل توجهی در برابر خشكی هوا از خود نشان می دهد .مناسبترین محل برای نگهداری آن پنجره های روبه مشرق است تا از آفتاب صبحگاهی بهره مند شود. در پایان فصل گل دهی ( پاییز ) از میزان آب تا حد قابل ملاحظه ای باید كاست . در این هنگام حرارت می تواند تا ۸ درجه سانتیگراد پائین بیآید .
لازم است در بهار گل ادونتوگلوسم ODONTOGLOSSUM به گلدانی حاوی دو قسمت ریشه خرد شده سرخس ، یك قسمت پیت و یك قسمت خاك برگ پوسیده منتقل نمایند . ضرورت دارد در كف گلدان لایه ضخیمی از سنگ ریزه یا شكسته های گلدان قرار داد تا به هیچ وجه آب در ته گلدان باقی نماند . با شروع رشد گل ادونتوگلوسم ODONTOGLOSSUM مجدد آزادانه به آن آب داده شود و گاه همراه آب كود مایع اضافه نمایند . بهتر است بر روی اولین جوانه ها تا مدتی آب بپاشند . همیشه از آب خالص یا آب باران استفاده شود ، زیرا آبهای دارای گچ یا آهك برای این گیاه بسیار زیان آور است.

انواع مختلف گل ادونتوگلوسم :

۱ – گل ادونتوگلوسم سیتروسم ( O.citrosum ) : اصل این گیاه از مكزیك میباشد.
برگهای آن ضخیم چرمی شكل ، گلهای عالی و زیبا به قطر حدود ۶ سانتیمتر با عطر لیمو و گلبرگها به رنگ سفید متمایل به صورتی صدفی.

عکس در بالای مطلب

۲ – گل ادونتوگلوسم كریسپوم( O.crispum ) : اصل این اُركیده جالب توجه ، از كشور كلمبیا است .این گونه مورد توجه كلگسیونرها و گلبازان حرفه ای میباشد .
قد آن ۶۰ تا ۷۰ سانتیمتر ، گلهای سفید و گاهی صورتی با یك لكه بزرگ زرد رنگ و خالهای قرمز بر روی گلبرگهای میانی و دو برگ تسمه ای شكل ( نواری – روبانی ) به طول ۲۰ تا ۳۰ سانتیمتر میباشد .

۳ – گل ادونتوگلوسم بزرگ ( O.grande ) : همانطور كه از نام آن مشخص امیشود این گونه دارای گلهای بزرگ به قطر حدود ۱۵ سانتیمتر و برنگهای زرد طلائی با لكه های بزرگ كِرِم و قهوه ای میباشد .

   
۴ – گل ادونتوگلوسم هاریانوم ( O.harryanum ) : اصل این گونه از كشور كلمبیا است . دارای گلهای بزرگ زرد و قهوه ای نامنظم و در قسمت پائین بنفش و سفید متمایل به بنفش و یا زرد متمایل به نارنجی میباشد .

۵ – گل ادونتوگلوسم پولشلوم ( O.pulchellum ) : اصل این گونه از كشور مكزیك است . گلهای آن سفید با خطوط زرد میباشد .

       
۶ – گل ادونتوگلوسم تریومفان ( O.teriumphans ) : اصل این گونه از كشور كلمبیا است . گلهای آن بزرگ و به رنگ زرد طلائی با لكه های قرمز و قهوه ای بسیار روشن .

                       
۷ – گل ادونتوگلوسم هیبرید یا دو رگه ( O.hibrides ) : این گونه دارای بیش از ۲۰۰۰ جور مختلف است.

تكثير :

زياد كردن اين گياه بوسيله تقسيم ريزوم آن ( ساقه ضخيم زير زميني ) صورت مي گيرد .

این گل یکی از زیبا ترین گلهای دنیا محسوب میشود و در تمامی نقاط دنیا در تزئینات از این گل زیبا

استفاده میشود.

در کشور ما هم این گل در زینت بخشی به مکان های خاص مورد استفاده قرار میگیرد .

ماندگاری گل ها تقریبا 2 روز است البته خارج از آب و مواد نگهدارنده .

گل مومی Chamelacium Uncinatum

این گیاه که در ایران به «گل مومی» شهرت دارد، در همه جای دنیا با نام علمی (Chamelacium Uncinatum) شناخته می‌شود و منشا آن کشور استرالیاست. این گیاه گلدار زیبا که در واقع از خانواده Myrtaceaeاست، درختچه‏ای همیشه سبز و نسبتا بزرگ مي‏باشد و برگ‏های خطی سه‌گوش آن شاخصه‏اي ويژه محسوب مي‏شود. رنگ این برگ‏ها معمولا سبز تیره وطول آن‏ها بین 3 تا 4 سانتیمتر است. به طور کلی «مومی» گیاهی است که گل‌هایش بخش زینتی آن محسوب می‌شوند و تنوع رنگی آن‏ها که شامل ارغوانی، بنفش، قرمز، صورتی و سفید است بر زیبایی این گیاه افزوده است. زمان گلدهی مومی از اوایل تابستان آغاز و تا اواخر پاییز ادامه دارد.
استفاده از گل‌های مومی به صورت گل شاخه بریده، بسیار مناسب است و طول هر شاخه گل نیز حدود 5/2 سانتیمتر است،‌ اين در حالي است كه طول خود درختچه به 150 سانتیمتر می‌رسد.
همچنین به دلیل تنوع زیاد رنگی در گل‌های مومی، بهترین زمان برای خرید اين گياه زمانی است که گل‏هاي آن شكوفا باشد.

دوست دارید پرورش مومی را تجربه کنید؟
گیاه مومی پس از سه سال به بلوغ می‌رسد. اگر زیبایی این گیاه با آن گل‌های رنگارنگش شما را مسحور کرده است، به طوری که آرزوی داشتن آن را دارید، باید بدانید مومی بیشتر به درد فضاهای باز و خارج از منزل می‌خورد.
شما می‌توانید در باغچه حیاط منزل و محل کار یا جایی شبیه آن و یا حتی در یک گلدان بزرگ یک مومی فوق‏العاده زیبا داشته باشید. البته اگر می‌خواهید برای نگهداری مومی از گلدان استفاده کنید باید آن را در اماکنی پر نور قرار دهید. خاک گلدان در فصول بهار و تابستان باید نسبتا مرطوب نگه داشته شود و هر ماه یک‌بار هم با کود تعادلی مایع تقویت شود.
اگر مومی را در باغچه می‌کارید باید برایش خاک ماسه‏ای خنثی يا کمی اسیدی و نیز دارای زهکشی مناسب فراهم نمایید. این خاک می‌تواند مخلوط خاک باغچه به همراه خاکبرگ باشد. فراموش نکنید که مومی را حتما در مکان‌های آفتابگیر بکارید.
این گیاه نسبت به دما خیلی حساس است. گرماي خیلی زیاد یا خیلی سرد که با یخبندان همراه باشد، برای مومی مضر است. حداقل دمای قابل تحمل برای گیاه هم حدود صفر درجه سانتیگراد است. نکته جالب‌توجه در مورد مومی این است که این گیاه برای کاشت در زمین‌های شیبدار بسیار مناسب است.

مومی چگونه قابل تکثیر است؟
برای تکثیر گیاه مومی می‌توانید همانند سایر گیاهان از روش قلمه استفاده کنید. قلمه‏ها را در اوایل فصل تابستان تا اواخر پاییز تهیه نماييد. همچنین می‌توانيد از طریق کاشت بذر در فصل بهار این کار را انجام دهید. در صورت رعایت نکات ذکر شده در ارتباط با مومی، این گیاه می‌تواند به خوبی به رشد و گلدهی خود ادامه دهد.

                   میلاد هشتمین اختر تابناک امامت و ولایت بر شما مبارک

  اریکا

Erica Broyer  

            از خانواده اریکاسه ها ( خلنگی ها )

برویرهای دماغه امید نیک که انواع بسیاری از آنها را در آغاز قرن بیستم میلادی می کاشتند پس از مدتی فراموش شدن دوباره مد روز شده است.

این گیاهان برای تزئین سرسراها و راهروهای شیشه دار و بطور کلی قسمتهای سرد ساختمانها مزایای فوق العاده ای در بر دارند و از جمله گیاهان گلخانه های سرد به حساب می آیند.

لذا برخی از گونه های اصلی و پاره ای از واریته های آنها که به آزالیای هندی شباهت دارد پرورش داده می شود. مثلاً گونه هایی که نسبت به سرما حساسیت بسیار دارد و در دره های رود "الوار" و گونه ای به نام ( اریکا گراسیلیس ) که تقریباً روستیک می باشد در شرق فرانسه کاشته می شود.

فصل گلدهی  این گل رویایی بسیار متفاوت است مثلاً (اریکا گراسیلیس) با گلهای زنگوله مانند خود در پائیز و (اریکا هیه مالیس) با گلهای لوله ای خود در زمستان و (اریکا ایکس ویلمری) با گلهای لوله ای دراز خود در اواخر زمستان و اوایل بهار گل می  دهند.

خاک این گلدان باید خاک مرغوب غنی و سبکی باشد برای همین منظور از خاک سیاه به همراه خاک برگ استفاده می کنند. این گیاه باید بطور دقیق مرتباً آب داد زیرا هرگز تحمل رطوبت و خشکی مفرط را پی در پی را ندارد.

گاردنیا Gardenia جنسی از تیره روناس ها یا روبیاسه Rubiacees میباشد و 7 تا 8 قسم آن درختچه هائیست که در گرمخانه نگهداری میشوند .
برگهایشان عمومأ دائمی ، متقابل و بیضی شکل کشیده و گلهایش سفید ، خوشبو که از بغل دم برگها یا انتهای شاخه بیرون میآید

اقسامی از گاردنیا که زیاد کاشته میشوند عبارتند از :
1 ـ گاردنیا یاسمنی G. jasminoides : که از آن دو جور قابل توجه بدست آورده اند به نامهای :
الف ـ گاردنیا یاسمنی فورتونه ئی G. j. Fortunei : دارای گلهای خیلی درشت .
ب ـ گاردنیا یاسمنی سیتریودورا G.J.citriodora : قد این قسم کوتاه وگلهای آن بوی لیمو ترش میدهد .

2 ـ گاردنیا رادیکان G. radicans : با بوته کُرپِه و کوتاه بقد 50 سانتیمتر که از آنهم جوری با برگهای ابلق بدست آورده اند .

اقسام گاردنیا Gardenia موقع رشد خود محتاج به هوای گرم و مرطوب با روشنائی تند و آبیاری مداوم میباشند ، بوته های آنرا باید در گلدانهائیکه مملو از خاک خلنگ مخلوط با خاک برگ است و به دقت زه کشی شده باشد بکارند . این گلدانها را بهتر است در جعبه های مملو از شن که از میان آن لوله شوفاژ گرمخانه میگذرد فرو کنند . پس از خاتمه گلها لازم است ساقه ها را تا حد ممکن کوتاه نموده و گلدان را نیز تعویض کرد . تابش آفتاب صدمه ای به گاردنیا نمی زند . تا اول پائیز می بایست به گیاه کود داده و برگها را حتی الامکان مرطوب نگه داشت . زمستانها گلدان باید در محل گرمی با حرارتی معادل 18 تا 22 درجه سانتیگراد و هوای مرطوب قرار گیرد .
گلهای گاردنیا Gardenia چنانچه چیده و در آب گذاشته شوند دوام قابل توجهی دارند .

تکثیر :
زیاد کردن گاردنیا Gardenia به روش قلمه زدن ساقه های جوان آن در اسفند ماه درخاکی که 30 درجه سانتیگراد گرما داشته باشد صورت میگیرد.

نام علمی : Magnolia
زمان هرس:تابستان
نحوه هرس: بهتر است تا جای ممکن به دلیل التیام زخمهای حاصل از هرس و کندی رشد درخت هرس نشوند ولی در صورت لزوم می توان نسبت به خذف شاخه های نابجا و یا شکسته اقدام کرد.

انواع ماگنولیا:

۱-ماگنولیای بنفش ( Magnolia Soulunyiana )

مشخصات: اسم علمی این گیاه Fuchsia species ، از خانواده onagraceae می باشد. این جنس دارای ۲۰۰ گونه مختلف از گیاهان خزان کننده، درخت و درختچه ای است. اغلب آن ها بومی آمریکای مرکزی، جنوبی ونیوزلاند می باشند. گل های این گیاه از یک اندام لوله مانند که در انتها به چهار کاسبرگ مجزا و ۴ گل برگ روی هم قرار گرفته زنگوله مانند ختم می شوند، تشکیل شده است. گل ها اغلب به رنگ قرمز ،ارغوانی و صورتی هستند. برگ های آویز تخم مرغی و یا قلبی شکل با لبه دندانه دار و به رنگ سبز روشن دارد و گلهای آن از اواخر بهار تا اواسط پاییز ظاهر می شوند، تشکیل شده است. گل ها اغلب به رنگ سبز روشن دارد و گلهای آن از اواخر بهار تا اواسط پاییز ظاهر می شوند.
مراقبت: گل آویز به نور معمولی، حرارت متوسط، آبیاری معمولی تا فراوان، رطوبت هوای ۵۰تا ۷۰ درصد و خاک قلیایی نیاز دارد.

کود: کود مورد نیاز این گیاه را می توان ۳ گرم درلیتر، هر هفته یکبار ازفروردین تا مهر ماه، مصرف نمود.

خاک: مخلوط سه قسمت خاک جنگلی، یک قسمت کود کاملا تجزیه شده و یک قسمت ماسه برای رشد گیاه گل آویز مطلوب به نظر می رسد.


ازدیاد: این گیاه را می اتوان از اواسط تا اواخر بهار و یا اوایل پاییز ه از طریق قلمه های انتهایی ساقه به طول ۸ تا ۱۰ سانتیمتر تکثیر کرد. قلمه‌ها را با یک چاقوی تیز جدا کنید و از شکستن ویا فشرده شدن ساقه شاداب و گوشتی گیاه پرهیز نمائید. برای قلمه زدن، شاخه هایی را انتخاب کنید که نشانه های گل دهی در آنها وجود ندارد و یا گلها را جدا کنید. سپس آنها را در پودر هورمون ریشه زایی فرو برده و هر یک را در گلدانی با قطر دهانه ۶ سانتیمتر ، حاوی کمپوست بذر و قلمه قرار دهید و باکیسه پلاستیکی شفاف، بپوشانید. بعد از ریشه دهی و شروع رشد جدید، هر یک را به گلدانی با قطر دهانه ۱۱ تا ۱۳ سانتیمتر، حاوی کمپوست گلدانی باپایه پیت، منتقل کنید. دمای محیط تکثیر را نیز ، ۱۵ تا ۱۸ درجه سانتیگراد نگاه دارید. این گیاه را می توان از طریق ریشه دهی در آب نیز تکثیر کرد و در زمانی که بلندی ریشه ها به ۵ سانتیمتر رسید، قلمه ها را در گلدان کاشت.

نوع دیگر گل آویز ، گل آویز کالیفرنیایی است.که به شرح آن می پردازم:

نرگس آفريقائي
Agapanthus africanus

نرگس آفريقائي گياهي است با ساقه زير زميني ( ريزوم دار ) از خانواده Liliaceae با تعداد تقريبي ده گونه كه از نظر گياه شناسي هنوز بدرستي مشخص نشده اند .
در منابع مختلف آمده است كه اصل اين گياه از مشرق زمين بوده و در سال ۱۶۳۰ از ايران توسط يك پدر روحاني به فرانسه برده شده است .
اين گياه در آغاز بخاطر كميابي و همچنين بخاطر انحصار طلبي صاحبان آن فقط در اختيار پادشاهان و برگزيدگان قوم بود
لوئي چهاردهم بخاطر بوي مطبوع نرگس آفريقائي مفتون اين گياه بود و به آن عشق بسيار ميورزيد
بوي اين گياه بطور متناوب كم و زياد ميشود .
بدين معني كه در روز كم بو بوده و از غروب آفتاب شروع به زياد شدن مي كند .
شدت بوي عطر اين گياه كمي پس از شب هنگام است و باز در اواسط شب كاهش مي يابد .
اين عطر شگفت آور هنگام اوج آن بسيار غني و سكرآور است .
حتي قدرت انتشار آن باندازه اي است كه در هواي صاف پس از يك روز گرم فقط بوي يك پايه گلدار آن تا شعاع ۳۰۰ متري احساس مي شود .
اين گياه نه تنها يكي از بهترين گياهان آپارتماني بشمار مي رود ، بلكه در هواي آزاد نيز ميتوان آنرا به آساني پرورش داد و از طرفي كشت آن بسيار ساده و بخاطر فراواني گلها قابل ملاحظه است .
Agapanthus africanus اين گياه دائمي بومي كاپ ( آفريقاي جنوبي ) است .
برگهاي آن بشكل روبان و بطول ۵۰ سانتيمتر است .
رنگ آن سبز شفاف است و قسمت زيادي از سال را باقي مي ماند ( ازخرداد تا مرداد ماه ) از ميان برگها ساقه گل دهنده اي بطول تقريبي ۷۵ سانتيمتر بيرون مي آيد كه در انتهاي آن گل آذيني بشكل چتر و حدود ۵۰ عدد گل بشكل نرگس و برنگ آبي و يا آبي مايل به بنفش قرار دارد و يكي از گلهاي آبي رنگ نادر در فصل تابستان است .
گلهاي بريده آن با ساقه هاي بلند بسيار زيبا و همچنين دانه هاي آن پس از تشكيل روي اين ساقه ها براي دكوراسيون زمستان بسيار مناسب است .

روش كاشت :
اگرچه اين گياه در اغلب خاكها بخوبي رشد مي كند ولي خاكهاي غني و قابل نفوذ به آب برتري دارد و تنها نياز آن به هواي خنك در تابستان است .
مكانهاي سايه آفتاب بسيار مناسب براي پرورش اين گياه است و در صورتيكه در گلدان كاشته شده باشد ، بايد در بهار به هواي آزاد منتقل شود . در زمينهاي سبك به آب فراوان و در تابستان و در زمستان به آب بسيار كم نياز دارد و براي استفاده از گل بُريده و يا دانه هاي آن ساقه گل دهنده را از نزديك زمين ميبرند و همچنين پس از تمام شدن گل ها ، ساقه هاي خشك و برگهاي زرد بايد چيده شوند .
از مهرماه تا اواخر اسفند ماه ساقه ها بايد با خاك برگ پوشانيده شوند . غده اين گياه ( ساقه زير زميني كه بصورت گوشتي درآمده و ريزوم ناميده ميشود ) را نبايد زياد جابجا كرد .
معهذا ميتوان غده ها را در پائيز بيرون آورد و در محلي خشك و روشن نگاهداشت .
دادن كودهاي شيميايي كامل محلول درآب براي اين گياه در فصل رويش مناسب است .

تكثير :
اين گياه را با تقسيم غده در اوائل بهار زياد مي كنند .
تكثير آن با كاشتن بذر نيز عملي است و موقع كاشت آن آغاز بهار است . ولي زياد كردن اين گياه با كاشتن بذر طولاني و در حدود ۲ الي۳ سال براي رسيدن بگل بطول مي انجامد .

نام فارسی:گل طاووسی
نام علمی:Cytisus x praecox “Allgold”
نام انگلیسی:Broom
خانواده:Leguminosae-Papilionaceae

وضعیت برگ:درختچه ای با برگهای خزان کننده و به رنگ سبز تیره و به طول 2 سانتیمتر

ارتفاع:2/1متر

قطرتاج:5/1متر

فرم تاج:بوته ای شکل

سرعت رشد:سریع الرشد

سایر گونه ها : C.albus, C.ardoinoi, C.battandieri, C. x beanii ,C.Hollandia C.multiflorus, C.nigricans, C.purpureus

مورفولوژي

اين درختچه خزان دار بومي نواحي مديترانه و اسپانيا است ساقه‌ها سبز رنگ، افراشته و كم برگ بوده و گلهاي زرد رنگ و معطر آن اواخر بهار شكوفا مي‌شوند. حداكثر بلندي آن 5/2 متر است.

نيازها

نياز به محل آفتابي و خاك معمولي با زهكشي خوب دارد خشكي خاك را تحمل مي‌كند. در آب و هوا و خاك نواحي ساحلي نيز خوب رشد مي‌كند.

كاربرد

گل آلسترومریا یکی از گلهایی است که جدیدا به دنیای پرورش گل معرفی شده است و به یکی از مهمترین گلهای شاخه بریده تبدیل شده است.

همچنین این گل به عنوان یک گیاه گلدانی و یک گیاه تزئینی برای طراحی باغها ونماها در مناطق معتدل کاربرد دارد.

برخی از ارقام این گل دارای امتیاز انحصاری است و پرورشدهندگان این گل باید قرارداد رسمی داشته باشند.تکثیر این گیاه بدون مجوز رسمی غیر قانونی است.

اجزای گل این گیاه یا به صورت ساده است یا مرکب.گل آذین این گل از نوع گرزن و شاخه های آن از پایه به هم متصل هستند.

رنگ زرد گلوگاه و وجود نقطه های تیره رنگ درقسمت پایین گلوگاه وگلبرگها از علائم خاص این گل است.

منشا:

آمریکای جنوبی(شیلی-برزیل-پرو-اکوادورو...).کشور شیلی مرکز پراکندگی این گل محسوب میشود.گونه های این گل در نواحی گرم وخشک وبیابانی-مناطق مرطوب

و ارتفاعات و عرض جغرافیایی 26 تا 40درجه جنوبی یافت میشود.

نحوه تکثیر:

سقط فیزیولوژیکی گلها زمانی که میزان نور دهی بسیار پایین است اتفاق می افتد.سوختگی برگها ناشی از آلودگی فلوراید در محیطهایی با فسفر و پرلایت بالا اتفاق می افتد.

ارکیده‌ها امروزه درتمام دنیا بخصوص اروپا، آمریکا و آسیای دور از پر فروشترین و جذابترین گیاهان برای خانه‌ها، آپارتمانها، رستورانها، هتلها و مراکز عمومی دیگر هستند. این محبوبیت به دو دلیل حاصل شده‌است. اول اینکه این گیاهان بسیار کم توقع بوده و با نگهداری اندکی به محیط خو میگیرند. و از طرف دیگر وقتی گل دهی بکنند گلهاشان تا ماهها زیبا و درخشنده باقی میماند (حدود سه تا شش ماه بسته به محیط و شرایط)

شکل عجیب و جدید شکوفه‌های این گیاه توجه همه را جلب میکند و باعث میشود اسامی متختلفی به آن داده شود. ارکیدها از خانواده Orchidaceae یا ثعلب‌ها هستند و گونه‌های وحشی آن در ایران (شمال ایران و احتمالا جاهای گرمتر دیگر) وجود دارند. نوعی ثعلب در کوههای باغرو (ادامه سلسله کوههای البرز به سمت آستارا و اردبیل) وجود دارد که نوعی اسانس بستنی از آن استخراج میشود و برخی گونه‌ها نیز مصارف دارویی دارند.

گونه‌های تجاری مورد نظر امروز از دو گروه عمده فالانوپسیس phalaenopsis (این نوع ارکیده به ارکیده‌ی پروانه‌ای یا ارکیده شاپرکی نیز معروف است. Moth orchid) و سیمبیدیوم cymbidium هستند. فصل گلدهی و زمان گلدهی ارکیدها متفاوت است معمولا از دسامبر (دی ماه) شروع میشود و چند ماه گل دارند. پس از گلدهی مدتی استراحت و بازسازی نیاز هست تا دوباره به گل بنشیند. معمولا فالانوپسیسها حداقل یکبار و گاهی تا سه بار در سال میتوانند گل بدهند.
اندازه گلهای فالانوپسیس از قطر ۵ سانتی‌متر تا ۱۲ سانتی‌متر متغیر است. رنگ گلها بسیار متنوع است .

نیاز نوری:

ارکیده های فالانوپسیس گیاهانی سایه دوست حساب میشوند. (محل گلدان نباید خیلی تاریک و نه خیلی در معرض تشعشع آفتاب باشد. به طور تقریبی ۱۰۰۰ تا ۱۵۰۰ fc [شمع] نور مورد نیاز این گیاه است). که میتوان چنین مقایسه کرد که یک روز ابری بهاری حدود ۱۵۰۰ تا ۲۰۰۰ شمع نور دارد و در مقابل یک روز تابستانی آفتابی حدود ۱۰۰۰۰ شمع نور خواهد داشت).

دما:

ارکیده ها گیاهانی گرمسیر بوده و بومی شرایط گرم و مرطوب محسوب میشوند و به همین دلیل میتوان آنها را در دمای آپارتمانها نگهداری کرد.دمای مطلوب این گیاه بین ۱۲ تا ۲۸ درجه سانتیگراد (۵۵ تا ۸۵ درجه فارنهایت) است وبنابراین نباید گیاه را در نزدیکی لوازم گرمایشی قرار داد). در گلخانه‌های حرفه‌ای برای رشد ایده‌آل، دمای شبانه را حدود ۶۰ درجه فارنهایت (۱۵٫۵ درجه سانتیگراد) و دمای روزانه را بین ۷۵ تا ۸۰ درجه فارنهایت (۲۳ تا ۲۶ درجه سانتیگراد) نگهداری میکنند.
دمای خنک پاییزه موجب تحریک گل‌آغازی و بیشتر شدن طول ساقه گلدهنده میشود. ولی ادامه دمای سرد موجب سقط غنچه‌ها میشود. دماهای بالای ۳۰ درجه سانتیگراد رشد گیاه را کند میکند.

آبیاری:

ارکیده ها دوست ندارند تا مرز خشکیدگی و پژمردگی (Wilting) بی‌آب بمانند. گلدانها قبل از خشک شدن باید آبیاری شوند و صبر شود تا دوباره تقریبا نزدیک به خشک شدن برسد تا مجددا آبیاری انجام شود. فاصله آبیاری بسته به مواد تشکیل دهنده خاک گلدان دارد (که اغلب از مواد سبک و جاذب آب استفاده میشود.) بنابراین حدود یکبار در هفته تا یکبار در ده روز فاصله پیشنهادی ما خواهد بود. در زمستانها که لوازم گرمایشی روشن میشوند رطوبت هوا کم میشود و نیاز به آبیاری بیشتر خواهد بود. همچنین توجه کنید که غنچه‌ها و شکوفه‌ها را نباید آب بزنید که عمر گلها را کم میکند)

همچنین نیاز رطوبتی این گیاهان باید به نحو دیگری تامین شود. معمولا در خاک این گیاه از دانه‌های سنگهای سبک معدنی مانند لیکا و پرلیتهای درشت یا پوکه‌های معدنی درشت استفاده میشود تا ریشه گیاه با چسبیدن به این مواد معدنی رطوبت هوا را از آنها بگیرد.

کود دهی:

کودهایی که به مرور تجزیه و آزاد شوند یا کودی با ترکیب ۱۴-۱۴-۱۴ درصد متشکل از NPK (همراه با سایر عناصر کم‌مصرف مورد نیاز) به صورت ماهانه با دوز یک در هزار یا نیم در هزار برای رشد گیاه مفید خواهد بود.
در گلخانه‌های حرفه‌ای در زمان گلدهی از میزان فسفر را افزایش میدهند مثلا از کود ۲۰-۳۰-۱۰ استفاده میکنند. همچنین در طول ماههای زمستان کودیاری را کم میکنند.
از طرف دیگر پیشنهاد میشود در زمانی که گیاه شکوفه دارد کودیاری انجام نشود.

گلدهی:

مدت زمان نگهداری ساقه گلدهنده در ارکید ه فالانوپسیس بسیار زیاد و باور نکردنی است. یعنی زمانی حدود ۳ تا ۶ ماه یک ساقه گل دهنده به شکوفایی ادامه میدهد. حتی شاخه بریده این گل هم یک ماه در آب دوام می‌آورد.
بعد از تمام شدن غنچه‌ها ساقه گلدهنده را بررسی کنید. روی ساقه زبانکهای سبز یا قهوه‌ای وجود دارد که از ساقه‌های گلدهنده جانبی حفاظت میکند. در صورت وجود چنین زبانکهایی ساقه گل دهنده را قطع نکنید. و اجازه بدهید که ساقه‌های جانبی نیز رشد کنند. و شکوفا بشوند.
اگر ساقه جانبی وجود نداشت قطع کردن ساقه گل دهنده اصلی موجب تسریع در گلدهی مجدد خواهد شد.

تعویض گلدان:

معمولا بعد از پایان گلدهی باید خاک گلدان را عوض کرد. با استفاده از ترکیبی از مواد سبک و جاذب رطوبت (مانند پرلیت درشت. لیکا. ورمیکولیت. پوکه معدنی درشت خرد نشده) همراه با بقایای پوسیده چوب یا پیت ماس یا کوکوپیت بعلاوه مقدار ذغال چوب و مقدار کمی شن و البته خزه‌.
در نظر داشته باشید که در کشت هایدروپونیک از اسفنج‌ به تنهایی و یا پرلیت درشت به تنهایی و یا بسترهای جدید دیگر نیز استفاده میشود.

همچنین در نظر داشته باشید که ریشه‌های بیرون گلدان علامت خوبی برای سلامتی گیاه هستند و این ریشه‌ها برای جذب رطوبت هوا از گلدان خارج میشوند.
اغلب پرورش دهندگان از گلدانهای پلاستیک شفاف (که داخل گلدان دیده میشود) استفاده میکنند. و به نظر میرسد نور بر عکس دیگر گیاهان برای ریشه ارکید فالانوپسیس مفید است. 

   لیلیوم یا سوسن با نام علمی Lilium longiflorum از خانواده لیلیاسه Liliaceae است.
گلهای زیبای این گیاه  پیازی وقتی طول ساقه به ۶۰ تا ۸۰ سانتی‌متر رسیدند ظاهر میشوند.

ليليوم يكي از گياهان وحشي و بومي است كه فقط در دو نقطه از دنيا يافت مي‌شود، يكي در منطقه جيرنده در شمال ايران و ديگري در كشور اكراين. اين گياه رنگ سفيد، گل‌هاي متنوع آويزان و منظره يك چلچراغ را دارد. از طرف سازمان محيط زيست اين گياه به حالت قرنطينه و محصول درآمده است و كارهاي تحقيقاتي بر روي آن در حال انجام است.

گلهاي سوسن ديگري در ايران وجود دارد كه بر روي آن‌ها عمليات به‌نژادي صورت گرفته است و به فرم‌هاي امروزي ليليوم­ها در آمده­اند.

گونه‌هایی از این گیاه در اصل بومی ایران بوده وسوسن چلچراغ واریته‌ی معروفی است.

نوعی از آن که گلهای سفید معطر تولید میکند و در شهرهای آذربایجان به گل «مریم» معروف است (با نام رسمی لیلیوم رشتی یا لیلیوم ایرانی) از واریته‌های قدیمی لیلیوم‌هاست که هنوز کشت و برداشت میشود.

كشت و كار ليليوم

ليليوم يا سوسن معمولي داراي يك پياز فلسي است يا به عبارت ديگر ليليوم پياز درشتي است كه فلس­هاي جدا از هم دارد. بوسيله همين فلس­هاي جدا از هم تكثير مي­شود. روش تكثير بدين صورت است كه بعد از كشت پيازهاي درشت گياه در يك خاك كاملاً استريل و ضدعفوني شده و مناسب از لحاظ دارا بودن مواد غذايي، ابتدا برگ­هاي كوچك و اوليه ظاهر و سپس علائم ساقه گل دهنده ديده مي­شوند.

                                                      (پیاز لیلیوم)

برداشت پياز­هاي ليليوم موقعي است كه رشد رويشي تمام شده و گياه گل داده باشد، زيرا به عنوان يك كات­فلاور از گل بريده آن استفاده مي­كنيم. به عبارت ديگر بهترين زمان برداشت پيازهاي ليليوم اوايل پاييز يعني زماني كه هوا هنوز خيلي سرد نيست، مي‌باشد. در ارقام حساس به سرما زمان برداشت پياز­ها خيلي اهميت دارد اما بطور كلي بايد گفت كه پياز­ گياه بايد در فصل پاييز برداشت شود زيرا در اين فصل است كه پيازها به اندازه كافي مواد غذايي را در خود ذخيره كرده‌اند.

پياز ليليوم نسبتاً درشت است اما اندازه‌هاي مختلفي از آن در كشت و كار استفاده مي­شوند. پيازها با اندازه­هاي 15تا 18سانتيمتري قابل كشت هستند. اما براي اينكه محصول مناسب و گل‌دهي بهتري داشته باشد، پيازهايي به قطر حدود 20 تا 25 سانتيمتر براي كشت توصيه مي­شوند.

روشهای مختلفی برای زودرس کردن این گلها وجود دارد و اگر روشهای زودرسی اعمال شوند این گیاه در نوروز به گل خواهد نشست و در غیراینصورت در اردیبهشت یا خرداد گلهای آن به شکل طبیعی شکوفا خواهند شد.
لیلیوم از طریق جداکردن فلسهای پیازی و تقسیم پاجوشهایی که خود گیاه تولید میکند یا کاشت بذر تکثیر میشود. فصل برداشتن پیاز لیلیوم از زمین پاییز است و پیازها را برای فروش یا تقسیم بوته خارج میکنند. به حالت طبیعی برای کاشت در باغچه باید قبل از رسیدن سرمای زمستانه کاشته شود.
برای زودرس کردن پیازها، آنها را در پاییز در گلدان میکارند و در سرمای بیرون قرار میدهند. وقتی پیازها نیاز سرمایی کافی را دریافت کردند (برای مثال دی ماه) آنها را به گلخانه گرم منتقل میکنند تا در نوروز گل بدهند.

در كشت و كار ليليوم چند مشكل اساسي وجود دارد كه به برخي از آن‌ها اشاره مي­كنيم.

مشكلات كشت و كار ليليوم

- سبز شدن پيازچه‌ها پيش از موعد؛ پيازهاي ليليوم در ارقام زودرس پيازچه‌هايي توليد مي‌كنند كه هنوز سر از خاك در نياورده جوانه مي‌زنند. در اين حالت ساقه سبز شده را نبايد شكست بلكه پيازچه را جدا كنيد و در خاكي كه حالت ركود دارد، نگهداري كنيد تا در فصل مناسب كشت و كار شود.

- بيماري لكه قهوه­اي برگ­هاي ليليوم؛ هر دليلي كه باعث توقف رشد ريشه­هاي ليليوم بشود معمولاً لكه­هاي قهوه­اي را در برگ بوجود مي‌آورد. يكي از عوامل توقف رشد ريشه، افزودن مواد غذايي بيش از حد نياز، آبياري نامنظم و بي­ موقع و خاك نامناسب با بافت سنگين است. لذا براي جلوگيري از بيماري لكه­ قهوه­اي بايد به اين عوامل بيشتر دقت شود.

- كمي تعداد گل­ها و كوچكي اندازه گل‌ها؛ ممكن است بدليل انتخاب پيازهاي كوچك و نادرست گل‌هاي ريز و كوچك توليد شوند. بنابراين پيازهاي درشت كه مواد غذايي به اندازه كافي در خود ذخيره كرده باشند بشرط اينكه از درجه حرارت مناسبي در انبار برخوردار باشند بخوبي گل مي­دهند.

زودرسي گل‌هاي ليليوم؛ آخرين نكته در مورد ليليوم موضوع پيش‌رس كردن گل‌هاي آن است كه بسته به تقاضاي بازار اين كار را انجام مي­دهند. نكته­اي كه در پيش رس كردن گل‌هاي ليليوم اهميت دارد اختلاف درجه حرارت شب و روز است. بهترين دما در روز براي ليليوم حرارت 20 درجه و در شب 15درجه سانتي‌گراد است. اگر پيازها را به مدت 6 هفته در درجه حرارت پايين در انبار نگهداري كنند مي‌توان به عنوان پيش‌رس كردن، آن‌ها را به  گلخانه انتقال داد.

 رُزها يا گل سُرخ ها يكي از مهمترين دسته گياهان ميباشد كه انواع شناخته شده آن به بيش از ۲۰۰۰۰ گونه و واريته مختلف تخمين زده ميشود .

رُز، يا گل سُرخ ، جنسي ازخانواده گل سُرخ ها يا(Rosacea) رُزاسِه ميباشد كه بوته هايش پاكوتاه و پا بلند و رونده با ساقه هاي چوبي است و در بعضي گونه ها برگهايش غير دائمي و در برخي دائمي ميباشد .

در اقسام اصلي و اوليه بوته ها صورت بدوي خود را داشته ، بصورت كُرپه و پُر تيغ و خار ميباشد ، ولي پس از گشنگيري و بدست آوردن اقسام و جورهاي تازه كه بيشتر بوسيله پيوند روي پايه هاي اقسام وحشي درست شده ، صورت آن دگرگون شده و تا اندازه اي به ميل پرورش دهندگان تغيير صورت داده به اشكال مختلف : كُرپه ، چتري ، مجنون ( آويزان ) و بقول فرانسويان ( گل رُز گريان ) و غيره درآمده است .

اشكالي كه بيشتر مورد توجه و در باغات بوته هاي گل سُرخ را (بسته به وضعيت محل كاشت ) به آن صورت در مي آورند ۵ شكل بشرح زير ميباشد :

۱ – گل سُرخ پاكوتاه : بوته هائيست كه پيوند آنرا روي ريشه يا ساقه نزديك بخاك زده و ميگذارند از پيوند چند شاخه بيرون آيد و در اثر هَرَس همه ساله آنرا كوتاه نگهميدارند ، بطوري كه بسته به جنس آن بلندي بوته ها از ۲۰ سانتيمتر تا يك متر بلند تر نمي شود .

۲ – گل سرخ كُرپه : كه پس از پيوند نزديك خاك در اثر هَرَس نوك شاخه ها مي گذارند شاخه هاي فرعي آن زياد شود تا بوته بصورت كُرپه درآيد .

۳ – گل سرخ با ساقه بلند يا نيمه بلند : عبارت از بوته هائيست كه پيوند را روي يك ساقه صاف و لخت تسترن كوهي به بلندي يك متر تا يك متر و نيم مي زنند . پس از نمو پيوند ، ساقه نسترن بتدريج قوي شده رنگ قهوه اي بخود گرفته راست مي ايستد . باغبان ميتواند شاخه هايي كه از پيوند ميرويد را به ميل خود بهر شكل بخواهد درآورد .

۴ – گل سرخ رونده پيچنده : اين دسته از اقسام مخصوصي هستند كه شاخه هاي آنها بلند شده و بالا ميرود كه آنها را بوسيله پايه يا داربستهاي فلزي مخصوصي نگهداري كرده آرايش ميدهند .

۵ – گل سرخ مجنون : كه از پيوند اقسام رونده روي پايه بلند نسترن كوهي بدست مي آيد .

باين طريق كه هريك از اقسام نامبرده را اگر روي ساقه اي به بلندي ۱/۵ تا ۲ متر از نسترن كوهي پيوند كنند پس از گرفتن شاخه هاي آن رو به زمين سرازير شده و بوته گل مجنون ( گل رز گريان ) بدست ميآيد .



اقسام مختلف و جورهاي حاصله از گل سرخ :



بطوري كه گفته شد از گل سرخ گونه ها و واريته هاي ( اقسام و جورها ) زيادي تا كنون شناخته شده ، ولي آنچه از بهترين گونه ها و واريته ها كه در باغات كشورهاي اروپايي مانند : فرانسه كاشته شده نگهداري ميشود تقريبا در حدود ۱۰۰۰ تا ۱۵۰۰ گونه و واريته است .

براي آنكه در تزئيد جورهاي گل سرخ بتوانند نژاد هر واريته را معلوم نموده و بدانند هر واريته كه تازه بدست مي آورند از جفتگيري كدام يك از واريته ها بوجود آمده ، عده بيشماري از گياه شناسان و كارشناسان مخصوص اين گل ، آنها را دسته بندي كرده اند كه مهمترين از همه آنها دسته بندي زير است كه مورد توجه بيشتري ميباشد :



۱ – گل سرخ فرانسه ( رُز دو فرانس Rosier de france)

۲ – نسترن (اكلانتيِرEglantier)

 ۳– گل چاي ( رُزيِه آدور دوته Rosier aodeur de the)

۴ – گل سرخ ايران ( رُزيِه دو پِرسRosier de Perse)

۵ – گل سرخ با گلهاي متعدد( رُزيِه مولتي فلور پُلي آنتاRosier Multiflore Polyanta)

۶ – گل سرخ مينياتور( رُزيِه مينياتورRosier Miniature )

۷ – گل سرخ بَنگال ( رزيِه بنگالRosier Bengale )

رز شارل دوگل



گل رُز دو رگِه شارل دوگل(Charle de Gaulle )



اين دسته بندي از نظر نژادي گل سرخ بوده ولي نسبت به وقت گل دادن و بلندي و كوتاهي بوته يا پيچندگي آنها در تجارت دسته بندي ديگري كرده اند كه چون بيشتر مورد احتياج و توجه افرادي است كه بكاشتن و پرورش اين گل علاقه دارند ، اين دسته بندي در اينجا شرح داده ميشود .



۱ – گل سرخ هاي پاكوتاه گل درشت .

۲ – گل سرخ هاي پاكوتاه با گل كوچك .

۳ – گل سرخ هاي بوته كُرپه( رُزيِه بوئيسونRosier Buissons)

۴ – گل سرخ هاي رونده .



۱ – گل سرخ هاي پاكوتاه با گل درشت :



الف – دسته هميشه گلها ( رِمونتانت Remontants ) : شامل ۸ جور



( منظور از هميشه گلها آندسته از گل سرخهائي است كه بهار و تابستان تا اواسط پائيز متناوبآ گل مي دهند ).



ب – دسته دورگه هاي هميشه گل : شامل دو سري و رويهمرفته ۲۲ جور مختلف مانند گل سرخ " مادام البرت باربيه " با گل زيباي درشت و خوش تركيب كاملا پُرپَر ، برنگ زرد شُتُري كه مغز آن زرد آلوئي و در سالهاي نزديك به ۱۹۴۷ بدست آمده است .

ج – دسته معروف به گل چاي : شامل ۱۲ جور .

د – دسته دورَگِهِ چاي : داراي ده سِري مختلف شامل ۲۱۸ جور مانند " گل چاي " ( بتي اوپريشارد Betty uprichard ) گل درشت نيمه پُرپَر با گلبرگهاي پهن برنگ صورتي گوشتي كه ميانه آن شنجرفي و پشت گلبرگها شنجرفي مايل به نارنجي خيلي خوشبو كه در ۱۹۲۲ بدست آمده است .

ديگري گل چاي( مارگارت مك گريدي Margaret Mac Gredy):

گل زيباي پُرپَردرشت برنگ لاكي كه آخر شنجرفي ميشود باعطر مطبوع كه در ۱۹۳۷ بدست آمده .

ديگر گل چاي ( كُنتِس دو كاستيلژاKontesse de Castillja ) : با گل درشت نيمه پُرپَر به رنگ زرد طلائي ، پشت برنزي كه در سال ۱۹۲۶ بدست آمده است .



۲ – گل سُرخ هاي پاكوتاه با گل كوچك :



الف – گل سرخ بنگال و دورَگِه هاي آن شامل ۸ جور .

ب – گل سُرخ پوليانتا(Polyantha) و دورَگِه هاي آن شامل ۵۶ جور .

ج – گل سُرخ مينياتور شامل ۷ جور



براندي.



گل رُز براندي هيبريد (BRANDY )



۳ – گل سُرخ هاي كُرپِه ( بوئيسونBuisson) :شامل ۳۱ جور .

۴ – گل سُرخ هاي رونده : داراي ۲ سري و شامل ۹۲ جور .

*

زمين و خاك مساعد براي پرورش گل سُرخ :



براي آنكه بتوان يك باغ گل سُرخ احداث كرد يا آنكه بوته هايي را كه در باغچه يا حاشيه خا ميكارند بطور كامل نمو كرده و از همه جهت جالب توجه باشد ، بايد ديد گل سُرخ در چه نوع خاك بهتر از ساير گلها تغذيه كرده و ميتواند در آنجا تا حد طبيعي رُشد و پرورش يلقفته زيبايي طبيعي خود را نمايان سازد . بهترين زمين براي كاشتن گل سُرخ ها زميني است كه داراي خاك رُسي و شني تازه باشد .

اين قسم خاك كمي سنگين است و وقتي آنرا آب مي دهند خاك به ابزار كار ميچسبد ولي بزودي رطوبت اضافي را از خود رد كرده و در آن به آساني و خوبي ميتوان كار كرد . در چنين خاكي ريشه هاي گل سُرخ به اطراف منتشر شده وسائل تغذيه كافي براي بوته را فراهم ساخته و گلريزان فراواني مي كند . برعكس زمين هاي آهكي كه خاكش مقادير زيادي مواد آهكي مانند كاربنات دو سود داشته باشد براي كاشتن گل سرخ بهيچ وجه مناسب نيست . مقدار آهكي كه در خاك براي بوته هاي گل سرخ لازم است به نسبت مواد موجود در خاك و همينطور به نسبت نژادهاي مختلف گل بايد تفاوت داشته باشد .

چنانچه در زمين هاي رُسي و شني مقدار آهك نبايد از ۱۰ تا ۱۵ درصد و در زمين هاي شني از ۵ درصد تجاوز كند .

زمينهاي شني كه در خاكش رُس يافت نمي شود ، براي پرورش گل سرخ مناسب نيست . مگر آنكه آنرا بحد كافي با مواد پوسيده نباتي و حيواني مخلوط كنند تا هميشه خاك را تازه نگهدارد .

نكته قابل توجه آنست كه نبايد تصور شود چون خاك رُسي و شني براي تربيت گل مساعد است ميتوان بوته هاي گل سرخ را در خاك هاي رُسي نيز كاشت . بنابراين بايد دانست كه كاشتن گل سرخ در زمينهاي رُسي يا شني خالص يا آنها كه بيش از ۱۵ درصد مواد آهكي دارند زحمت بيهوده است و بوته هاي گل در چنين زمينها ، هميشه زرد و رنجور و برگهايشان زودتر از موقع ريخته در مدت كوتاهي خشكيده و از بين ميرود . مگر آنكه خاك آنها را قبلا اصلاح كرده بعد مبادرت به كاشتن گل نمايند .اكنون كه خاك مناسب براي كاشتن گل سرخ را شناختيم بايد دانست چگونه چنين زميني را بايد آماده براي گل كاري كرده ، با چه نوع مواد غذائي آنرا تقويت نمود ، تا گلهاي حاصله در آن تمام زيبايي و ظرافت خود را حفظ كرده نمايان سازد .

زمين را بايد قبلا بعمق ۶۰ تا ۸۰ سانتيمتر كاملا برگرداند و سنگهاي درشت و مواد زائد را از آن بيرون كشيده بعد براي هر صد متر مربع ۳۰۰ تا ۴۰۰ كيلوگرم كود تجزيه شده و ساخته را خوب با خاك مخلوط سازند . بهتر است اين كار در آبان ماه و چند هفته قبل از موقع كاشتن بوته ها صورت گيرد .اگر زميني را كه در اختيار دارند از زمين هاي سبك ( مانند زمين هاي شني خالص يا هر نوع خاكي كه شن آن زيادتر از ساير تركيباتش باشد ) بايد با آن ، كود سنگين كه بتواند خاك را قابل نگهداري رطوبت كند مخلوط كنند .

بهترين كود براي چنين زمين كود گاوي ساخته شده است .

زيرا كود گاوي بزمين هاي سبك قابليت حفظ و نگهداري رطوبت را داده و از نظر مواد مغذي و پوسيده آنرا غني ميسازد .

اگر زمين از نوع رثسي و شني است يعني مواد رُسي آن برتري دارد بايد براي اصلاح آن از كودهاي سبك تازه كه بتواند سنگيني خاك را اصلاح كند و آنرا قابل جذب آب نمايد ( مانند پِهِن اسب تجزيه شده و پوسيده يا كود گوسفندي نرم ) بحد كافي و زياد مدتها قبل از رسيدن موقع كاشت مخلوط كنند . بهتر است اين كار اوائل پائيز انجام گرفته و تا موقع كاشتن چند دفعه زمين را برگردانده تا خاك داراي خلل و فرج لازم براي نفوذ و جذب اب بشود . براي تكميل كودهاي سبك كه با خاكهاي رُسي و شني مخلوط ميكنند بايد از كودهاي شيميايي مخصوصآ آن دسته كه مواد پطاسي آن بيشتر است استفاده نمود . پس از آنكه بوته هاي گل را در باغ يا نقاطي كه براي اين كار تخصيص داده شده كاشتند نسبت به جنس زمين بايد آنها را هر سال (اگر خاك سبك است ) يا هردو سال يك مرتبه ( اگر خاك سنگين است ) كود بدهند و ميزان كود مورد لزوم همان ۳۰۰ كيلو گرم براي هر صد متر مربع است كه اواخر پائيز روي زمين پهن كرده بكمك شن كش و چنگال يا بيل آنرا زير خاك كنند .

مواظبت هاي ديگري كه بوته هاي گل سرخ لازم دارد بطور خلاصه عبارت است از :

الف – حذف پاجوشهائي كه از پايه بوته ها يعني از نسترنهاي كوهي بيرون ميآيد كه بايد جدآ مراقبت شود زيرا اگر پاچوشها را نبرند ، مواد مغذي را كه بايد به بوته برسد جذب و مصرف كرده بوته را ضعيف كرده يا ميخشكاند.

ب – آبياري مرتب و منظم بوته ها به تناسب فصل مخصوصآ در زمين هاي سبك و ايم گرم تابستان .

ج – چيدن ته گلها پس از ريختن گلبرگها كه بايد از نيم سانتيمتر بالاي آخرين برگ شاخه كه منتهي به گل شده قطع نمود .

د – مراقبت و جلوگيري از ابتلاء بوته ها به انواع امراض قارچي يا ميكربي و حيواني بشرحي كه در آفات گياهي گفته شده .

ه – هَرَس بوته ها كه بايد اواخر زمستان انجام شود تا در نتيجه شاخه هاي نازك و ضعيف حذف شده و شاخه هاي قوي و گلدار جانشين آنها گردد . براي آنكه بتوان بطور محسوس قوت و قدرت بوته هاي گل سرخ را زياد كرد ، بايد از كودهاي شيميايي بعنوان كود تكميلي استفاده نمود . ولي مصرف اين كودها بايد با اطلاع كامل از وضعيت خاك و زمين كه بوسيله تجزيه شيميايي روشن مي شود انجام شود .

زيرا قبل از استعمال كود شيميايي بايد دانست در خاك باغچه يا باغ گل سرخ از هريك از مواد آلي اصلي كه براي رُشد و پرورش و گلريزان گياه لازم است ( ازت – اسيد فسفوريك – پطاس – آهك ) چه ميزان بوسيله بوته ها در ضمن سال مصرف شده و اكنون بايد جاي آنها پُر شود .يك زمين متوسط بايد درهرهزارگرم خاكش يك گرم ازت – ۲۰% اسيد فسفوريك۳۰ % پطاس و يك گرم آهك داشته باشد .

بنابراين براي جبران كسري هاي ساليانه بايد از عوامل حاصلخيز كننده استفاده شود و بطور متوسط براي هر متر مربع زمين ميتوان ۶۰ گرم ازت ( نيترات دو سود ) در نظر گرفته شود و اگر زمين از حيث مواد آهكي نيز فقير باشد كافي است كه در هر ۴ سال يكمرتبه براي هر متر مربع ۳۰۰ گرم آهك به زمين داد . ولي بايد متوجه بود كه بدون وجود مقدار لازم كود حيواني در خاك به تنهايي نمي توان از استعمال و مصرف كودهاي شيميايي نتيجه قطعي و موثر بدست آورد .

كود حيواني گذشته از آنكه مواد لازم مانند : ازت و پطاس را در خاك فرهم ميسازد، وضعيت آنرا از نظر ساختمان فيزيكي نيز اصلاح مينمايد . زيرا بوسيله كود حيواني است كه اگر خاك سنگين يا خيلي سبك باشد ميتواند آنرا تغيير داده و براي پرورش گياه مساعد سازد .



طرق مختلف زياد كردن گل سُرخ :



براي زيادكردن اقسام بوته هاي گل سرخ راههاي متعددي وجود دارد كه هريك از آنها به نسبت خواصي را كه دارد ميتواند مورد استفاده علاقمندان واقع گردد :



۱ – كاشتن دانه هاي گل سُرخ :

دو موقع از كاشتن دانه هاي گل سُرخ براي زياد كردن آن ميتوان استفاده كرد . يكي براي بدست آوردن جورهاي تازه و ديگري كاشتن دانه هاي نسترن براي تهيه پايه هاي جوان و سالم قابل پيوند .



الف – براي بدست آوردن جورهاي تازه اي از گل سُرخ :

بايد ميوه هائي را كه به اين منظور روي بوته ها باقي گذارده اند (اين ميوه ها حاصل گلهائيست كه با قسم يا جور ديگري كشنگيري شده يا بواسطه و جود اقسام و جورهاي متنوع زياد دراطراف آن فكر مي كنند بطور طبيعي عمل كشنگيري روي آنها انجام شده ) اواسط پائيز موقعي كه كاملا رسيده باشد ، قبل از شروع سرما و يخبندان بچينند ، نشانه رسيدن ميوه گل سرخ موقعي است كه ميوه ها رنگ انداخته و نارنجي رنگ مي شوند .

ولي بايد دانست در بعضي از اقسام گل سرخ مخصوصا دورگه هاي چاي ميوه ها بزحمت رنگ مي اندازند و بطور كلي موقع رسيدن ميوه ها بسته به نژاد – منطقه و محل كاشت فرق مي كند .

ميوه هاي رسيده را بايد همان موقع چيدن ، اواسط مهر يا آبان بكارند ( زيرا تخم ميوه هاي اين گل پس از چيدن خيلي زود قوه ناميه خود را از دست مي دهد ) اگر تخمها كاملا نرسيده و هواي آن منطقه سرد شده ، براي آنكه قوه ناميه آن كامل شود ، تخمها را لاي خاك اره يا ماسه نرم كمي مرطوب طبقه طبقه مي چينند تا وقتي كه برسد .

معمولا اوائل آذرماه ميتوان اين دانه ها را بيرون كاشت ، موقع كاشتن ميوه ها را با چاقوي پيوند زني چهار قسمت كرده دانه ها را خارج ميسازند و براي آنكه بدانند دانه هائي كه ميكارند از چه قسمي است تا پس از سبز شدن و گل كردن معلوم شود بين آنها جورهاي جديدي بوجود آمده ، بايد دانه هاي هر قسم را در خزانه مخصوصي جداگانه كاشته و بوسيله برچسبي جور يا قسم آنرا مشخص كنند .

خزانه اي كه در آن دانه ها را ميكارند ، اگر در گلخانه باشد مناسب تر است . در غير اين صورت بايد از تغارهاي مخصوص بذركاري استفاده كرد .خزانه يا تغار را با خاكي كه تجزيه شده قبلا تهيه كرده اند پُر كرده روي آنرا صاف نموده ، دانه ها را به رديف مرتب روي خاك مي چينند، بعضي ها براي اينكه خاك خزانه تقويت شده و كمك موثري به سبز شدن تخمها كند ، با خاك هر خزانه ۱۰۰ تا ۱۵۰ گرم گوگرد و مقداري سولفات دوفر سفيد و كمي از كودهاي شيميايي داخل مي كنند .

آماتورها براي احتياط و پيش گيري از بروز آفات حيواني و قارچي ، خاك خزانه را دو ماه قبل از موقع كاشتن با محلول( فورمول Formol ) ضد عفوني كرده يا همان موقع كاشتن باتزريق سولفور دو كاربون اين كار را انجام مي دهند تا پس از آنكه بوته ها سبز شدند دچار آفات مذكور نشوند . پس از آنكه دانه ها را روي خاك مرتب چيدند ، آهسته با كف دست آنها را فشاربايد داد تا دانه خوب به خاك بچسبد و روي آنرا با قشري بضخامت ۱ تا ۱/۵ سانتيمتر شن پوشانده ، خزانه را آبياري مي كنند .تخمها بسته به اقسام مختلف آن از ۳۰ الي ۹۰ روز بعد از كاشتن سبز ميشوند . پس از سبز شدن بايد آب دادن را كمتر كنند تا ريشه بوته ها كه خيلي ظريف است نپوسد ، تا موقعي كه هوا سرد و يخبندان است ، اين بوته ها را بايد در گلخانه يا در زير شاسي نگهداري كرد . پس از مساعد شدن هوا آنها را بيرون آورده در خزانه ديگر با فواصل بيشتري نشاء كرده يا آنكه جداگانه ميكارند .

بوته هاي نو را بايد هر هفته يا ۱۵ روز يك مرتبه بازديد كرد تا اگر آثاري از " شته سبز " يا " پارازيت " هاي ديگر روي آنها مشاهده شود بوسيله محلول سولفات دو نيكوتين و يا سموم ديگر با آنها مبارزه كنند تا از ضعيف شدن بوته ها جلوگيري شده زودتر رشد نمايند .

پس از اينكه بوته ها قوي شدند سال دوم آنها را يا در كَرت مخصوصي با فاصله ۵۰ سانتيمتر كاشته يا در گلدانهاي بزرگتري ميگذارند تا شروع بگل دادن كند .



ب – كاشتن دانه هاي نسترن براي پايه :

از اواسط شهريورماه كه ميوه هاي نسترن قرمز ميشود بايد آنها را چيده بعد همه آنها را در لاوك چوبي ياتغاري ريخته آهسته با دسته هاون چوبي يا گوشت كوب له كنند تا دانه ها از گوشت ميوه جدا شود .

سپس آنها را چند دفعه با آب فراوان شسته دانه هاي ريز و پوك را كه روي آب ميايستد جدا كنند تا دانه سالم و درشت و پاك بدست آيد.

چون موقع كاشتن اين دانه ها ، بسته به وضعيت منطقه يكي از ماههاي مهر، آبان و آذر يا اواخر اسفند ميباشد ، براي آنكه قواي ناميه خود را از دست ندهند بايد فورا دانه ها را خوب خشك كرده لاي طبقات شن يا نرمه زغال چوب بچينند .

موقع مناسب دانه ها را در كرت هاي وسيعي كه خاك كرتها را بايد قبلا حاضر كرده و به اندازه كافي عميق باشد ، به رديف بفواصل ۲۰ سانتيمتر و عمق يك سانتيمتر ميكارند .

اگر دانه ها را پائيز كاشته اند براي جلوگيري از نفوذ سرما و يخ زدن ، بهتر است روي كرتها را با قشري از پهن اسب پوشاند .

دانه ها بهار سبز ميشوند و پائيز بعد آنها را بيرون آورده در كرتهاي ديگري بفواصل ۳۰ سانتيمتر ميكارند . تا قبل از رشد كامل بوته ها كه قابل پيوند كردن بشوند بايد مواظبت كرد امراضو آفاتي از قبيل " زنگ – آردك ( سفيدك) – شته سبزو قرمز " و غيره به آنها سرايت نكند.

براي پيشگيري بهتراست چندمرتبه بوته ها را با محلول "سولفورون" ( گوگرد محلول در آب ) يا محلول يك درهزار "پرمنگنات دو پطاس " يا محلول " بوردله "( كات كبود و آب صابون ) سمپاشي كنند . اين بوته ها را سال دوم يا سوم باشكالي كه ميل دارند ميتوان پيوند كرد .



۲ – قلمه زدن :

براي آنكه بتوان در مدت كوتاهتري بوته هاي سالم و قوي براي پايه بدست آوزد يا در نبودن پايه براي پيوند يكي از اقسام گل سرخ را زياد كرد ، قلمه زدن را انتخاب كرده اند .

قلمه بعضي از نژادها و اقسام گل سرخ با كمال سهولت نتيجه مي دهد و در مدت كوتاهي ريشه ميدهد و با اين وسيله ميتوان تعدادي از يك قسم يا جور بدست آورد .

بين جنسها و اقسام مختلف گل سرخ آنها كه براي قلمه زدن مناسبند بشرح زيرمي باشند:



۱ – گل سرخ هاي بنگال ( Rosier du Bengale ).

۲ – گل سرخ هاي جزيره بوربون(Rosier de lile Boorbon ).

۳ – گل سرخ هاي منگوله و دو رگه هاي آن

۴ – گل سرخ هاي چاي( Rosier adeur de the ) و چند جور از دو رگه هاي آن.

۵–انواع گل سرخهاي پوليانتا(RosierPolyantha Moltiflore).

۶ – گل سرخ هاي پُر گل ويشور(Wichuriana Multiflore ) .



بوته اي كه از قلمه گل سرخ حاصل ميشود چون همه قسمتهايش از يك قسم يا جور است يك خاصيت دارد و آن اينست كه مانند پيوندهاي روي نسترن باغبان مجبورنيست دائمآ مواظب گرفتن و حذف پاجوشهائي كه از ريشه ميرويد باشد تا بوته ها راضعيف و خراب نسازد.

ولي از طرفي تعداد بوته اي را كه بوسيله قلمه مي توان از يك بوته بدست آورد چند برابر كمتر از آنست كه بوسيله پيوند ممكن است حاصل نمود . زيرا از هر چشمه ساقه يك پيوند ميتوان گرفت ، در صورتيكه ساقه اي را كه براي قلمه انتخاب ميكنند بايد دست كم چند چشمه داشته باشد ، باضافه غالبآ ريشه اقسامي كه آنرا بوسيله قلمه زياد كرده اند دوام زيادي نداشته و بالاخره بيشتر از جورهاي گل سرخ را بوسيله قلمه نمي توان زياد كرد. بهترين زمان براي قلمه زدن گل سرخ اواخرتابستان (شهريورماه) است . در اين ماه شاخه هائيرا كه مغزش چوبي شده با قيچي باغباني چيده بقطعات ۱۰ تا ۱۵ سانتيمتري تقسيم ميكنند، بطوريكه ابتداء و انتهاي هر شاخه يك چشمه داشته باشد .

بعد برگهاي شاخه را بقسمي با قيچي مي چينند كه يك تا دو سانتيمتر از دم برگها بساقه بماند ، قلمه ها را در گلدان يا تغار و يا جعبه مخصوص قلمه كه از چهارپنجم شن نرم شسته و يك پنجم خاك تازه باغچه و خاك برگ پُر شده بفواصل ۲ تا ۳ سانتيمتر پهلوي هم فرو كرده و اگر هوا متغير و نامساعد باشد روي آنها را حباب شيشه اي مي گذارند و يا نايلون مي كشند .

مدتهاست كه هورمونهائي براي تسريع در ريشه كردن قلمه ها ساخته شده كه ممكن است قبل از آنكه قلمه ها را در خاك فرو كنند ، باندازه دو سانتيمتر از ساقه ها را يكي دو روز در محلولي از آن هورمون گذارده بعد در خاك فرو كنند تا زودتر ريشه كرده به نتيجع برسد . زمستان بايد قلمه ها را زير شاسي يا نقاط كم آفتاب گلخانه گذاشت. بهار سال بعد كه قلمه ها ريشه كرده و از هركدام شاخه هاي تازه بيرون آمد ، آنها را به آهستگي بطوري كه نرمه ريشه ها صدمه نبيند از خاك بيرون آورده در محل مخصوص بآن ميكارند .



رز ويرژو



گل رُز دو رگه ويرژو(virgo )



۳ – خواباندن شاخه :

زمانيكه فصل قلمه زدن نباشد براي زياد كردن بوته هاي قسم خاصي از گل سرخ به طريق خواباندن شاخه متوسل ميشوند .

خواباندن شاخه در اقسام و جورهاي پا بلند كه براي قلمه زدن هم مناسب است و بيشتر در اقسام رونده عملي مي باشد .

اوائل بهار شاخه هايي را كه به اندازه كافي بلند و قابل خم شدنست قسمتي از آنرا از نزديك زمين خم كرده در گلدان يا زمين پاي بوته زير خاك مي كنند . پائيز يا بهار سال بعد كه شاخه هاي خوابانده شده ريشه كرده است آنها را از بوته اصلي جدا كرده و موقع مقتضي با كمال احتياط بيرون آورده در نقطه ديگر ميكارند .



۴ – پيوند : براي ازدياد اقسام گل سرخ ، دو نوع پيوند معمول و مورد عمل است .



۱ – پيوند شكمي : كه در بهار تا اوائل تابستان و ماه اول پائيز كه شيره نباتي در جريان بوده و شاخه ها خوب پوست ميدهند ميزنند .



۲ – پيوند روي ريشه كه زمستان در گلخانه مي زنند : قبل از توضيح هريك از اقسام پيوند بايد پايه هاي مناسب براي پيوند را شناخت تا زحمتي كه ميكشند بي نتيجه نماند . مناسب ترين اقسام را براي پايه بايد انتخاب كرد كه در زير شرح داده ميشود .



پايه براي گل سرخ هاي پا كوتاه :

از معمول ترين و بهترين اقسام گل سرخ براي پايه بايد نسترن معمولي كوهي ( رُزا كانينا Rosa Canina ) را نام برد كه بواسطه دوام زياد در مقابل آفات و امراض و سختي شاخه هايش با آنكه تيغهايش موقع پيوند خيلي بدست آسيب مي رساند بهترين قسم براي پايه تشخيص داده شده و امروزه بين همه پرورش دهندگان و باغبانان معمول است .

اقسام ديگري از گلهاي وحشي مانند ( رُزا لاگسا Rosa Laxa) كه اصل آن از سيبري است و گل سرخ ( پوليانتاRosa Polyantha) در موارديكه نسترن كوهي نباشد قابل استفاده است .



پايه براي گل سرخ هاي پا بلند و مجنون ( گريان ):



چون شاخه هاي نسترن وحشي خيلي بلند و قوي است براي اينكار هم خوب ميتوان از آن استفاده كرد .

يكي از شاخه هاي قوي بوته را ميگذارند باندازه اي كه ميل دارند بلند شود و بقيه را حذف ميكنند ، آنوقت نوك آنرا پيوند مي كنند .

بنابراآنچه گفته شد بهتر و مناسب تر از همه اقسام گل سرخ براي پايه همان نسترن كوهي است كه به آساني ميتوان از ييلاقات بدست آورده يا بذر آنرا چنانچه شرح داده شد بكارند .



پيوند شكافي يا شكمي : پيوند شكافي يا شكمي را دو موقع و بدو شكل مي زنند .



الف - پيوند شكافي با جوانه بيدار .



ب – پيوند شكمي با جوانه خواب .

فصل پيوند با جوانه بيدار از اول خرداد تا اواخر تيرماه است كه جريان شيره نباتي باز كردن پوست را از روي چوب آسان ساخته و پس ازگرفتن پيوند وقت كافي براي نمو شاخه و رسيدن مغز چوبي آن هست.

موقع پيوند شكمي با جوانه خواب از اوائل شهريور تا اواخر مهرماه است كه ديگر فصل براي بيدار شدن جوانه و نمو آن مقتضي نمي باشد . پيوند پس از گرفتن تا بهار بحالت خواب باقي مانده ، اوائل فروردين ماه شروع به سبز شدن و نمو مي كند .

پيوند پائيزه اگر در زمستان از يخ زدن حفظ شود ( براي اينكه پيوندك در زمستان يخ نزند با شروع سرما روي آنرا با قشري از پارافين منجمد مي پوشانند ) چون در آغاز بهار شروع به نمو ميكند شاخه هاي آن قوي تر بوده و زمان كافي براي رسيدن مغز شاخه ها دارد .

طريقه عمل براي پيوند شكمي خيلي آسان و عبارت از برداشتن پيوندك بوسيله چاقوي پيوند زني از روي شاخه مورد نظر و جا دادن آن در شكافي كه بشكل ( T ) روي پايه ، داده شده و بستن روي شكاف با پوست برآمده از پايه و بسيتن آن با ريسمان نرم ميباشد .

پيوندك را بهتر است از شاخه اي كه گل يا غنچه دارد بگيرند .

براي اينكار بايد چنين شاخه اي را كه شاداب و صاف است از بوته مورد نظر قطع كرده ، قسمت سرشاخه كه مغزش نرم است و انتهايش را كه جوانه هاي آن بد و نا مناسب ميباشد بريده از قسمت ميانه كه داراي جوانه هاي برجسته و قوي است براي گرفتن پيوندك استفاده كنند .

بوسيله چاقوي پيوند زني از ۱۵ ميليمتر زير جوانه پوست را بسمت بالا بطوري ميبرند كه كمي از قشر چوبي مغز ساقه زير جوانه باقي بماند ، بُرِش را تا ۱۵ ميليمتري بالاي جوانه برده ، آنجا پوست را از روي ساقه برميدارند ، پيوندك بشكل بيضي نوك تيزي در مي آيد .

برگ پيوندك را بايد بطوري قبلا چيده باشند كه يك تا دو سانتيمتر از دُم برگ به پيوندك باقي بماند . حالا اين پيوندك را كه عبارت از پوست شاخه جوانه دار و نيمي از دمبرگ است از سر شكافي كه روي شاخه پايه داده اند آهسته زير پوست داخل كرده بسمت پائين ميلغزانند تا تمام پيوندك زير شكاف جا گرفته فقط از بين دولبه شكاف عمودي جوانه و دمبرگ بيرون بماند .

بلافاصله دور شاخه پايه را از بالاي شكاف با نخهاي پشمي يا نوار لاستيكي يا نوار چسب رو به پائين بطوري مي بندند كه تمام شكاف پوشيده شده و هوا زير پوست داخل نشود و فقط همان جوانه و دمبرگ از بين نخها بيرون بماند . براي اينكه شكاف بهتر مسدود شود ميتوان روي آنرا با چسب مخصوص پيوند پوشاند . پانزده روز بعد اگر دمبرگ سياه شده و به پيوندك چسبيده رنگ پيوندك هم تغيير كرده رو به سياهي ميرود معلوم ميشود پيوند نگرفته و خراب شده ، ولي اگر با كمترين تماس انگشت دمبرگ به آساني از پيوندك جدا شده بزمين افتد و پيوندك هم سبز و شاداب است نشانه گرفتن پيوند ميباشد .سه تا چهار هفته پس از پيوند زدن كه جوانه شروع بنمو مي كند بايد نخ را باز كرد تا نمو شاخه سبب فرورفتن نخها به پوست پايه نگردد.

پيوندي كه مي زنند اگر با جوانه بيدار است پس از پيوند شاخه را از يك سانتيمتر بالاي شكاف قطع كرده جاي بُرش را با چسب پيوند ميپوشانند . ولي اگر پيوند پائيزه و با جوانه خوابست فقط كمي از انتهاي شاخه را بريده بقيه آنرا ميگذارند بهار كه پيوند بيدار شده و ميخواهد سبز شود ميبرند .



پيوند روي ريشه :

عمل پيوند روي ريشه بيشتر براي ايجاد و ازدياد اقسام گل سرخ هاي پاكوتاه بكار مي رود . موقع و فصل مناسب اين پيوند پائيز يا اواخر زمستان است كه بايد در گلخانه انجام شود .

بهترين پايه براي اينكار ريشه هاي جوان نسترن هاي كوهي است كه يا بوسيله كاشتن بذر ، يا جمع آوري از كوهستانها تهيه شده و قبلا آنها را در گلدان يا خزانه كاشته باشند .

پيوندك را از شاخه هائي مي گيرند كه اواخر شهريور تا اواسط مهرماه آنها را از بوته بريده دو سر شاخه را با قيچي زده برگهايش را مطابق دستوري كه براي پيوندك شكمي داده شده چيده و بعد آنها را در جعبه هائي مملو از شن پهلوي هم چيده روي آنها را نيز با قشر نازكي از شن پوشانده و كمي پهن هم روي آن ريخته باشند .

ماه آبان يا اسفند ساقه هاي نسترن وحشي را كه براي پايه حاضر كرده اند ، باندازه ۱۰ سانتيمتر از روي ريشه بطور مورب با چاقوي تيز مي برند ، سپس از شاخه هائي كه لاي شن گذاشته اند هريك را كه با قطر پايه مطابق باشد بيرون آورده قطعه اي از آنرا كه داراي چهار چشمه باشد نيز بطور مورب مي برند ، بطوري كه دو برش را وقتي روي هم قرار دادند كاملا با يكديگر مطابق باشد و بين آنها درز و شكافي نماند ، پس ازآنكه پيوندك را روي پايه قرار دادند با چهار لا نخ پشمي اين دو را بهم بسته اطراف آنرا با چسب پيوند خوب مي پوشانند .

ريشه هايي كه باين ترتيب پيوند شده اگر در گلدان است گلدانها را مرتب روي سطح گلخانه مي چينند ، جاي گلدانها بايد ۱۰ درجه سانتيگراد حرارت داشته باشد .از اوائل سال پيوندها شروع بنمو كرده جوانه ها رشد مينمايند ولي تا مدتي كه محل پيوند خوب بهم جوش بخورد نبايد آنها را درمعرض تابش مستقيم آفتاب قرار داد ، تا كم كم به هواي خارج عادت كرده و پائيز بعد كه از خطر جست آنها را در هر جا كايل باشند بكارند .سال بعد بايد بوته هاي پيوند شده را كاملا مراقبت كرده آنها را مرتبآ آب داده ضمنآ از ابتلاء بوته ها به آفات و امراض نباتي پيش گيري و كرد.